విచారించుకొనేవారి వెఱ్ఱితన మింతేకాక

 విచారించుకొనేవారి వెఱ్ఱితన మింతేకాక  అధ్యాత్మ సంకీర్తన

• రేకు సంఖ్య: 52-2
  
  
• సంపుటము: 15-294
  
  
• రచయిత: తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్య
  
  
• 
  
  
  

అవతారిక

సత్యము-అసత్యము, ధర్మము-అధర్మము, భక్తి-అహంకారముల మధ్య గల అంతరాన్ని లోకహిత దృష్టితో వివేచించే చక్కని ప్రబోధాత్మక సంకీర్తన ఇది. పెదతిరుమలాచార్యులు పౌరాణిక దృష్టాంతాల ద్వారా మంచికి, చెడుకు గల వ్యత్యాసాన్ని వివరిస్తూ—మంచి ఎప్పుడూ బంగారమైతే, చెడు ఇనుముతో సమానమని తేల్చిచెప్పారు. అల్పమైన ఇనుమును శ్రేష్ఠమైన బంగారంతో పోల్చాలనుకోవడం అవివేకమని, సకల ప్రాణులకు మేలు చేసే ధర్మవర్తన మరియు శ్రీవేంకటేశ్వర భక్తి మాత్రమే జీవులను రక్షిస్తాయని ఈ కీర్తనలో ప్రతిపాదించారు.

పల్లవి

విచారించుకొనేవారి వెఱ్ఱితన మింతేకాక

యెచట బంగారుతోడ యినుము సరి యౌనా॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  లోకంలో వస్తుతత్త్వాన్ని సరిగ్గా విచారించి తెలుసుకోలేని అజ్ఞానుల వెర్రితనమే తప్ప, ఎక్కడైనా మేలిమి బంగారంతో అల్పమైన ఇనుము సమానం కాగలదా? (ధర్మానికి, అధర్మానికి ఎప్పటికీ సాటి రాదు).
  
  
• విశేషము:
  
  
  సువర్ణ-లోహ ఉపమానం ద్వారా జ్ఞానాజ్ఞానాల, ధర్మాధర్మాల అంతరాన్ని పల్లవిలోనే స్పష్టపరిచారు. విచక్షణ లేనివారు చెడును మంచిగా, అశాశ్వతాన్ని శాశ్వతంగా భ్రమించడం వెర్రితనమేనని సూటిగా హెచ్చరించారు.
  
  

మొదటి చరణము

బహు జన సమ్మతపు పనులే యీడేరుఁ గాక

మహికి వేఁగైన పని మనఁబోయీనా

విహితపు టగ్రపూజ విష్ణునికి చెల్లెఁగాక

సహజపు శిశుపాలు చలములు చెల్లెనా॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  సమస్త ప్రజల ఆమోదాన్ని, సమ్మతిని పొందిన సత్కార్యాలే విజయవంతమై నెరవేరుతాయి తప్ప, లోకానికి భారమైన (హానికరమైన) దుష్కార్యాలు నిలబడగలవా? రాజసూయ యాగంలో శాస్త్రోక్తంగా అర్హత కలిగిన అగ్రపూజ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మునికే దక్కింది తప్ప, పుట్టుకతోనే ద్వేషబుద్ధి కలిగిన శిశుపాలుని మత్సరపు చేష్టలు నెగ్గాయా? (నెగ్గలేదు, అతడు నాశనమయ్యాడు).
  
  
• విశేషము:
  
  
  మహాభారతంలోని రాజసూయ యాగ ఉదంతాన్ని ఇక్కడ ఉదహరించారు. 'మహికి వేఁగైన పని' అంటే భూమికి భారమైన అధర్మ కార్యాలు. ఎంతటి క్రోధావేశాలు ప్రదర్శించినా అధర్మపరులు అంతిమంగా నశిస్తారని, విహితమైన ధర్మమే చెల్లుబాటు అవుతుందని నిరూపించారు.
  
  

రెండవ చరణము

సర్వజన హితుఁడైన జనుఁడే వర్ధిల్లుఁ గాక

గర్వియైన కంటకుఁడు కడతేరీనా

పూర్వమందు ధర్మజుఁడు భూమికి రాజాయెఁ గాక

నిర్వహించి కౌరవుఁడు నెరవేరెనా॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  అందరి శ్రేయస్సును కోరే లోకోపకారి మాత్రమే వర్ధిల్లుతాడు తప్ప, గర్వంతో ఇతరులను పీడించే దుష్టుడు బాగుపడతాడా? పూర్వకాలంలో అజాతశత్రువైన ధర్మరాజు సమస్త భూమండలానికి చక్రవర్తి అయ్యాడు తప్ప, అహంకారంతో రాజ్యపాలన నడిపించాలని చూసిన దుర్యోధనుడు సఫలుడయ్యాడా? (సర్వనాశనమయ్యాడు).
  
  
• విశేషము:
  
  
  కౌరవ-పాండవ చరిత్రను ఆధారంగా చేసుకుని వ్యక్తిత్వ వికాసాన్ని బోధించారు. అహంకారం, పరులకు ముల్లులా (కంటకుడు) మారే ప్రవర్తన చివరికి పతనానికే దారితీస్తాయని, సర్వజనహితమైన ధర్మజీవనమే శాశ్వతమైన కీర్తిని, సుస్థిరతను ఇస్తుందని తేటతెల్లం చేశారు.
  
  

మూడవ చరణము

పొందుగాఁ జేసినయట్టి పుణ్యమే మే లిచ్చుఁగాక

కందుకొన్నపాపము సుఖము నిచ్చీనా

చెంది శ్రీ వేంకటేశ్వరు సేవించి గెల్చెఁ బ్రహ్మాదుఁ

డిందరిలోన హిరణ్యుఁ డీడేరఁ గలిగెనా॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  శ్రద్ధతో ఆచరించిన పుణ్యకర్మ మాత్రమే శుభాన్ని, మేలును చేకూరుస్తుంది తప్ప, స్వభావాన్నే మలినం చేసుకున్న పాపం ఎవరికైనా సుఖాన్ని ఇవ్వగలదా? శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిని ఆశ్రయించి, సేవించినందువల్లనే బ్రహ్మదేవుడు మొదలైనవారు తమ పదవులను నిలుపుకొని విజయం సాధించారు. అంతేకాని, జగత్కంటకుడైన హిరణ్యకశిపుడు ఈ లోకంలో తన కోరికలను నెరవేర్చుకొని నిలబడగలిగాడా? (నరసింహుని చేతిలో హతమయ్యాడు).
  
  
• విశేషము:
  
  
  కర్మసిద్ధాంతాన్ని భక్తితో మేళవించి ముగించిన చరణమిది. పాపకృత్యాలు ఎన్నటికీ శాంతినివ్వవని, భగవంతునితో వైరం పెంచుకున్న రాక్షసరాజు హిరణ్యకశిపుడు ఎంతటి బలవంతుడైనా నాశనమయ్యాడని, శ్రీనివాసుని శరణుజొచ్చిన దేవతలే శాశ్వత విజయాన్ని పొందారని స్పష్టం చేశారు.