తల్లిఁ బాసి బిడ్డలెల్లఁ దల్లడించినట్టు
అవతారిక
ఈ సంకీర్తనలో తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు జీవుని మరియు భగవంతుని మధ్య గల అనుబంధాన్ని, తనలోని పాపాలు మరియు కర్మల బరువులను శ్రీవేంకటేశ్వరునికి సమర్పించుకుంటూ అద్భుతమైన భావాలను వ్యక్తం చేశారు. లౌకికమైన కష్టాలను, బంధాలను విడిచి భగవంతుని శరణు జొచ్చినప్పుడు కలిగే మనోభావాలను ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య అత్యంత సహజమైన దృష్టాంతాల ద్వారా వివరించారు.
అధ్యాత్మ సంకీర్తన
నిడు రేకు: 49-1 | సంపుటము: 4-562 | రాగము: కాంబోది | రచన: తాళ్లపాక అన్నమాచార్య
పల్లవి
తల్లిఁ బాసి బిడ్డలెల్లఁ దల్లడించినట్టు నా
పల్లదా లెవ్వరి పాలయ్యీనో తాము
తాత్పర్యము
తల్లికి దూరమైన పిల్లలు ఎలా అయితే అల్లాడిపోతారో, అలాగే నేను నా కష్టాలను, బాధలను ఎవరికి చెప్పుకోవాలో తెలియక తల్లడిల్లిపోతున్నాను.
విశేషాలు
ఈ పల్లవిలో జీవుడు భగవంతుడిని తల్లిగా భావించి, తన కష్టాలను చెప్పుకోవడానికి తపించే భక్తి భావం అద్భుతంగా కనిపిస్తుంది.
మొదటి చరణం
మేదరింటి లంజవోయి మేదినీశుఁ దగులఁగ
గోదిలి కువిటులెల్లఁ గుల్లినయట్టు
ఆదిగొని నేఁబోయి హరిఁ గొలువఁగ నా
గాదిలి కర్మములేడఁ గంటివో తాము
తాత్పర్యము
మేదరింటి స్త్రీ రాజును ఆశ్రయించగా చూసి, చెడు బుద్ధి గలవారు ఎలా అయితే కుమిలిపోయారో; అలాగే నేను భగవంతుడైన శ్రీహరిని సేవించినప్పుడు, నాకున్న ప్రియమైన పాపాలు మరియు కర్మలు ఎక్కడికి పోయాయో నాకు అర్థం కావడం లేదు.( శ్రీ హరిని సేవించగా పాపాలు తొలగి పోయాయని భావం)
విశేషాలు
భగవంతుని సేవ వల్ల పాపాలు ఎలా తొలగిపోతాయో అన్నమయ్య ఒక లౌకిక దృష్టాంతంతో పోల్చి చక్కగా వివరించారు.
రెండవ చరణం
కాఁపుటూరి మంగలోజు గడిమీఁది రాజుగాఁగ
కాఁపులెల్లాఁ బనిమాసి కందినయట్టు
ఆఁపలేక నేఁబోయి హరిఁ గొలువఁగ నా
పాపము లెవ్వరి పంచపాలయ్యీనో తాము
తాత్పర్యము
కాపుల గ్రామంలో మంగలోజు అనే సామాన్య వ్యక్తి రాజైతే, మిగిలిన ఊరి వారంతా ఆశ్చర్యపోయి బాధపడినట్లుగా; నేను భగవంతుడిని ఆశ్రయించగా నా పాపాలు ఎవరి పాలయ్యాయో నాకు తెలియడం లేదు.( శ్రీ హరిని సేవించగా పాపాలు తొలగి పోయాయని భావం)
విశేషాలు
లౌకిక ఆశ్చర్యాన్ని భగవంతుని శరణాగతితో ముడిపెట్టి, భగవదనుగ్రహం వల్ల పాపాలు దూరమయ్యే విధానాన్ని అన్నమయ్య సులభమైన శైలిలో చెప్పారు.
మూడవ చరణం
ఒట్టిన మోఁపులు మోవనోపక వూరువిడిచి
వెట్టివాఁడు పారిపోఁగా వెదకినట్టు
ఇట్టె నేను శ్రీవేంకటేశుఁ గొలువఁగ నా
చుట్టము లిందరు నేడఁ జొచ్చేరో తాము
తాత్పర్యము
మోయలేని భారాలు మోయలేక సేవకుడు ఊరు విడిచి పారిపోతే అందరూ వెతుక్కున్నట్లుగా; నేను శ్రీవేంకటేశ్వరుడిని కొలిచేసరికి నా చుట్టాలంతా ఎక్కడికి వెళ్లారో, తెలియడం లేదు.( చుట్టపక్కాలు లేని విముక్తి లభించిందని భావం)
విశేషాలు
ఈ చరణంలో సంసార బంధాలను, చుట్టాలను విడిచి శ్రీవేంకటేశ్వరుడిని ఆశ్రయించడం వల్ల కలిగే భక్తి మరియు విముక్తి భావాలను సూచించారు.
