సువ్వి సువ్వి సువ్వని. తాళ్లపాక అన్నమాచార్య విరచితమైన ఈ శృంగార సంకీర్తన అత్యంత మధురమైనది. రోకటి పాట (దంపుడు పాట) శైలిలో సాగే ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య జీవాత్మ-పరమాత్మల అనుసంధానాన్ని, శృంగార రస నిష్యందంగా మలిచారు.
అవతారిక
ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య 'సువ్వి' అనే పదకవితా ప్రక్రియను ఎంచుకున్నారు. పూర్వకాలంలో స్త్రీలు ధాన్యం దంచేటప్పుడు శ్రమ తెలియకుండా 'సువ్వి సువ్వి' అంటూ పాటలు పాడేవారు. ఇక్కడ పరమాత్మ అయిన శ్రీవేంకటేశ్వరునిపై గల ప్రేమానురాగాలను ధాన్యంగా, తమ మనసులను కుందెనలుగా (రోళ్లుగా) భావిస్తూ, వలపు అనే బియ్యాన్ని దంచుతున్నట్లుగా వర్ణించారు. ఇది బాహ్యానికి శృంగార గీతంగా కనిపించినా, అంతరార్థంలో విశిష్టమైన మధురభక్తి దాగి ఉంది.
పల్లవి
> సువ్వి సువ్వి సువ్వని
> సుదతులు దంచెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: "సువ్వి సువ్వి" అంటూ లయబద్ధంగా పాడుతూ, అందగత్తెలైన స్త్రీలు (గోపికలు లేదా అలమేలుమంగ చెలికత్తెలు) రోకళ్లతో దంచుతున్నారు.
* విశేషం: 'సువ్వి' అనేది మంగళప్రదమైన ధ్వని. ఒక పనిని సమష్టిగా, ఉత్సాహంగా చేస్తున్నప్పుడు వచ్చే నాదం ఇది.
మొదటి చరణం
> వనితల మననులు కుందెన చేసిటు
> వలపులు తగ నించో లాల
> కనుసన్నలనెడు రోఁకండ్లను
> కన్నెలు దంచెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: ఆ వనితలు తమ 'మనస్సులను' కుందెనలు (రోళ్లు)గా మార్చుకున్నారు. అందులో స్వామిపై ఉన్న 'వలపు' (ప్రేమ)ను నింపారు. తమ కనుసన్నలనే రోకళ్లతో ఆ వలపులను దంచుతున్నారు.
* మధురభక్తి అంతరార్థం: భక్తి మార్గంలో మనస్సును స్థిరమైన రోలుగా చేసుకోవాలి. భగవంతునిపై ఉన్న అనురాగాన్ని ధాన్యంగా పోసి, ఏకాగ్రత అనే రోకలితో దంచితేనే 'జ్ఞానం' అనే బియ్యం లభిస్తుంది.
రెండవ చరణం
> బంగారు చెరఁగుల పట్టుపుట్టముల-
> కొంగులు దూలఁగనోలాల
> అంగనలందరు నతివేడుకతో
> సంగడి దంచెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: వారు ధరించిన బంగారు అంచులు గల పట్టువస్త్రాల కొంగులు గాలికి ఎగురుతుండగా, ఆ సుందరాంగులంతా ఎంతో వేడుకగా, ఒకరికొకరు తోడై (సంగడి) కలిసి దంచుతున్నారు.
* విశేషం: ఇక్కడ భక్తుల మధ్య ఉండే 'సాంగత్యం' లేదా 'సత్సంగం' కనిపిస్తుంది. అందరూ కలిసి స్వామి సేవలో తరించడం లోని ఆనందాన్ని అన్నమయ్య వర్ణించారు.
మూడవ చరణం
> కురులు దూలఁగ మంచి గుబ్బచన్నులపై
> సరులు దూలాడఁగ నోలాల
> అరవిరి బాగుల నతివలు ముద్దులు
> గురియుచు దంచెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: దంచుతున్న వేగానికి వారి కురులు విడిపోతున్నాయి, హారాలు కదులుతున్నాయి. చిరునవ్వులు చిందిస్తూ, ముద్దులు కురిపిస్తున్నట్లుగా ఎంతో అన్యోన్యంగా వారు ఈ పనిని చేస్తున్నారు.
* మధురభక్తి అంతరార్థం: భగవత్ సేవలో మునిగిపోయినప్పుడు దేహ స్మృతి ఉండదు (కురులు, హారాలు చెదిరినా పట్టించుకోకపోవడం దీనికి సంకేతం). పరమాత్మ సన్నిధిలో పొందే పరమానందమే ఆ చిరునవ్వులు.
నాలుగవ చరణం
> ఘల్లు ఘల్లుమని కంకణరవములు
> పల్లవ పాణులకోలాల
> అల్లన నడుములు అసియాడుచు సతు-
> లొల్లనె దంచెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: చిగురుటాకుల వంటి మెత్తని చేతులకున్న గాజులు 'ఘల్లు ఘల్లు' మని శబ్దం చేస్తుండగా, నడుములు మెల్లగా కదులుతుండగా ఆ స్త్రీలు తమకు ఇష్టమైన పనిని (స్వామి సేవను) వదలక (ఒల్లనె - ఇష్టపడి) చేస్తున్నారు.
* విశేషం: అన్నమయ్య ఇక్కడ శృంగార చేష్టలను వర్ణిస్తూనే, సేవలో ఉండే తన్మయత్వానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. గాజుల చప్పుడు భక్తుని హృదయంలోని నాదోపాసనకు ప్రతీక.
ఐదవ చరణం
> కప్పుర గందులు కమ్మని పువ్వుల-
> చప్పరములలో నోలాల
> తెప్పలుగా రతిఁ దేలుచుఁ గోనే-
> టప్పనిఁ బాడెదరోలాల॥
>
* తాత్పర్యం: పచ్చకర్పూర పరిమళాలు వెదజల్లే పువ్వుల పందిళ్ల కింద, వారు రతి సుఖంలో (భక్తి పారవశ్యంలో) మునిగిపోతూ, ఆ కోనేటి రాయుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని కీర్తిని పాడుకుంటూ దంచుతున్నారు.
* మధురభక్తి అంతరార్థం: ఇక్కడ 'రతి' అంటే కేవలం శారీరక కలయిక కాదు, జీవుడు దేవుడిలో ఐక్యమయ్యే స్థితి. ఆనందపు తెప్పలపై తేలుతూ, పరమాత్మను గానం చేయడమే మోక్ష మార్గం. కోనేటిప్పడు (వేంకటేశ్వరుడు) అందరికీ ఆశ్రయుడు. అంతరార్థం
ఈ కీర్తనలో రోలు, రోకలి, దంచడం అనేవి లోకరీతి పనులు. కానీ అన్నమయ్య దృష్టిలో శరీరమే రోలు, మనస్సులో కలిగే వికారాలే ధాన్యం, భక్తి-జ్ఞానాలే రోకళ్లు. వీటితో అజ్ఞానాన్ని దంచి తీసివేస్తే, మిగిలేది నిర్మలమైన 'ప్రేమ' అనే ప్రసాదం. అది శ్రీవేంకటేశ్వరునికి ప్రీతిపాత్రం.
