ఏలినవారికిఁ బోదు
అవతారిక
ఈ కీర్తనలో పెదతిరుమలాచార్యులు భగవంతుడికి, భక్తుడికి మధ్య ఉండే సంబంధాన్ని యజమాని-పశువు, తల్లి-బిడ్డ, యజమాని-దాసుడు అనే అందమైన దృష్టాంతాలతో వివరించారు. తనను రక్షించాల్సిన బాధ్యత శ్రీవేంకటేశ్వరుడిదేనని ఇందులో ఆర్తిగా వేడుకుంటున్నారు.
పల్లవి
ఏలినవారికిఁ బోదు యీడేరించఁ దమసొమ్ము
కాలకాసు సేయకున్న ఘనముగాఁ జేతురు ॥పల్లవి॥
తాత్పర్యము
తమను నమ్ముకున్న వారిని లేదా తమ సొత్తును కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యత యజమానులదే (ఏలినవారిదే). ఆ సొత్తు ఏమాత్రం విలువలేనిదైనా (కాలకాసు చేయకున్నా), యజమానులు దానిని ఎంతో విలువైనదిగా (ఘనముగా) తీర్చిదిద్దుకుంటారు. అలాగే, నేను అల్పుడనైనా నీవు నన్ను ఉద్ధరించాలి.
విశేషాలు
భగవంతుడు యజమాని అయితే, జీవుడు ఆయన సొత్తు. ఒక వస్తువు పాడైపోయినా యజమాని దాన్ని ఎలా బాగు చేసుకుంటాడో, అలాగే దోషాలతో నిండిన భక్తుడిని కూడా దేవుడే సరిదిద్ది రక్షించుకుంటాడని ఇక్కడ అర్థం.
మొదటి చరణం
పసు లే మెఱుఁగఁగా పట్టి కట్టి మేపు మేసి
దెసలఁ బనులు సేయ దిద్దుకొందురు
వసుధ నన్నటు వంటి వానిఁ దెచ్చి మీ సేవకు
నెసఁగ మెదిపి కావు యేమి నే నెఱుఁగ ॥ఏలిన॥
తాత్పర్యము
పశువులకు ఏమీ తెలియదు. కానీ యజమాని వాటిని పట్టుకొచ్చి, కట్టివేసి, మేత వేసి, తనకు కావలసిన పనులు చేసేలా వాటిని శిక్షణ ఇచ్చి దిద్దుకుంటాడు. ఓ వేంకటేశ్వరా! ఈ లోకంలో పశువు వంటి నన్ను కూడా నీ సేవకు ఉపయోగపడేలా మలచుకో. నాకు ఏమీ తెలియదు, నీవే నన్ను నీ సేవలో నియమించుకుని కాపాడు.
విశేషాలు
భక్తుడు తనను తాను పశువుతో పోల్చుకోవడం ద్వారా తనలోని అజ్ఞానాన్ని, దైవానికున్న సర్వజ్ఞత్వాన్ని ప్రకటించారు. పశువును యజమాని ఎలాగైతే ఒక దారికి తెస్తాడో, తనను కూడా అలాగే మార్చమని వేడుకోవడం ఇక్కడి విశేషం.
రెండవ చరణం
బిడ్డ లేమి యియ్యఁగాను ప్రేమముతోఁ గన్నతల్లి
వెడ్డువెట్టి చన్నిచ్చి వెసఁ బెంచును
యెడ్డనైనా నే నీకు యెందునుఁ గొరక్రాకున్న
వొడ్డిన జ్ఞాన మొసఁగి వూరడించి కావవే ॥ఏలిన॥
తాత్పర్యము
చిన్న బిడ్డలు తల్లికి ఏమీ ఇవ్వలేరు. అయినా తల్లి ఎంతో ప్రేమతో వారికి పాలిచ్చి, లాలించి పెంచుతుంది. అలాగే నేను నీకు ఏ విధంగానూ పనికిరాని వాడిని (ఎడ్డనైనా) కావచ్చు, కానీ నీవు తల్లివి కాబట్టి నాకు సరైన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించి, ఓదార్చి నన్ను రక్షించు.
విశేషాలు
తల్లికి బిడ్డ ప్రయోజకుడా కాదా అన్నదానితో సంబంధం లేదు. అలాగే భగవంతుడు కూడా భక్తుని యోగ్యతను చూడకుండా తన కృపను చూపిస్తాడని ఈ చరణం బోధిస్తుంది.
మూడవ చరణం
బానిలే దొడ్డు గాన పరులు దడవితేను
దానికై వహించుకొని తాము వత్తురు
నేను నీ దాసుఁడ నింతే నెమ్మది శ్రీ వేంకటేశ
పూనుకొని వచ్చి నన్నెపడు గావవే ॥ఏలిన॥
తాత్పర్యము
తమ వద్ద పని చేసే బానిసలకు లేదా దాసులకు ఏదైనా ఆపద వస్తే, యజమానులు పౌరుషంతో వచ్చి వారిని ఆదుకుంటారు. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నేను నీ దాసుడిని. ఇదే నా నిశ్చయమైన నమ్మకం. కాబట్టి నీవే బాధ్యత తీసుకుని వచ్చి నన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడు.
విశేషాలు
దాసుని రక్షించడం యజమాని గౌరవానికి సంబంధించిన విషయం. ఇక్కడ పెదతిరుమలాచార్యులు 'శరణాగతి' భావాన్ని ప్రకటిస్తూ, తన రక్షణ భారాన్ని పూర్తిగా శ్రీవేంకటేశ్వరుని మీదనే ఉంచారు.
