15వ సంపుటం, 257వ సంకీర్తన (రేకు 45-4) తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యుల రచన "ఏమని చెప్పుట మా యజ్ఞానము".
పల్లవి:
ఏమని చెప్పుట మా యజ్ఞానము యెఱిఁగి యెఱిఁగి తెలియఁగలేము
శ్రీమాధవ నీ మఱుఁగు చొచ్చితిమి చిత్తగించి దయఁ జూడఁగదే ॥
తాత్పర్యం: ఓ లక్ష్మీపతియైన శ్రీమాధవా! మా అజ్ఞానం గురించి ఏమని చెప్పాలి? అంతా తెలిసినట్లే ఉంటాం కానీ, అసలైన పరమార్థాన్ని మాత్రం గ్రహించలేకపోతున్నాం. చివరికి నీ శరణుజొచ్చాం, మాపై కరుణించి దయతో చూడవయ్యా.
విశేషం: శాస్త్రాలు చదివినా, లోకరీతి తెలిసినా భగవత్తత్వాన్ని అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకోలేని మానవ అజ్ఞానాన్ని ఒప్పుకుంటూ శరణాగతి వేడుకోవడం ఇక్కడ ప్రధానాంశం.
చరణం 1:
నీవు రక్షకుఁడవై భువి నుండఁగ నే గడియించే దిఁక నేమీ
జీవాంతరాత్ముఁడవై యుండుదువట చేకొని కావక మానేవా
వేవేలుగఁ బుట్టించఁ గర్తవట వెలయించఁగ నీ భారము గాదా
భావించనేరక వట్టి స్వతంత్రము పయివేసికొనుచుఁ బరగేము ॥ ఏమని ॥
తాత్పర్యం: ఈ లోకంలో సాక్షాత్తూ నువ్వే రక్షకుడిగా ఉండగా, మేము స్వయంగా ప్రయత్నించి సాధించేది (గడించేది) ఏముంటుంది? సమస్త జీవుల అంతరాత్మవు నీవే అయినప్పుడు, మా బాధ్యత తీసుకొని రక్షించకుండా ఎలా ఉంటావు? వేలకొద్దీ ప్రాణులను సృష్టించిన కర్తవు నువ్వే అయినప్పుడు, వాటిని పోషించి కాపాడటం కూడా నీ బాధ్యతే కదా! ఈ నిజాన్ని గుర్తించలేక, అంతా మా చేతుల్లోనే ఉందన్నట్లు వట్టి స్వాతంత్ర్యాన్ని మాపై మోపుకుంటూ భ్రమలో తిరుగుతున్నాం.
విశేషం: జీవునికి స్వతంత్ర కర్తృత్వం లేదని, అంతా పరమాత్మ లీల మరియు ఆయన రక్షణలోనే నడుస్తుందనే విశిష్టాద్వైత భావనను ఇక్కడ వివరించారు.
చరణం 2:
పలుదెఱఁగుల నీ నామము లుండఁగ పాపములకు వెఱవఁగనేలా
బలిమి నీముద్రలు యంతటఁ జెల్లఁగ పై కొనునా యింక నరకములు
తలఁక కభయహస్తము నీ వెత్తఁగ దాసుల కిఁక నెక్కటి భీతి
నిలుపఁగ నేరక మనసు వెంబడినే నిచ్చనిచ్చలునుఁ బొరలేము ॥ ఏమని ॥
తాత్పర్యం: పాపాలను హరించే నీ దివ్య నామాలు ఎన్నో ఉండగా పాపాలకు భయపడటం ఎందుకు? ప్రభావవంతమైన నీ శంఖచక్ర ముద్రలు (సమాశ్రయణ ముద్రలు) శరీరంలో ఉండగా ఇక నరక భయం ఎలా కలుగుతుంది? ఎటువంటి సందేహం లేకుండా నువ్వు అభయహస్తం ఇచ్చి కాపాడుతుంటే, నీ దాసులమైన మాకు ఒంటరి భయాలు ఎందుకుండాలి? ఇవన్నీ ఉన్నా కూడా మనస్సును నిగ్రహించలేక, దాని కోరికల వెంటపడుతూ రోజురోజుకూ సంసారంలో కొట్టుమిట్టాడుతున్నాం.
విశేషం: భగవన్నామ స్మరణ, వైష్ణవ సంస్కార ముద్రలు మరియు అభయహస్తం భయాన్ని పోగొట్టే దివ్య సాధనాలని, అయినా మనోచాంచల్యం వల్ల జీవుడు అభద్రతకు లోనవుతున్నాడని స్పష్టం చేశారు.
చరణం 3:
అది నీరూపము తిరువారాధన యైయుండఁగ వెదకఁగ నేలా
పదిలపుటాచార్యుఁడు గలుగఁగ నిహ పరముల త్రోవడుగఁగ నేలా
వుదుటున వరములు శ్రీవేంకటేశుఁ డొసగఁగ నే కోరఁగ నేలా
తుదమొద లెంచక యిన్నాళ్లు నేమఱి దొరకొని యింకనుతియించేము ॥ ఏమని ॥
తాత్పర్యం: ఇంట్లో జరిగే తిరువారాధనే (అర్చన) నీ సాక్షాత్ స్వరూపమై ఉండగా నిన్ను వేరే చోట వెతకడం దేనికి? సన్మార్గం చూపే సమర్థుడైన సద్గురువు (ఆచార్యుడు) ఉండగా ఇహపర సాధనల దారులను ఎవరినో అడగడం ఎందుకు? శ్రీవేంకటేశ్వరుడు అడగకుండానే సమస్త వరాలను కురిపిస్తుంటే, వేరేగా కోరికలు కోరడం ఎందుకు? ఆద్యంతాలు తెలియని అజ్ఞానంతో ఇన్నాళ్లూ ఏమరుపాటుతో (మరచిపోయి) గడిపాం, ఇకనైనా నిన్ను నిరంతరం స్తుతిస్తాం స్వామీ.
విశేషం: అర్చారూపం, ఆచార్య అనుగ్రహం, మరియు శ్రీవేంకటేశ్వరుని నిర్హేతుక కృప సమకూరినప్పుడు మోక్ష సాధన ఎంత సులభమో పెదతిరుమలాచార్యులు ఈ చరణంలో ఉపదేశించారు.
