ఏమి గలిగెను మా కిందువలన
అవతారిక:
ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య సంసార సాగరంలో చిక్కుకుని, మోక్ష మార్గాన్ని మరచి కొట్టుమిట్టాడుతున్న జీవుని దీనస్థితిని వర్ణించారు. ప్రాపంచిక బంధాల వల్ల కలిగే ప్రయోజనం శూన్యమని వివరిస్తూ, భగవంతుని స్మరణే శరణ్యమని ఈ కీర్తన బోధిస్తుంది.
పల్లవి:
ఏమి గలిగెను మా కిందువలన
వేమారుఁ బొరలితిమి వెఱ్ఱిగొన్నట్లు॥
తాత్పర్యము:
ఈ సంసారంలో పడి ఇన్ని జన్మలు ఎత్తడం వల్ల మాకు కలిగిన లాభం ఏమిటి? వెర్రి పట్టిన వారిలాగా, ఏమీ తెలియని స్థితిలో అనేక పర్యాయాలు ఈ లోకంలో జన్మిస్తూ, మరణిస్తూ వృథాగా కాలం గడుపుతున్నాము.
విశేషాలు:
జీవితం పరమార్థం తెలుసుకోకుండా కేవలం ప్రాపంచిక సుఖాల కోసం వెర్రిగా తిరగడాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ ప్రశ్నిస్తున్నారు.
చరణం 1:
తటతటన నీటిమీఁదట నాలజాలంబు
లిటునటుఁ జరించవా యీఁది యీఁది
అటువలెనెపో తమకమంది సంసారంపు
ఘటనకై తిరిగితిమి కడ గానలేక॥
తాత్పర్యము:
నీటిపై 'తటతట' అనే శబ్దం చేస్తూ గిరగిరా తిరిగే 'అలజాలం' అనే పురుగులు ఆ నీటిలోనే అటు ఇటు తిరుగుతూ ఉంటాయి, కానీ అవి ఎక్కడికీ వెళ్లలేవు. అదే విధంగా, మేము కూడా మితిమీరిన కోరికలతో ఈ సంసార చక్రంలో పడి అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నాము తప్ప, ఈ సంసారానికి అంతం ఎక్కడో కనుగొనలేక పోతున్నాము.
విశేషాలు:
సంసారంలో పడి తిరిగే మనిషిని, నీటి మీద గమ్యం లేకుండా తిరిగే పురుగులతో పోల్చడం చాలా సహజంగా మరియు అర్థవంతంగా ఉంది.
చరణం 2:
దట్టముగఁ బారావతముల మిన్నుల మోవ
కొట్టఁగొన కెక్కవా కూడి కూడి
వట్టియాసలనే యిటువలెనేపో యిన్నాళ్ళు
బట్టబయ లీఁదితిమి పనిలేని పాట॥
తాత్పర్యము:
పావురాలు గుంపులు గుంపులుగా కలిసి ఆకాశంలో చాలా ఎత్తుకు ఎగురుతాయి. కానీ అవి ఎంత ఎత్తుకు ఎగిరినా చివరకు మళ్ళీ నేలకే వస్తాయి. మేము కూడా అదే విధంగా వట్టి ఆశలతో, ప్రయోజనం లేని పనులు చేస్తూ, ఈ విశాల ప్రపంచంలో వ్యర్థంగా కాలం గడిపాము.
విశేషాలు:
ఎంత ఎత్తుకు ఎగిరినా పావురం నేలకు రావాల్సిందే, అలాగే మనిషి ఎన్ని ఆశలు పెంచుకున్నా భగవంతుని చింతన లేకపోతే అవన్నీ వ్యర్థమేనని భావం.
చరణం 3:
బెరసి కుమ్మరపురువు పేఁడలోపలనెల్ల
పొరలదా పలుమారుఁ బోయిపోయి
వరుస జన్మముల నటువలెనె(పో?) పొరలితిమి
తిరువేంకటాచలాధిపుఁ దలఁచలేక॥
తాత్పర్యము:
కుమ్మర పురుగు పదే పదే పేడలో ఎలా పొరలాడుతూ ఉంటుందో, మేము కూడా అదే విధంగా వరుసగా జన్మలు ఎత్తుతూ ఈ సంసార కూపంలో పడి దొర్లాడుతున్నాము. తిరుమల వేంకటేశ్వరుని మనసులో నిలుపుకొని ప్రార్థించకపోవడం వల్లనే మాకు ఈ గతి పట్టింది.
విశేషాలు:
జన్మ పరంపరల నుంచి విముక్తి పొందాలంటే వేంకటేశ్వరుని స్మరణ ఒక్కటే మార్గమని, అది లేకపోతే జీవితం పేడలో పొర్లే పురుగు వంటిదని అన్నమయ్య హెచ్చరిస్తున్నారు.
