తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారి ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తన పరమ అద్భుతమైనది. స్వామివారి ఉగ్ర, శాంత నారసింహ రూపాలను స్తుతిస్తూ... భక్తుల కోసం, లోక కల్యాణం కోసం భగవంతుడు ధరించిన ఈ నరసింహ అవతార వైభవాన్ని అన్నమయ్య ఎంతో ఆర్తితో, శరణాగతి భావంతో ఈ కీర్తనలో ఆవిష్కరించారు.
కీర్తన - తాత్పర్యము, విశేషాలు
పల్లవి:
ఎత్తుకొన్న బహురూప మిఁక మరి మానరాదు
చిత్తగించి మన్నించు శ్రీనరసింహా ॥పల్లవి॥
తాత్పర్యము: ఓ శ్రీనరసింహస్వామీ! లోక రక్షణ కోసం నీవు స్వయంగా పూనుకొని ధరించిన ఈ విలక్షణమైన నరసింహ రూపాన్ని (మృగ, నర కలయిక రూపం) ఇకపై నీవు వదలిపెట్టవద్దు. నా మొరను ఆలకించి, నన్ను దయతో క్షమించి మన్నించు.
విశేషం: భగవంతుడు భక్తుడి కోసం స్తంభం నుండి ఉద్భవించిన ఆ వింత రూపాన్ని భక్తులు నిరంతరం చూడాలని కోరుకుంటారు. అందుకే అన్నమయ్య "ఈ రూపాన్ని మానవద్దు (వదలిపెట్టవద్దు)" అంటూ స్వామి వారి అద్భుత స్వరూపాన్ని ఇక్కడే వేడుకుంటున్నారు.
చరణం 1:
పట్టి ప్రహ్లాదునికై కంబములోన నుండితివి
గట్టిగా కనకదైత్యు ఖండించితివి
యిట్టి నీచేఁతలు విని యిందరుఁ గొల్చేరు నిన్ను
కట్టుకొంటి వింతపని ఘననారసింహా ॥ఎత్తు॥
తాత్పర్యము: చిన్నపిల్వాడైన ప్రహ్లాదుని రక్షించడం కోసం నీవు స్తంభంలో దాగి ఉండి, సమయం రాగానే అందులో నుండి ఉద్భవించావు. ఎంతో బలవంతుడైన ఆ కనకదైత్యుడిని (హిరణ్యకశిపుడిని) గట్టిగా పట్టి చీల్చి చెండాడావు. ఓ ఘననారసింహుడా! నీవు పూనుకొని చేసిన ఇలాంటి అసాధారణమైన లీలలను వినే లోకంలోని వారందరూ నిన్ను ఎంతో భక్తితో కొలుస్తున్నారు.
విశేషం: భక్తుడి మాటను నిలబెట్టడానికి భగవంతుడు స్తంభంలో ఉంటాడనే సత్యాన్ని, అలాగే హిరణ్యకశిపుని వధించిన ఉగ్ర లీలను అన్నమయ్య ఇక్కడ కొనియాడారు. భక్తుని రక్షించే స్వామి పరాక్రమాన్ని చూసే లోకం ఆయనను ఆశ్రయిస్తుందని చెప్పారు.
చరణం 2:
దేవతల మొరాలించి దీకొంటి వింతపనికి
చేవ నభయము లిచ్చి చేయె త్తితివి
దేవుఁడ వని యెఱiఁగి త్రిజగాలు మొక్కె నీకు
నీవల్లనే వచ్చె నిది నిత్యనారసింహా ॥ఎత్తు॥
తాత్పర్యము: రాక్షస బాధలు భరించలేక దేవతలు పెట్టుకున్న మొరలను ఆలకించి, నీవు సాహసంతో ఈ కఠినమైన కార్యానికి (అవతారానికి) ఉపక్రమించావు. నీ పరాక్రమంతో వారందరికీ అభయప్రదానం చేస్తూ చేయి ఎత్తావు. ఓ నిత్యనారసింహుడా! నీవే సర్వేశ్వరుడవని తెలుసుకొని ముల్లోకాల వారు నీకు నమస్కరిస్తున్నారు. ఈ లోక రక్షణ అంతా నీ వల్లే సాధ్యమైంది.
విశేషం: 'చేవ' అంటే పరాక్రమం లేదా బలం. భయాందోళనల్లో ఉన్న దేవతలకు, లోకానికి స్వామి తన అభయహస్తాన్ని ఇచ్చి కాపాడిన తీరును అన్నమయ్య ఇక్కడ అద్భుతంగా స్తుతించారు.
చరణం 3:
భూకాంతవిన్నపము పొంచి విని గురైతివి
శ్రీకాంత తొడమీఁదఁ జేకొంటివి
మీకును శ్రీవేంకటాద్రిమీఁదనే శరణంటిమి
దాకొనె మీమహిమలు దండినారసింహా ॥ఎత్తు॥
తాత్పర్యము: భూదేవి చేసిన విన్నపాన్ని రహస్యంగా (లేదా శ్రద్ధగా) ఆలకించి, లోక భారమును దించడానికి సరైన లక్ష్యాన్ని (హిరణ్యకశిపుని వధను) ఎంచుకున్నావు. ఉగ్రరూపం చల్లారిన తర్వాత లక్ష్మీదేవిని (శ్రీకాంతను) నీ తొడపై కూర్చోబెట్టుకొని లక్ష్మీనరసింహుడిగా శాంత రూపాన్ని ధరించావు. ఓ దండి నారసింహుడా (గొప్ప నరసింహుడా)! నీ అపారమైన మహిమలన్నీ ఇప్పుడు ఈ శ్రీవేంకటాద్రి (తిరుమల కొండ) మీదే నిలిచి ఉన్నాయి. అందుకే మేము నిన్ను ఇక్కడే శరణు వేడుకుంటున్నాము.
విశేషం: ఉగ్ర నరసింహుడు లక్ష్మీదేవి సమక్షంలో శాంతమూర్తిగా మారిన పరమ మనోహర ఘట్టాన్ని (లక్ష్మీనారసింహ తత్త్వాన్ని) అన్నమయ్య ఇక్కడ ప్రస్తావించారు. తిరుమల క్షేత్రంలో (అహోబిలం వంటి దివ్య క్షేత్రాలతో పాటు వేంకటాద్రిపై కూడా) వెలిసిన ఆ నరసింహ స్వామి మహిమలను కొనియాడుతూ, శరణాగతి చేయడమే జీవుడికి పరమావధి అని కీర్తన ముగించారు.
