తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల శృంగార సంకీర్తనలలోని "చూడరమ్మ ఇంతులాల సుదతి చందము నేఁడు" (28వ సంపుటం, 285వ సంకీర్తన, రేకు: 1849-4, రాగం: సామంతం) కీర్తనకు సంబంధించిన అవతారిక, సాహిత్యం, తాత్పర్యం మరియు మధురభక్తి విశేషాలు:
అవతారిక (సందర్భం)
శ్రీవేంకటేశ్వరునితో రతిక్రీడ ముగించుకొని విలసిల్లుతున్న జగన్మాత అలమేలుమంగాదేవి అపూర్వ శృంగార వైభవాన్ని చెలికత్తెలు ఒకరికొకరు చూపించుకుంటూ మురిసిపోతున్న సందర్భమిది. నాయకుడైన శ్రీనివాసుని సంగమంతో నాయికలో పొంగిపొరలుతున్న నూతన లావణ్యాన్ని, వేషాలంకారాల సొగసులను సంభ్రమాశ్చర్యాలతో కొనియాడడం ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం.
పల్లవి
చూడరమ్మ ఇంతులాల సుదతి చందము నేఁడు
వేడుక సింగారాలు వింత వింతలాయను ॥
తాత్పర్యం: ఓ చెలులారా! చూడండి, ఈ ఉత్తమ స్త్రీ (అలమేలుమంగ) విలాస వైఖరి నేడు ఎంత ముచ్చటగా ఉందో! స్వామితో కూడిన వేడుకలో ఈమె చేసుకున్న అలంకారాలన్నీ వింత వింత శోభలతో విలసిల్లుతున్నాయి.
మధురభక్తి విశేషం: చెలికత్తెల దృష్టిలో అలమేలుమంగ పరమభక్తి స్వరూపిణి. పరమాత్మ సాన్నిధ్యం లభించినప్పుడు జీవాత్మలో కలిగే ఆనందోత్సాహాలు, దివ్య ప్రకాశం వింత వింత శృంగార శోభలుగా వ్యక్తమవుతాయని ఇక్కడ దర్శించవచ్చు.
చరణం 1
జక్కవ గుబ్బల మీఁది సరులు
వెక్కసపుఁ గొప్పలోని విరులు
చెక్కుటద్దపుఁ గాంతుల సిరులు
చక్కని యీకెకు నెన్ని సమకూడె గురులు ॥ చూడ ॥
తాత్పర్యం: చక్రవాక పక్షుల వంటి వక్షోజాలపై ఒప్పుతున్న పూలదండలు, ఒత్తైన కొప్పులో నిండిన సుగంధ పుష్పాలు, అద్దాల వంటి చెక్కిళ్లలో మెరుస్తున్న కాంతి సంపదలు... ఈ అందగత్తెకు ఎన్ని సౌందర్య లక్షణాలు (గుర్తులు) ఒక్కసారిగా సమకూరాయో చూడండి!
మధురభక్తి విశేషం: నాయిక అంగాంగ సౌందర్యము, పుష్పాలంకరణలు లక్ష్మీదేవి నిత్య నూతన కల్యాణ గుణాలకు ప్రతీకలు. స్వామి అనురాగాన్ని పొందిన భక్తుని ముఖంలో విరిసే దివ్య కాంతికి చెక్కిళ్ల కాంతులు సాదృశ్యంగా నిలుస్తాయి.
చరణం 2
నిలువున నొయ్యారపు నీట్లు
వలపె పయ్యెద వల్లెవాట్లు
మలయు మోము సురటిమాట్లు
కుటుకునవ్వు లీకెకుఁ గొండలుఁ గోట్లు ॥ చూడ ॥
తాత్పర్యం: నిలుచున్న భంగిమలో ఒలకబోసే ఒయ్యారపు వగలు, స్వామిపై గల అనురాగమే పైటకొంగుగా వేసుకున్న తీరు, ముఖంపై తిరిగే విసనకర్ర గాలి వంటి చల్లని విలాసాలు, పెదవులపై దాగి విరిసే చిరునవ్వులు కొండలంత, కోట్ల కొద్దీ ఆనందాన్ని కురిపిస్తున్నాయి.
మధురభక్తి విశేషం: ప్రేమ (వలపు) అనేదే ఇక్కడ వస్త్రంగా వర్ణించబడింది. స్వామిపై అపరిమితమైన ప్రేమను పైటగా ధరించిన నాయిక చిరునవ్వులు అనంతమైన మోక్షానందపు పరవశాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
చరణం 3
కావరపుఁ బిఱుఁదుల కలిమీ
భావములో వలపుల బలిమీ
శ్రీ వేంకటేశుఁడు గూడెఁ జెలియలమేల్మంగను
చేవదేరె నీకెకు చెప్పరాని చెలిమీ ॥ చూడ ॥
తాత్పర్యం: మన్మథ గర్వంతో కూడిన శరీర సంపద, మనస్సు నిండా నిండిన ప్రణయ బలం కలిగి ఉంది. శ్రీవేంకటేశ్వరుడు తన ప్రియురాలైన అలమేలుమంగను ప్రేమతో కూడాడు; ఆ సంగమ ప్రభావంతో మాటల్లో చెప్పలేని ఈమె ప్రణయ మైత్రి మరింత పరిపూర్ణమై, బలపడింది (చేవదేరింది).
మధురభక్తి విశేషం: పరమాత్మతో జీవుని అనుసంధానమే దివ్య శృంగారం. శ్రీవేంకటేశ్వరుని కరుణా సంయోగంతో అలమేలుమంగ పొందిన "చెప్పరాని చెలిమి" (అనిర్వచనీయమైన అనురాగం) జీవ-పరమాత్మల శాశ్వత అద్వైత కల్యాణ స్థితిని చాటిచెబుతోంది.
