దృష్టిదాఁకు మా యయ్యకు

 అన్నమాచార్యుల వారి "దృష్టిదాఁకు మా యయ్యకు" కీర్తనకు  భావము మరియు విశేషాలు

సంకీర్తన: దృష్టిదాఁకు మా యయ్యకు

పల్లవి

దృష్టిదాఁకు మా యయ్యకు తెరవేయరే

అనుపల్లవి

దృష్టించెద రెవరైనా దరిజేర నియ్యకురే

• తాత్పర్యము:

  మా తండ్రి అయిన వేంకటేశ్వరస్వామికి దిష్టి తగులుతుంది! ఎవరూ చూడకుండా వెంటనే తెర వేయండి. ఎవరైనా ఆయన రూప వైభవాన్ని చూసి దిష్టి పెడతారు, కాబట్టి ఎవరినీ ఆయన దగ్గరకు రానివ్వకండి.

• విశేషాలు:

  • వాత్సల్య భక్తి: అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండ నాయకుడైన శ్రీనివాసుడికి దిష్టి తగలడం అసంభవం. అయినా అన్నమయ్య స్వామివారిపై ఉన్న అత్యంత ప్రేమతో, వాత్సల్య భక్తితో దిష్టి తగులుతుందేమోనని ఆరాటపడటం ఇక్కడ విశేషం.

చరణం 1

చప్పుడు సేయుట కవసరము గాదనరే

అప్పుడు మజ్జన మాడునని దెల్పరే

కప్పురంబు సురఁటుల గొలిచెదరనరే

అప్పుడు సతులతోను నారగించినాడనరే

• తాత్పర్యము:

  ఎవరూ అక్కడ చప్పుడు చేయవద్దని చెప్పండి. స్వామివారు అప్పుడే స్నానం (మజ్జనం) చేస్తున్నారు. స్నానానంతరం పచ్చకర్పూరం తావి వెదజల్లే విసనకర్రలతో సేవలు పొందుతూ, తన భార్యలతో కలిసి భోజనం (ఆరగింపు) చేస్తున్నారు. కావున ఏమాత్రం శబ్దం చేసి భంగం కలిగించవద్దని తెలపండి.

• విశేషాలు:

  • రాజోపచార సేవ: స్వామివారికి జరిగే మజ్జనము (స్నానము), కప్పురంపు సురటుల సేవ (కర్పూర వాసనల విసనకర్రల విసురు) మరియు ఆరగింపు (నైవేద్యం/భోజనం) వంటి నిత్య ఉపచారాలను అత్యంత దైవికంగా వర్ణించారు.

చరణం 2

దంతపుఁ జవికెలో నేకాంతమాడు ననరే

అంతరంగమున నెత్తమాడెదరని తెల్పరే

దొంతిపూల తొట్లలోన దొమిగూడి యున్నాఁడనరే

చెంత కేళాకూళిలోన జిత్తగించి యున్నాఁడనరే

• తాత్పర్యము:

  ఏనుగు దంతాలతో నిర్మించిన మేడలో (జవికె) స్వామివారు ఏకాంతంగా సంభాషిస్తున్నారు. అంతఃపురంలో సఖులతో కలిసి జూదమాడుతున్నారు (నెత్తమాడుతున్నారు). అధికమైన పూలతో అలంకరించిన తొట్లలో సరదాగా విహరిస్తున్నారు. పక్కనే ఉన్న క్రీడా సరస్సు (కేళాకూళి) లో జలక్రీడలాడుతూ భార్యల ముద్దు ముద్దు మాటలను చిత్తగిస్తున్నారు. అందుచేత ఎవరూ ఆయన ఏకాంతానికి భంగం కలిగించవద్దని చెప్పండి.

• విశేషాలు:

  • ప్రాచీన శబ్ద ప్రయోగం: దంతపు జవికె (ఏనుగు దంతాలతో చేసిన గది), నెత్తమాడు (జూదమాడు), కేళాకూళి (క్రీడా తటాకం/కొలను) వంటి ప్రాచీన తెలుగు శబ్దాలు ఆనాటి వైభవాన్ని, సుందర కవితా శైలిని ప్రతిబింబిస్తాయి.

చరణం 3

పట్టపురాణియుఁదాను బవ్వళించియున్నాఁడనరే

రట్టు సేయ నిందెవరైన రానీయకురే

పట్టపు అలమేల్మంగపతి శ్రీవేంకటేశ్వరుఁడు

సృష్టిలోకకర్తగాన సేవించి పొమ్మనరే

• తాత్పర్యము:

  తన పట్టపురాణి అయిన శ్రీ అలమేలుమంగతో కలిసి స్వామివారు పవళించి (విశ్రాంతి తీసుకుంటూ) ఉన్నారు. అల్లరి లేదా శబ్దం చేయకుండా ఎవరినీ (ఆత్మీయులైనా సరే) లోపలికి రానీయకండి. ఈ సమస్త సృష్టికి కర్త, అలమేలుమంగ భర్త అయిన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడిని ఏమాత్రం శబ్దం చేయకుండా, స్వామివారి అనుమతి లభించినప్పుడు వచ్చి సేవించుకుని ప్రశాంతంగా వెళ్లమని చెప్పండి.

• విశేషాలు:

  • సర్వోన్నత తత్త్వము: ఇక్కడ స్వామివారి లీలలను వర్ణిస్తూనే, చివరికి ఆయనే ఈ సమస్త సృష్టికి కర్త (సృష్టిలోకకర్త) అని, అలమేలుమంగ సమేతుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడిని భక్తితో సేవించడమే ముక్తికి మార్గమని అన్నమయ్య ముగించారు.

ఇది యెరిఁగినవారే యెంచఁగ నీ దాసులు

 ఇది యెరిఁగినవారే యెంచఁగ నీ దాసులు

తాళ్లపాక అన్నమాచార్య విరచిత ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తన పరమాత్మ తత్త్వాన్ని, విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంత సారాన్ని అత్యంత సులభంగా వివరిస్తుంది. ఈ కీర్తనలోని పల్లవి మరియు ప్రతి చరణానికి  తాత్పర్యము, విశేషాలు 

పల్లవి

కీర్తన:

ఇది యెరిఁగినవారే యెంచఁగ నీ దాసులు

వెదకి తెలుసుకొంటే వేదాంతాల నున్నవి॥

తాత్పర్యము:

ఓ శ్రీనివాసా! ఈ సత్యాన్ని గ్రహించిన వారే నిజమైన నీ భక్తులు లేదా దాసులు. వేదాలను, వేదాంతాలను శోధించి తెలుసుకుంటే ఈ పరమ సత్యాలే అందులో కనిపిస్తాయి.

విశేషాలు:

బాహ్య పూజలు లేదా ఆడంబరాల కంటే పరమాత్మ నిజ స్వరూపాన్ని, ఆయన జగత్కారణత్వాన్ని సరిగ్గా తెలుసుకోవడమే నిజమైన భక్తి అని అన్నమయ్య ఇక్కడ స్పష్టం చేస్తున్నారు. వేదాంతాల (ఉపనిషత్తుల) యొక్క అంతిమ సారం కూడా ఇదేనని వివరిస్తున్నారు.

మొదటి చరణము

కీర్తన:

పట్టితే నీ స్వరూపము బయలు లోపల నిండి

అట్టే సర్వశక్తితో సాకారముతో

యెట్టు దలఁచినాఁ జిత్తా‌యిత్తమై వున్నాఁడవు

వొట్టి ప్రకృతిపురుషు లొగి నీ దేహములు॥

తాత్పర్యము:

అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తే... నీ స్వరూపము ఆకాశమంతటా (బయలులో) నిండి ఉండే ఆకారము లేనిదిగా (నిరాకారముగా) కనిపిస్తుంది, అలాగే సర్వశక్తులతో కూడిన ఆకారము ఉన్నదిగానూ (సాకారముగా) ఉంటుంది. భక్తులు నిన్ను ఏ విధంగా తలచినా, ఏ రూపంలో ఉపాసించినా ఆ రూపంలో ప్రత్యక్షమవ్వడానికి నీవు సిద్ధంగా ఉంటావు. ఈ ప్రకృతి, పురుషులు (జీవులు) రెండూ కూడా నీ శరీరం లాంటివే.

విశేషాలు:

ఈ చరణంలో 'శరీర-శరీరి భావం' అనే విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతం కనిపిస్తుంది. భగవంతుడు నిరాకారుడు, సర్వవ్యాపి అయినప్పటికీ, భక్తుల కోసం సర్వశక్తిమంతమైన సాకార రూపాన్ని కూడా ధరిస్తాడు. ప్రకృతి (జడ ప్రపంచం), పురుషుడు (చేతన జీవుడు) రెండూ పరమాత్మకు శరీరాల వంటివని అన్నమయ్య ఇక్కడ తెలియజేశారు.

రెండవ చరణము

కీర్తన:

అనంతమైన ప్రకృతి అఖిలవికారములై

పనివడి నీ మాయయై ప్రపంచమై

వొసరి జడమై యుండ నొకచో దివ్యమై యుండు

నినుపై ఇహపరాలు నీయైశ్వర్యములు॥

తాత్పర్యము:

అంతము లేని ఈ ప్రకృతి అనేక మార్పులు (వికారాలు) చెందుతూ, నీ సంకల్పమనే మాయ ద్వారా ఈ దృశ్య ప్రపంచంగా మారింది. ఒకవైపు ఇది ప్రాణము లేని జడ రూపంగా కనిపిస్తూనే, మరొక వైపు అంతటా నీ ఉనికితో దివ్యంగా ప్రకాశిస్తుంది. ఈ ఇహలోకము (లౌకిక ప్రపంచం), పరలోకము (మోక్షం) రెండు కూడా నీ ఐశ్వర్యాలే (విభూతులే).

విశేషాలు:

ప్రపంచం అనేది భగవంతుని మాయా శక్తి చేత ఏర్పడిన వికారమని, జడ ప్రపంచం వెనుక ఉన్న చైతన్యం భగవంతుడేనని అన్నమయ్య వివరించారు. భూలోక సుఖాలు (ఇహము), భగవత్ సన్నిధి లేదా మోక్షము (పరము) అనేవి రెండూ ఆయన వైభవానికి సంకేతాలని బోధించారు.

మూడవ చరణము

కీర్తన:

జీవుఁ డణువు జ్ఞానము చింతించగా విభువు

యీ విధము నానాజీవులివె నీ యందె

శ్రీవేంకటేశుఁడ నీవే చేకొన్నచైతన్యమవు

కావింపఁ గర్మభక్తులే కారణఫలములు॥

తాత్పర్యము:

ఆలోచించి చూస్తే జీవుడు చాలా చిన్నవాడు (అణుస్వరూపుడు), కానీ అతనికి ఉన్న జ్ఞానము విస్తృతమైనది (విభువు). ఈ విధంగా రకరకాల జీవులంతా నీలోనే ఉన్నారు. ఓ శ్రీ వేంకటేశ్వరా! విశ్వమంతటా నిండియున్న చైతన్యం నీవే. మానవులు చేసే కర్మలు, భక్తి అనేవే వారి సాధనలకు (కారణము), ముక్తి అనే ప్రతిఫలానికి (ఫలము) మూలమవుతాయి.

విశేషాలు:

జీవాత్మ స్వభావం అణు పరిమాణం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, దాని జ్ఞానం అనంతమైనదని ఇక్కడ పేర్కొన్నారు. జీవులన్నీ పరమాత్మలోనే లయిస్తాయని, విశ్వ చైతన్యమంతా శ్రీవేంకటేశ్వరుడేనని చెబుతూ, మానవుడి కర్మలు మరియు భక్తి మార్గమే శుభ ఫలితాలకు కారణమవుతాయని కీర్తనను ముగించారు.

ఎంత చదివి చూచిన

 తాళ్లపాక అన్నమాచార్య విరచితమైన ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తన పరమాత్మ (శ్రీవేంకటేశ్వరుని) పరతత్వాన్ని, సర్వవ్యాపకత్వాన్ని అత్యంత సుందరంగా వర్ణిస్తుంది. 

పల్లవి

ఎంత చదివి చూచిన నీతఁడే ఘనము గాక

యింతయు నేలేటి ‌దైవ మిఁక వేరే కలరా॥

భావం & విశేషాలు:

ఎన్ని వేదాలు, శాస్త్రాలు, గ్రంథాలు చదివి పరిశీలించినా చివరికి తేలే సత్యం ఒక్కటే — ఈ శ్రీహరి మాత్రమే అత్యంత గొప్పవాడు. ఈ సమస్త విశ్వాన్ని పరిపాలించే దేవుడు ఈయన తప్ప మరొకరు లేనే లేరు.

• విశేషం: జ్ఞాన సముపార్జన ఎంత చేసినా, పరమాత్మ తత్వాన్ని తెలుసుకోవడమే చదువు యొక్క అంతిమ లక్ష్యమని అన్నమయ్య ఇక్కడ స్పష్టం చేస్తున్నారు. లోకాన్ని ఏలే ఏకైక పరదైవం శ్రీవేంకటేశ్వరుడే అని ఘంటాపథంగా చాటుతున్నారు.

మొదటి చరణం

మొదల జగములకు మూలమైనవాఁడు

తుదఁ బ్రళయమునాఁడు తోఁచేవాఁడు

కదిసి నడుమ నిండి కలిగివుండెడివాఁడు

మదనగురుఁడే కాక మఱి వేరే కలరా॥

భావం & విశేషాలు:

సృష్టికి మొదట్లో సమస్త లోకాలకు మూలకారణమైనవాడు, సృష్టి అంతమయ్యే ప్రళయకాలంలోనూ శేషించి ద్యోతకమయ్యేవాడు, సృష్టికి ప్రళయానికి నడుమ ఉన్న స్థితి కాలంలో సర్వత్రా నిండి ఉండేవాడు ఆ మన్మధుని తండ్రి (శ్రీమహావిష్ణువు) తప్ప వేరే ఎవరైనా ఉన్నారా?

• విశేషం: ఈ చరణంలో అన్నమయ్య భగవంతుని 'సృష్టి, స్థితి, లయ' కారకత్వాన్ని వివరించారు. కాలత్రయంలోనూ నిలిచి ఉండే నిత్యసత్యం విష్ణువే అని, "మదనగురుడు" (మన్మథుడికి తండ్రి/గురువు) అనే అందమైన నామంతో స్వామిని సంబోధించారు.

రెండవ చరణం

పరమాణువైనవాఁడు బ్రహ్మాండమైనవాఁడు

సురలకు నరులకుఁ జోటయినవాఁడు

పరమైనవాఁడు ప్రపంచమైనవాఁడు

హరి యొక్కఁడే కాక అవ్వలనుఁ గలరా॥

భావం & విశేషాలు:

అత్యంత చిన్నదైన పరమాణువుగానూ, అత్యంత పెద్దదైన బ్రహ్మాండంగానూ వ్యాపించి ఉన్నవాడు ఈయనే. దేవతలకు, మానవులకు అందరికీ ఆశ్రయమైనవాడు, ఆధ్యాత్మిక రూపమైన పరము (మోక్షము) మరియు మన కంటికి కనిపించే లౌకిక ప్రపంచము కూడా ఈయనే. అటువంటప్పుడు హరి తప్ప వేరొక దైవం అతీతంగా ఎక్కడైనా ఉన్నారా?

• విశేషం: "అణోరణీయన్ మహతో మహీయాన్" అనే ఉపనిషత్ సత్యాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ సులభమైన తెలుగులో చెప్పారు. కంటికి కనిపించే భౌతిక ప్రపంచం, కనిపించని ఆధ్యాత్మిక తత్త్వం రెంటికీ శ్రీహరియే స్వరూపమని భగవంతుని సర్వాంతర్యామిత్వాన్ని వర్ణించారు.

మూడవ చరణం

పుట్టుగులయినవాఁడు భోగమోక్షాలైనవాఁడు

యెట్టనె‌దుర లోనను యిన్నిటివాఁడు

గట్టిగా శ్రీవేంకటాద్రి కమలా‌దేవితోడి-

పట్టపుదేవుఁడే కాక పరు లిఁకఁ గలరా॥

భావం & విశేషాలు:

సమస్త జీవుల పుట్టుకలకు కారకుడు, ఐహికమైన భోగాలను మరియు ఆముష్మికమైన మోక్షాన్ని ఇచ్చేవాడు ఈయనే. మన కంటి ఎదుట బాహ్య ప్రపంచంలోనూ, మన హృదయాంతరాలలోనూ సమస్తంలోనూ వ్యాపించి ఉన్నవాడు శ్రీవేంకటాచలంపై లక్ష్మీదేవితో (కమలాదేవి) కలిసి విరాజిల్లుతున్న పట్టపు దేవుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుడే! ఆయన తప్ప వేరే దిక్కు ఎవరున్నారు?

• విశేషం: ఇహపర సాధనలైన 'భోగం', 'మోక్షం' రెండూ స్వామి అనుగ్రహమే అని చెప్తూ, సర్వాంతర్యామి అయిన ఆ పరబ్రహ్మమే ప్రత్యక్షంగా తిరుమలలో కమలాదేవితో కూడి "శ్రీవేంకటేశ్వరుడు"గా కొలువుదీరాడని అన్నమయ్య తన ముద్రతో కీర్తనను మంగళకరంగా పూర్తిచేశారు.