నిలిచినచోటనెల్లా నిధాన మీతఁడు
అవతారిక
శ్రీమన్ నారాయణుడే సర్వస్వమని నమ్మిన భక్తునికి ఎలాంటి భయాలు, పాపాలు దరిచేరవని, ఆ స్వామి అన్ని వేళలా రక్షిస్తాడనే ధైర్యాన్ని అన్నమాచార్యులు ఈ కీర్తనలో ప్రబోధించారు. సంసార సాగరంలో మునిగిపోకుండా కాపాడే శ్రీవేంకటేశ్వరుని రక్షణ లభిస్తే మానవునికి ఇక తిరుగుండదని ఈ సంకీర్తన ద్వారా చాటిచెప్పారు.
పల్లవి
నిలిచినచోటనెల్లా నిధాన మీతఁడు యిల వెఱవ వెఱవ నేమిటికి నిఁకను
తాత్పర్యము
మనం నిలబడిన ప్రతి చోటా మనకు లభించే గొప్ప నిధి, రక్షకుడు ఈ శ్రీహరియే. అలాంటప్పుడు ఈ భూమిపై మనం బ్రతికినంత కాలం దేనికిని భయపడవలసిన అవసరం ఇక ఎంతమాత్రం లేదు.
విశేషాలు
భగవంతుడు సర్వాంతర్యామి. 'నిధానము' అంటే దాచిపెట్టిన గొప్ప ధన నిధి అని అర్థం. ఎక్కడ వెతికినా దొరికే నిధిలా భగవంతుడు మన వెంటే ఉంటాడనే పరమ సత్యాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ ఎంతో సులభంగా వివరించారు.
మొదటి చరణం
హరి నాకుఁ గలఁడుగా అన్నిటిఁ బరిహరించ నిరతి గర్మములెంత నిండుకుండినా దరిదాపు ఇతఁడేకా తగ వెనుక వేసుకో విరవిరఁ బాపాలు నా వెంటఁ బడినాను
తాత్పర్యము
నా గత జన్మల కర్మలు ఎంతగా నిండివున్నా, వాటినన్నిటినీ తొలగించడానికి శ్రీహరి నాకు తోడుగా ఉన్నాడు. పాపాలు నా వెంటపడి నన్ను వేధిస్తున్నా, నన్ను వెనుకేసుకుని వచ్చే (రక్షించే) నా దరిదాపు, ఆశ్రయం ఈ స్వామి ఒక్కడే.
విశేషాలు
మనుషులను పూర్వకర్మలు, పాపాలు ఎప్పుడూ వెంటాడుతుంటాయి. కానీ భగవత్ శరణాగతి పొందితే, ఆ స్వామి మన తప్పులను మన్నించి, కర్మ బంధాల నుండి విముక్తి ప్రసాదిస్తాడనే నమ్మకం ఈ చరణంలో కనిపిస్తుంది.
రెండవ చరణం
గోవిందుఁడు గలఁడుగా కొంకు దీర్చి ననుఁ గావ కావరపు భవములు గదిమినాను దేవుఁడితఁ డున్నాఁడుగా దిక్కుదెసై నిలుపఁగా భావపు సంసారవార్ధి పైకొని ముంచినను
తాత్పర్యము
అహంకారంతో కూడిన ఈ జన్మలు (సంసార బంధాలు) నన్ను బెదిరిస్తున్నా, నా మనసులోని భయాన్ని పోగొట్టి నన్ను రక్షించడానికి గోవిందుడు ఉన్నాడు. ఆలోచనలతో కూడిన ఈ సంసార సముద్రం నాపై బడి నన్ను ముంచేస్తున్నా, నాకు అన్ని దిక్కులా అండగా నిలబడడానికి ఈ దేవుడు ఉన్నాడు.
విశేషాలు
సంసారాన్ని అన్నమయ్య ఒక పెద్ద సముద్రంతో ('సంసారవార్ధి') పోల్చారు. ఆ సముద్రంలో మునిగిపోతున్న జీవునికి భగవంతుడొక్కడే దిక్కు మరియు ఓడ వంటివాడని ఇక్కడ నిరూపించారు.
మూడవ చరణం
శ్రీవేంకటేశుఁడే చిత్తగించి నన్నేలెఁగా వావాత నింద్రియాలు వళకాడినా యీవల నావల నితఁ డిహపరా లిచ్చెఁగా వావిరి నే దాస్యగర్వముతో నుండినను
తాత్పర్యము
నా ఇంద్రియాలు నన్ను లోబరుచుకోవాలని చుట్టుముట్టి వేధిస్తున్నప్పటికీ, శ్రీవేంకటేశ్వరుడు దయతో నన్ను ఆలకించి రక్షించాడు. నేను ఎల్లప్పుడూ ఆ స్వామి సేవలోనే ఉండే 'దాస్యగర్వము'తో (భగవద్భక్తుడననే గర్వంతో) ఉన్నాను కాబట్టి, ఆయన నాకు ఈ లోకంలోనూ (ఇహము), పరలోకంలోనూ (పరము) కూడా సుఖాలను ప్రసాదించాడు.
విశేషాలు
భక్తునికి ఉండవలసిన ఏకైక గర్వం 'భగవద్దాస్యం' (భగవంతునికి సేవకుడిని అనే గర్వం). అలాంటి భక్తుడిని ఇంద్రియాలు ఏమీ చేయలేవు. ఆ వేంకటనాథుడు ఇటు లౌకిక సుఖాలను, అటు మోక్షాన్ని రెండింటినీ అనుగ్రహిస్తాడని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనను మంగళాంతం చేశారు.
