:పాపినైన నాపాలఁ గలిగి తోవ
అవతారిక
ఈ కీర్తన అలసిపోయిన ఒక ప్రాణి యొక్క ఆర్తిని, వేదనను తెలియజేస్తుంది. సంసార సాగరంలో చిక్కుకుని, మోక్ష మార్గం తెలియక తల్లడిల్లుతున్న జీవుడు తన అజ్ఞానాన్ని ఒప్పుకుంటూ భగవంతుని శరణు కోరడం ఇందులో కనిపిస్తుంది.
పల్లవి
పాపినైన నాపాలఁ గలిగి తోవ
చూపమన్న నెందుఁ జూపరు ॥పల్లవి॥
తాత్పర్యము
నేను పాపిని, ఎన్నో తప్పులు చేసినవాడిని. అయినప్పటికీ నాపై దయవుంచి, నాకు మోక్షానికి సరైన దారి చూపమని అడిగితే ఎవరూ చూపించడం లేదు. ఆ దారిలో వెళ్లాలనే కోరిక ఉన్నా, సరైన దిశానిర్దేశం చేసేవారు కరువయ్యారు.
విశేషాలు
భక్తుడు తన తప్పులను నిస్సంకోచంగా ఒప్పుకోవడం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. లోకంలో పాపపు పనులు చేసేవారికి తోడుండేవారు ఉంటారు కానీ, పాపం నుండి బయటపడి పుణ్యమార్గంలో నడవాలనుకునే వారికి దారి చూపే వారు తక్కువని అన్నమయ్య ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
మొదటి చరణం
ధృతిమాలి జగమెల్లఁ దిరిగి వేసరితి
యితరాలయముల కేఁగియేఁగి వేసరితి
గతిమాలి పరులపైఁ గనలి వేసరితి
మతిమాలి కులవిద్య మాని వేసరితి ॥పాపి॥
తాత్పర్యము
నేను ధైర్యం కోల్పోయి ఈ లోకమంతా పిచ్చివాడిలా తిరిగి తిరిగి అలసిపోయాను. ఎన్నో ఇతర దేవాలయాలకు వెళ్లి తిరిగి వేసరిపోయాను. దిక్కుతోచక ఇతరుల మీద కోపగించుకుంటూ అలసిపోయాను. చివరకు బుద్ధిలేక నా కులవృత్తిని (కులవిద్యను) కూడా వదిలేసి ఎంతో బాధపడ్డాను.
విశేషాలు
ఇక్కడ 'మతిమాలి కులవిద్య మాని వేసరితి' అన్న పదం గమనించదగ్గది. తన కాలం నాటి సామాజిక మార్పులను అన్నమయ్య ఇక్కడ ప్రస్తావించారు. తన వృత్తిని వదిలి వేరే పనుల కోసం వెతకడం వల్ల కలిగే అశాంతిని, పశ్చాత్తాపాన్ని ఆయన వివరించారు.
రెండవ చరణం
విసిగి యాచారంబు విడిచి వేసరితి
పస చెడి ప్రియములు పలికి వేసరితి
కొసరి ద్రవ్యముపైఁ గోరి వేసరితి
కసుగంది లోలోనె కాఁగి వేసరితి ॥పాపి॥
తాత్పర్యము
ఆచార వ్యవహారాలను పాటించలేక, విసుగు చెంది వాటిని వదిలిపెట్టి అలసిపోయాను. మనసులో ఒకటి పెట్టుకుని బయటకు తీయని మాటలు పలుకుతూ అలసిపోయాను. ఇంకా కావాలి అనే ఆశతో ధనం వెనుక పరుగెత్తి వేసరిపోయాను. నాలో నేనే కుమిలిపోతూ, లోలోపల బాధపడుతూ అలసిపోయాను.
విశేషాలు
మనిషి తన వ్యక్తిత్వాన్ని కోల్పోయి (పస చెడి) కేవలం ఎదుటివారిని మెప్పించడానికి మాట్లాడటం, ధనాశతో బ్రతకడం వల్ల కలిగే మానసిక అలసటను అన్నమయ్య ఇక్కడ అద్భుతంగా చిత్రించారు.
మూడవ చరణం
కోవిదులగువారిఁ గొలిచి వేసరితి
దైవములందరిఁ దడవి వేసరితి
శ్రీవేంకటేశుని సేవ మాని వట్టి-
సేవలన్నియు నేఁ జేసి వేసరితి ॥పాపి॥
తాత్పర్యము
పండితులను ఆశ్రయించి, ఎన్నో విషయాలు విని విసిగిపోయాను. అందరి దేవతలను వెతుకుతూ, పూజిస్తూ అలసిపోయాను. అసలైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని సేవను వదిలిపెట్టి, ప్రయోజనం లేని వట్టి పనులన్నీ చేస్తూ చివరికి విసిగి వేసారిపోయాను.
విశేషాలు
దేవుడి కోసం ఎక్కడెక్కడో వెతకడం కన్నా, తన ఎదుట ఉన్న వేంకటేశ్వరుని సేవించడమే పరమార్థమని అన్నమయ్య చాటిచెప్పారు. దైవము అంటే ఒకరిని కాదని మరొకరిని మార్చే వస్తువు కాదని, వేంకటేశ్వరుని శరణు వేడితేనే జీవితంలోని అలసట తొలగిపోతుందని భక్తుడు గుర్తిస్తున్నాడు.
