తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుల వారు సర్వభూతములందు పరమాత్మను దర్శించే "సర్వాత్మక భావాన్ని" (అద్వైత/విశిష్టాద్వైత సమన్వయ భక్తిని) తనకు ప్రసాదించమని శ్రీవేంకటేశ్వరుని వేడుకుంటూ రచించిన అత్యంత తాత్త్వికమైన అధ్యాత్మ సంకీర్తన ఇది.
పల్లవి
హరి నీవే సర్వాత్మకుడవు |యిరవగు భావన యియ్యగదే ||
- తాత్పర్యం:ఓ శ్రీహరీ! సమస్త చరాచర సృష్టిలోనూ అంతర్యామిగా నిండి ఉన్న సర్వాత్మకుడవు నీవే. ఆ సత్యాన్ని సదా హృదయంలో స్థిరంగా నిలుపుకునే దృఢమైన భావనను (జ్ఞానాన్ని) నాకు ప్రసాదించు స్వామీ!
- విశేషం:భగవంతుడు అంతటా ఉన్నాడని తెలుసుకోవడం ఒక ఎత్తయితే, నిరంతరం ఆ భావనలో స్థిరపడి ఉండటం (ఇరవగు భావన) మరొక ఎత్తు. అన్నమయ్య ఇక్కడ స్థిరచిత్తమైన భగవద్భావనను కోరుతున్నారు.
మొదటి చరణం
చూడక మానవు చూచేటి కన్నులు |యేడనేవైనా యితరములు |నీడల నింతా నీ రూపములని |యీడువడని తెలివియ్యగదే ||
- తాత్పర్యం:చూసే స్వభావం గల ఈ నేత్రాలు లోకంలోని ఇతర దృశ్యాలను, వస్తువులను చూడకుండా ఉండలేవు. అలా కంటికి కనిపించే సమస్త బాహ్య ప్రపంచమూ, ప్రతి ఛాయా (నీడ) కూడా నీ స్వరూపమేనని గుర్తించే ఎలాంటి లోపమూ లేని (ఈడువడని/చెక్కుచెదరని) నిర్మలమైన వివేకాన్ని నాకు అనుగ్రహించు.
- విశేషం:ఇంద్రియాల స్వభావాన్ని బలవంతంగా ఆపడం కష్టం. అందుకే చూసే ప్రతి దృశ్యంలోనూ పరమాత్మ ప్రతిబింబాన్నే దర్శించే "సర్వ సమదృష్టి"ని అన్నమయ్య వేడుకుంటున్నారు.
రెండవ చరణం
పారక మానదు పాపపు మనసిది |యీరసములతో నెందైనా |నీరజాక్ష యిది నీమయమేయని |యీ రీతుల తలపియ్యగదే ||
- తాత్పర్యం:ఈ చంచలమైన పాపిష్టి మనస్సు ద్వేషాలు, ఈర్ష్యలు, క్రోధాలు (ఈరసములు) వంటి వికారాలతో ఎటో పరిగెడుతూనే ఉంటుంది. ఓ కమలాక్షా! ఈ సమస్త జగత్తు అంతా నీ మయమే, నీ లీలావిలాసమేనని గ్రహించి ఆ రాగద్వేషాలను అధిగమించే దివ్యమైన ఆలోచనా విధానాన్ని (తలపును) నాకు దయచేయి.
- విశేషం:మనస్సు పరిగెత్తడం దాని నైజం. అయితే మనస్సు తాకే ప్రతి వస్తువు, ప్రతి మనిషి పరమాత్మ స్వరూపమే అని భావిస్తే ఇక ద్వేషానికి, అసూయకు తావుండదు. ఆ మానసిక పరిపక్వతను ఇక్కడ ప్రార్థిస్తున్నారు.
మూడవ చరణం
కలుగక మానవు కాయపు సుఖములు |యిలలోపలగల వెన్నైనా |అలరిన శ్రీవేంకటాధిప నీకే |యిలనర్పితమను యిహమియ్యగదే ||
- తాత్పర్యం:ఈ భౌతిక శరీరానికి ప్రాపంచికమైన భోగభాగ్యాలు, దేహ సంబంధిత సుఖాలు కలగక మానవు. ఓ శ్రీవేంకటాధిపా! ఈ లోకంలో నేను అనుభవించే సమస్త సుఖాలను, కర్మలను నీకే నివేదన చేసి (నీ ప్రసాదంగా భావించి) బ్రతికే శరణాగతి తత్త్వాన్ని (ఇహమును) నాకు అనుగ్రహించు.
- విశేషం:భగవద్గీతలోని "యత్కరోషి యదశ్నాసి యజ్జుహోషి దదాసి యత్" (నువ్వు చేసే ప్రతి పనినీ, అనుభవించే ప్రతిదానినీ నాకే అర్పించు) అనే కర్మయోగ సిద్ధాంతాన్ని అన్నమయ్య ఈ చరణంలో అత్యంత సులభంగా ఉపదేశించారు.
