తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల శృంగార సంకీర్తనలలోని "ఇంకనేల నీవే ఆనతియ్యవయ్యా" (27వ సంపుటం, 429వ సంకీర్తన, రేకు: 1772-2, రాగం: శ్రీరాగం) కీర్తనకు సంబంధించిన అవతారిక, సాహిత్యం, తాత్పర్యం మరియు మధురభక్తి విశేషాలు:
అవతారిక (సందర్భం)
నాయకుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరునితో నాయిక (అలమేలుమంగ లేదా శృంగార భావనలో ఉన్న భక్తుడు/జీవాత్మ) ప్రణయ సంవాదం జరుపుతున్న సందర్భమిది. నాయకుడు ఏమీ తెలియనట్లు మౌనంగా లేదా నాన్చుడు ధోరణిలో ఉంటే, నాయిక చనువుతో "ఇక నాటకాలు చాలించి నీ అంతరంగమేమిటో, నీ మనసులోని మాట ఏమిటో సూటిగా ఆజ్ఞాపించు (ఆనతియ్యి)" అంటూ నిలదీస్తూ, ప్రణయ సమర్పణ భావాన్ని వ్యక్తపరచడం ఈ కీర్తనలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం.
పల్లవి
ఇంకనేల నీవే ఆనతియ్యవయ్యా । నీ-అంకె దెలుసుకొనేను ఆనతీవయ్యా ॥
- తాత్పర్యం: ఇక ఈ దాపరికాలెందుకు స్వామీ! నీవే సెలవియ్యి (ఆనతియ్యి). నీ సంజ్ఞలేమిటో, నీ అభిప్రాయం/అధికారం ఏమిటో నేను పూర్తిగా తెలుసుకుంటాను; దయచేసి నీ మనసులోని మాటను ఆజ్ఞాపించు.
- మధురభక్తి విశేషం: జీవుడు పరమాత్మ ఆజ్ఞను (శాసనాన్ని) శిరసావహించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న స్థితి ఇది. భగవంతుని చిత్తమేమిటో తెలుసుకోవాలనే ఆరాటం ఇక్కడ ప్రణయ చనువుతో కూడిన ఆజ్ఞాపన రూపంలో వ్యక్తమైంది.
చరణం 1
పంతము దప్పదు నీతోఁ బలికిన మాత్రమునయెంత లేదు వినే నాన తియ్యవయ్యాచెంతల నీ చెప్పినట్టు సేసితే నాకేమాయఅంతరంగమెల్ల నిట్టె ఆనతియ్యవయ్యా ॥ ఇంక ॥
- తాత్పర్యం: నీతో మాట్లాడినంత మాత్రాన నా బింకం లేదా పంతం ఏమీ చెదిరిపోదు. నువ్వు ఎంత చెప్పినా వినడానికి నేను సిద్ధమే, ఆనతియ్యి! నీ దగ్గరకు వచ్చి నువ్వు చెప్పినట్లే నడుచుకుంటే నాకేమైనా మునిగిపోతుందా? నీ మనసులోని గుట్టుమట్లన్నీ, నీ అంతరంగ భావాలన్నీ స్పష్టంగా నాకు చెప్పు.
- మధురభక్తి విశేషం: భగవంతుని వాక్కులను వినడానికి భక్తుడు తన అహంకారాన్ని, పంతాలను పక్కనబెట్టే శరణాగతి తత్త్వమిది. "నీవు చెప్పినట్లే చేస్తాను" అనడం ఆత్మనివేదనకు ప్రతీక.
చరణం 2
వన్నె దరగదు నీ వద్ద నుంటే నేమాయయిన్నియు నాతో నానతియ్యవయ్యామన్ననకు లోనైతే మరి నాకు నేమాయఅన్నిటా జాణవౌదువు ఆనతీవయ్యా ॥ ఇంక ॥
- తాత్పర్యం: నీ సరసన ఉన్నంత మాత్రాన నా గౌరవము, వన్నె ఏమీ తగ్గిపోవు కదా! ఇవన్నీ నీవే నాతో వివరంగా చెప్పు. నీవు చూపించే మన్ననలకు, గౌరవ ప్రేమాదరణలకు నేను లోబడితే నాకు వచ్చే నష్టమేమిటి? అన్ని విషయాలలోనూ నేర్పరివి (జాణవు) కదా, నీవే తేల్చి చెప్పవయ్యా.
- మధురభక్తి విశేషం: పరమాత్మ సాన్నిధ్యం జీవుని ఔన్నత్యాన్ని పెంచుతుందే తప్ప తగ్గించదు. భగవత్ప్రేమకు లొంగిపోవడమే జీవునికి అసలైన భూషణమని, రసిక శేఖరుడైన స్వామికి సర్వ సమర్పణ చేసుకోవడమే ఉత్తమ మార్గమని ఇక్కడ నాయిక వివరిస్తోంది.
చరణం 3
జవ్వనము సమయదు సారెఁ గూడితే నేమాయఇవ్వలఁ జేకొంటి నానతియ్యవయ్యరవ్వగ శ్రీ వేంకటేశ రతుల మించితి విట్టెఅవ్వలఁ దడవనని ఆనతీవయ్యా ॥ ఇంక ॥
- తాత్పర్యం: మాటిమాటికీ నిన్ను కూడినంత మాత్రాన నా యవ్వనం ఏమీ నశించిపోదు కదా! ఇదిగో ఇప్పుడే నిన్ను ఆశ్రయించి స్వీకరించాను, ఆనతియ్యి. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నాతో కలిసి విహరిస్తూ శృంగార రసక్రీడలలో ఎంతో ఆధిక్యతను ప్రదర్శించావు; ఇకపై నన్ను విడిచి ఎవరి గురించీ ఆలోచించనని, ఎక్కడికీ వెళ్లనని మాట (ఆన) ఇవ్వవయ్యా!
- మధురభక్తి విశేషం: భగవదనుభవం ఎంత అనుభవించినా తరగని నిత్య నూతనమైనది. శ్రీనివాసునితో సంయోగం పొందిన జీవుడు ఆ స్వామిని సంపూర్ణంగా తనవాడిగానే కోరుకోవడం, "నన్ను విడిచిపోనని మాట ఇవ్వు" అని వేడుకోవడం మధురభక్తిలోని అనన్య భక్తి భావనను చాటిచెబుతోంది.
