హరినెఱగని జన్మ మదియేలా
పల్లవి:
హరినెఱగని జన్మ మదియేలా ఆ -
సరుస నాతడు లేని చదువేలా
- తాత్పర్యము: శ్రీహరిని (భగవంతుడిని) తెలుసుకోలేని మానవ జన్మ వ్యర్థము. ఆ భగవంతుని ప్రసన్నత లేదా భక్తి లేని చదువు కూడా దండగే!
- విశేషము: జీవితానికి, విద్యకు పరమార్థం భగవచ్చింతనేనని, అది లేకపోతే జన్మకు గానీ, చదువుకు గానీ విలువ ఉండదని అన్నమయ్య పల్లవిలోనే స్పష్టం చేశారు.
మొదటి చరణం:
దయ తొలగినయట్టి తపమేలా
భయము లేనియట్టి భక్తేలా
ప్రియము మానినయట్టి పెనగేలా మంచి -
క్రియావిరుద్ధపు కీర్తనలేలా
- తాత్పర్యము: దయ, జాలి లేని తపస్సు ఎందుకు? దైవభయము, క్రమశిక్షణ లేని భక్తి ఎందుకు? అనురాగం, ప్రేమ లేని బంధాలు లేదా కలతలు ఎందుకు? సత్కార్యాలకు, మంచి ప్రవర్తనకు విరుద్ధంగా ఉండే కీర్తనలు (పాటలు లేదా పొగడ్తలు) పాడటం దేనికి?
- విశేషము: ఆడంబరాల కంటే గుణానికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని అన్నమయ్య చెప్తున్నారు. దయలేని తపస్సు, భయం లేని భక్తి సత్ఫలితాలను ఇవ్వవని ఇక్కడ స్పష్టమవుతోంది.
రెండో చరణం:
ఫలములేనియట్టి పనులేలా కడు -
కలిమిలేనియట్టి గర్వమేలా
బలిమిలేని యట్టి పంతమేలా శౌరి -
తలచని యట్టి తనువది యేలా
- తాత్పర్యము: ఏ ఫలితమూ ఇవ్వని (వ్యర్థమైన) పనులు చేయడం దేనికి? అసలు సంపద లేదా యోగ్యత లేనప్పుడు అహంకారం ఎందుకు? చేతిలో బలం, శక్తి లేనప్పుడు పంతాలు పట్టి సాధించేదేమిటి? అలాగే, ఆ శ్రీహరిని స్మరించని శరీరం ఉండి కూడా దండగే!
- విశేషము: మనుషులలో ఉండే మితిమీరిన గర్వం, నిరర్థకమైన పంతాలు ఎంత వ్యర్థమో వివరిస్తూ, భగవంతుడిని తలచని దేహం జీవచ్ఛవంతో సమానమని పేర్కొన్నారు.
మూడో చరణం:
తన కమరని దొరతనమేలా
చనవు లేని యట్టి సలిగె యేలా
యెనలేని శ్రీవేంకటేశ్వరుని శరణని
మనగలిగిన మీద మరిచింతలేలా
- తాత్పర్యము: తనకు తగని, నప్పని యజమానత్వం (అధికారం) ఎందుకు? ఆత్మీయత, చొరవ లేని సాన్నిహిత్యం లేదా స్నేహం దేనికి? సాటిలేని ఆ శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిని శరణు వేడి జీవించగలిగినప్పుడు, ఇక మనుషులకు ఇతర చింతలు, బాధలు ఎందుకు?
- విశేషము: అన్నిటికీ మూలమైన పరిష్కారం శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణాగతియేనని అన్నమయ్య ఈ చరణంలో ముగింపుగా చెప్పారు. స్వామిని నమ్ముకుంటే ఇక ఎలాంటి చింతలు ఉండవనే ఆత్మవిశ్వాసాన్ని ఇది కలిగిస్తుంది.
