హరి నీ మయమే అంతాను

 హరి నీ మయమే అంతాను  అధ్యాత్మ సంకీర్తన

• రేకు సంఖ్య: 371-3
  
  
• సంపుటము: 4-418
  
  
• రచయిత: తాళ్లపాక అన్నమాచార్య
• 
  
  

అవతారిక

సమస్త సృష్టిలో ఏ శబ్దము విన్నా, ఏ రూపము చూసినా, ఏ భావన కలిగినా అంతా విష్ణుమయమేనని అన్నమయ్య దర్శించిన అద్వైత-విశిష్టాద్వైత సమన్వయ వేదాంత సత్యమే ఈ సంకీర్తన. "సర్వం విష్ణుమయం జగత్" అనే ఉపనిషత్ భావాన్ని అన్నమయ్య అత్యంత సరళమైన దేశి పదాలతో స్వానుభవ భక్తిగా వెల్లడించారు. సమస్తమూ శ్రీహరియే అయినప్పుడు ఆయనను శరణు వేడడమే జీవుడి కర్తవ్యమని ఇందులో ప్రతిపాదిస్తున్నారు.

పల్లవి

హరి నీ మయమే అంతాను

అరసి నీకు శరణనియెద నేను॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  ఓ శ్రీహరీ! ఈ సృష్టిలో అంతా నీ స్వరూపమే అయి ఉంది. ఈ పరమ సత్యాన్ని విచారించి, తెలుసుకొని నేను నిన్నే మనసారా శరణు వేడుతున్నాను.
  
  
• విశేషము:
  
  
  సర్వవ్యాపకత్వ భావన పల్లవిలోనే నిక్షిప్తమై ఉంది. "అరసి" అంటే కేవలం గుడ్డిగా కాక, లోతుగా ఆత్మపరిశీలన చేసుకుని శరణాగతి చేయడం. భక్తి మార్గంలో జ్ఞానపూర్వకమైన ప్రపత్తిని (పూర్తిగా సమర్పించుకోవడాన్ని) అన్నమయ్య ఇక్కడ పల్లవిగా మలిచారు.
  
  

మొదటి చరణము

ఎదుట నెవ్వరిఁక నేమాటాడిన

అది నీ ఘన నామాంకితమే

అదివో సకల శబ్దాఖ్యుఁడవని నిన్ను

పొదలి చదువులు పొగడీఁ గాన॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  నా ఎదుట ఎవరైనా ఎలాంటి మాట పలికినా, ఆ మాటలన్నీ నీ పవిత్రమైన దివ్య నామములే అవుతాయి. ఎందుకంటే, లోకంలోని సమస్త శబ్దాలూ నీవే అని (శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపుడవని) వేదాలు నిన్ను ఎంతగానో స్తుతించాయి గదా!
  
  
• విశేషము:
  
  
  లోకంలో ధ్వనించే ప్రతి పలుకూ భగవన్నామమే అనే భావన భాగవతంలో ప్రహ్లాదుని భక్తిని గుర్తుచేస్తుంది. వేదాలు పరమాత్ముడిని "సకల శబ్ద వాచ్యుడు"గా వర్ణించాయి. ఎదుటివారు తిట్టినా, పొగిడినా అది భగవత్ సంభాషణగానే భావించే సమదర్శన స్థితి ఇందులో కనిపిస్తుంది.
  
  

రెండవ చరణము

ఎవ్వరిఁ బొడగని యెక్కడనుండిన

నివ్వటిల్ల నది నీ రూపే

నెవ్వదీర నిదె నిను విశ్వరూపుఁ

డెవ్వల నని శ్రుతులెంచీఁ గాన॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  నేను ఎక్కడ ఉన్నా, ఎవరిని చూసినా విస్తరించి కనిపించే ప్రతి ఆకారమూ నీ దివ్య స్వరూపమే. సందేహాలన్నీ తీరిపోయేలా 'నీవు అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉన్న విశ్వరూపుడవు' అని శ్రుతులు (వేదాలు) నిరూపించాయి గదా!
  
  
• విశేషము:
  
  
  "నివ్వటిల్ల" అంటే నిండుగా వ్యాపించడం; "నెవ్వదీర" అంటే సంశయాలన్నీ సమసిపోయేలా. కంటికి కనిపించే చరాచర జగత్తు అంతా భగవంతుని విశ్వరూపమేనని భగవద్గీతలోని విశ్వరూప సందర్శన భావనను అన్నమయ్య అనుభవపూర్వకంగా దర్శించారు.
  
  

మూడవ చరణము

భావన యిది నీ బ్రహ్మాత్మకమే

శ్రీ వేంకటేశ నాచింత యిదే

ఆవల నిను సర్వాంతర్యామెని

దేవ శాస్త్రములు తెలిపీఁ గాన॥

• తాత్పర్యము:
  
  
  ఓ శ్రీ వేంకటేశ్వరా! మనస్సులో కలిగే ప్రతి ఆలోచన, భావన కూడా పరబ్రహ్మ స్వరూపమైన నీదే. నా నిరంతర చింతన (ధ్యేయం) కూడా ఇదే. నీవు సృష్టికి ఆవల, లోపల సమస్త జీవులలోనూ నిండివున్న సర్వాంతర్యామివని సమస్త దేవ శాస్త్రాలు స్పష్టంగా తెలిపాయి గదా!
  
  
• విశేషము:
  
  
  చివరగా ముద్రతో పాట పూర్తవుతుంది. బాహ్య ప్రపంచంలోని శబ్దాలు (వాక్కు), రూపాలు (దృష్టి) మాత్రమే కాక, అంతరంగంలోని ఆలోచనలు (మనస్సు) కూడా పరమాత్మ రూపమేనని చెప్పడం విశేషం. "త్రిపుటి" అయిన వాక్కు, దృష్టి, మనస్సు అనే మూడింటినీ శ్రీ వేంకటేశ్వరార్పణం చేస్తూ అన్నమయ్య అద్భుతమైన సమర్పణ భావాన్ని చాటారు.