కలిమి గలిగియు నధమగతి

 కలిమి గలిగియు నధమగతి

అవతారిక: శ్రీ వేంకటేశ్వరుని అనన్య భక్తిని ప్రబోధిస్తూ తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు రచించిన అత్యద్భుతమైన అధ్యాత్మ సంకీర్తన ఇది. సకల సంపదలను, ముక్తిని ప్రసాదించగల సర్వేశ్వరుడు మన హృదయంలో, ఇంటనే కొలువై ఉండగా అన్యదేవతలను, అల్ప సుఖాలను ఆశ్రయించడం ఎంత అవివేకమో లౌకిక దృష్టాంతాల ద్వారా అన్నమయ్య ఇందులో హెచ్చరించారు.

పల్లవి:

కీర్తన: కలిమి గలిగియు నధమగతి యదేల

బలిమి గలిగియు లోఁగి బతిమాలనేల ॥

• తాత్పర్యము:

  అన్ని సంపదలు (కలిమి) చేతిలో ఉండి కూడా దారిద్ర్యపు స్థితిని (అధమగతిని) అనుభవించడం ఎందుకు? సర్వశక్తి (బలిమి) కలిగి ఉండి కూడా ఇతరుల ముందు తలవంచి, లొంగిపోయి బతిమాలుకోవలసిన అవసరం ఏముంది?

• సాధారణ విశేషం:

  పరమాత్ముడైన శ్రీహరి అనుగ్రహం అనే అక్షయ నిధి మన చెంత ఉండగా, మనుషులు ఆ విషయాన్ని మరచి అల్పుల ముందు చేతులు చాస్తూ దీనంగా బతకడాన్ని అన్నమయ్య ప్రశ్నిస్తున్నారు.

• మధుర భక్తి విశేషం:

  మధుర భక్తిలో భగవంతుడే సర్వస్వం, సర్వసమర్థుడైన ప్రియతముడు. ఆ జగన్నాథుని అండ ఉన్న జీవాత్మ వేరొకరి ముందర దీనంగా యాచించవలసిన పనేలేదు. తన స్వామి ఐశ్వర్యాన్ని, ఆధిక్యతను సంపూర్ణంగా గుర్తించిన నాయకికి ఉండే ఆత్మాభిమానం, స్వాభిమాన భక్తి ఇక్కడ వ్యక్తమవుతోంది.

చరణం 1:

కీర్తన: ఇలువేలుపొకఁడు హరి ఇంటనే వుండఁగా

పలు వేలుపులతోడి భ్రమతలేల

మెలఁగి సూర్యుఁ డొక్కఁడు మిక్కిలిని వెలుఁగఁగా

వెల లేని దీపములు వేయి నేమిటికి ॥

• తాత్పర్యము:

  సాక్షాత్తూ శ్రీహరియే మన కులదైవమై (ఇలువేలుపై) ఇంట్లోనే కొలువై ఉండగా, అనేకమంది ఇతర దేవతల వెంట భ్రమపడి తిరగడం ఎందుకు? ఆకాశంలో ఒక్క సూర్యుడు సమస్త జగత్తునూ ప్రకాశింపజేస్తుండగా, వేలకొద్దీ వెలకట్టలేని దీపాలు వెలిగించి వెతుక్కోవడం ఎందుకు?

• సాధారణ విశేషం:

  సూర్యుని వెలుగు ముందు దివిటీల వెలుగు ఎందుకూ పనికిరానట్లే, సమస్త బ్రహ్మాండాలకు మూలమైన నారాయణుని అనుగ్రహం ముందు అన్య దేవతల ఆరాధన వ్యర్థమని నిరూపించే చక్కని ఉపమానం ఇది.

• మధుర భక్తి విశేషం:

  పతివ్రతా భావమే మధుర భక్తికి మూలాధారం. తన ఇంటనే ప్రాణనాథుడైన శ్రీహరి ఉండగా పరపురుషుల వైపు కన్నెత్తి కూడా చూడని అనన్య పతివ్రత వలె, భక్తురాలైన జీవాత్మ అన్యదైవాల పట్ల వ్యామోహం చూపదు. సూర్యుని వంటి ఏకైక ప్రియుని దివ్యప్రేమ వెలుగులో మిగిలిన అల్ప సుఖాలన్నీ దివ్యకాంతుల ముందు చిన్నబోయే దీపాల వంటివే.

చరణం 2:

కీర్తన: హరిభక్తి యొక్కటే ఆత్మలో నుండగా

పరయుక్తు లెంచేటి పనులేల

సిరులఁ జింతామణిటు చేతిలో నుండఁగా

సరి గాజుఁబూస మెచ్చఁగ నదేమిటికి ॥

• తాత్పర్యము:

  హృదయంలో శ్రీహరిపై నిశ్చలమైన భక్తి ఒక్కటి నెలకొని ఉండగా, ఇతర ఉపాయాలు, కుయుక్తులు ఆలోచించవలసిన పనేముంది? సమస్త కోరికలు తీర్చే చింతామణి వంటి అమూల్య రత్నం చేతిలో ఉండగా, విలువలేని గాజుపూసను చూసి మురిసిపోవడం దేనికి?

• సాధారణ విశేషం:

  హరిభక్తికి మించిన పరమసాధనం మరొకటి లేదు. భగవన్నామ స్మరణ చింతామణి రత్నం వంటిది; లౌకిక సాధనలు, ఉపాయాలు గాజుపూస వంటి అల్పమైనవి.

• మధుర భక్తి విశేషం:

  ప్రియునిపై స్వచ్ఛమైన ప్రేమ (హరిభక్తి) ఉండడమే జీవుడికి పరమావధి. చింతామణి వంటి స్వామి ప్రేమను వదిలేసి, సంసార సంబంధమైన అల్ప సుఖాలనే గాజుపూసల వైపు మనస్సు మళ్లించడం ప్రేయసికి తగదు. నాథునిపై ప్రేమ అనే మహానిధితోనే ఆత్మ తృప్తి చెందుతుందనే భావన ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉంది.

చరణం 3:

కీర్తన: నాలుకను మంచి హరినామ మొకటుండగా

గాలిఁ బోయెటి వూరగాథ లేల

యీలీల శ్రీవేంకటేశుఁ డెదుటనె వుండగా

మూలలకుఁ జేచాఁచి మొక్క నిఁకనేలా ॥

• తాత్పర్యము:

  నాలుకపై అమృతం వంటి దివ్యమైన హరినామం ఉండగా, గాలికబుర్లు, పనికిమాలిన ఊరి కబుర్లు మాట్లాడటం ఎందుకు? సాక్షాత్తూ ఈ లీలావిభూతితో శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు కళ్లెదుటే సాక్షాత్కరించి ఉండగా, దిక్కుతోచక ఏవేవో మూలలకు చేతులు చాచి మొక్కడం ఇక దేనికి?

• సాధారణ విశేషం:

  వాక్కు సార్థకం కావాలంటే హరినామ సంకీర్తనే మార్గం. తిరుమలలో ప్రత్యక్షంగా వెలసిన ఆ వేంకటపతిని దర్శించి తరించడమే జీవుడికి అంతిమ శరణ్యం.

• మధుర భక్తి విశేషం:

  ప్రేయసి నాలుకపై ఎప్పుడూ తన ప్రియుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని పేరే మారుమోగుతుంటుంది. పరనిందలు, లోకవార్తలు ఆమెకు రుచించవు. సాక్షాత్తూ తన ప్రాణేశ్వరుడు ఎదురుగా నిలచి లీలావిలాసాలు చూపుతుండగా, ఆమె చూపులు వేరే దిక్కుల వైపు వెళ్లవు; ఆమె ప్రణామాలన్నీ ఆ ఏకైక నాథుని పాదారవిందాలకే సమర్పితం.