ఇదివో నా మోహము

 "ఇదివో నా మోహము నీ కెంతని చెప్పుదు నేను" అనే శృంగార సంకీర్తన నాయిక తన అనన్యమైన ప్రేమను, నిష్కల్మషమైన ఆత్మసమర్పణను శ్రీవేంకటేశ్వరుని ఎదుట స్వయంగా వ్యక్తం చేసే అత్యుద్భుతమైన సంకీర్తన.

పల్లవి

"ఇదివో నా మోహము నీ కెంతని చెప్పుదు నేను

కదిసి నీ మోము చూచి కన్ను మూయఁజాలను॥"

•  తాత్పర్యం:
  
  
  "స్వామీ! ఇదిగో, నీపై నాకు ఉన్న ఈ అనురాగాన్ని, మోహాన్ని నీకు ఎంతని వర్ణించి చెప్పగలను? నీ సమీపానికి చేరి, నీ దివ్య ముఖారవిందాన్ని చూస్తూ ఉంటే కనురెప్పలైనా వేయలేకపోతున్నాను (రెప్పపాటు కాలం కూడా నిన్ను చూడకుండా ఉండలేను)."
  
  
• మధుర భక్తి విశేషం:
  
  
  మధుర భక్తిలో భగవద్దర్శన తృష్ణ అత్యున్నత స్థాయికి చేరిన స్థితి ఇది. గోపికలు శ్రీకృష్ణుడిని చూస్తూ "మధ్యలో కనురెప్పలు వేయాల్సి వస్తోందని బ్రహ్మదేవుడిని నిందించేవారు" అంటారు. ఇక్కడ జీవాత్మ పరమాత్మ సౌందర్యంలో లీనమై, బాహ్య ప్రపంచాన్ని మరచి, అప్రమత్తంగా నిరంతర దర్శన సుఖాన్ని అనుభవించడాన్ని అన్నమయ్య 'కన్ను మూయజాలను' అనే మాటలో నిక్షిప్తం చేశారు.
  
  

మొదటి చరణం

"వొత్తి నిన్ను దూరనోప వొట్టులు వెట్టఁగనోప

హత్తి నీతో నిచ్చకము లాడేఁగాని

కొత్తగాఁ గొసరనోప గోరికొన గీరనోప

చిత్తమురా సేవలిట్టె సేసేఁగాని॥"

•  తాత్పర్యం:
  
  
  "నిన్ను గట్టిగా నిందించడం నాకు చేతకాదు, నీపై ఒట్లు వేసి వేధించడం నాకు రాదు; ప్రేమతో నీకు నచ్చే ప్రియవచనాలను మాట్లాడటమే నాకు తెలుసు. కొత్తగా పంతాలు పట్టి మారాం చేయడం రాదు, శృంగారపు గిల్లికజ్జాలు పెట్టుకోవడం చేతకాదు; మనసారా నిన్ను ఇలా సేవించుకోవడమే నాకు తెలుసు."
  
  
• మధుర భక్తి విశేషం:
  
  
  సాధారణ లౌకిక శృంగారంలో అలకలు, కోపాలు, ఒట్లు సహజం. కానీ మధుర భక్తిలో భగవంతుని పట్ల 'అనుకూల భావం' మాత్రమే ఉంటుంది. భగవంతునిపై ఎలాంటి అలిగింపులు, ఒత్తిడులు లేకుండా కేవలం ఆయనకు నచ్చే విధంగా సేవా భావంతో నడుచుకోవడమే నిజమైన కైంకర్యం (చిత్తమురా సేవలు సేసేగాని) అని జీవుని ఆరాధనను సూచిస్తున్నారు.
  
  

రెండవ చరణం

"పెనఁగి గుంపించనోప బీరము చూపఁగనోప

ననుపు సేసుక నీతో నవ్వేఁగాని

పొనుఁగుచు దాఁగనోప బొమ్మల జంకించనోప

వినయాన మొక్కి నిన్ను వేఁడుకొనేఁగాని॥"

•  తాత్పర్యం:
  
  
  "నీతో కలహించి గొడవపెట్టుకోవడం నాకు రాదు, లేనిపోని బింకాలు పలకడం చేతకాదు; ఆప్యాయతను పెంచుకుంటూ నీతో చిరునవ్వులు చిందించడమే నాకు వచ్చు. సిగ్గుతో ముడుచుకుని దాక్కోవడం చేతకాదు, కనుబొమ్మలు ముడివేసి నిన్ను బెదిరించడం నాకు రాదు; ఎంతో వినయంతో నీకు నమస్కరించి వేడుకోవడమే నాకు తెలుసు."
  
  
• మధుర భక్తి విశేషం:
  
  
  జీవాత్మకు పరమాత్మ ముందు గర్వం, అహంకారం ఉండకూడదు. "బీరము చూపగనోప" అంటే జీవుడు తన అహాన్ని వదిలేయడం. భగవంతుని అనుగ్రహం కోసం భక్తునికి కావలసింది నిగర్వమైన నమ్రత మరియు సంపూర్ణ దైన్య భావం (వినయాన మొక్కి నిన్ను వేడుకొనేగాని).
  
  

మూడవ చరణం

"సిగ్గుతో నలుగనోప శిరసు వంచఁగనోప

వొగ్గి మోవి తేనెకు నోరూరేఁగాని

వెగ్గళముగా నన్ను శ్రీవేంకటేశ యేలితివి

యెగ్గు లెంచనోప నిన్ను నిట్టె మెచ్చేఁగాని॥"

•  తాత్పర్యం:
  
  
  "సిగ్గుతో నీపై అలుగుతూ తలవంచుకుని కూర్చోవడం నాకు చేతకాదు; నీ అధరామృతమనే తేనెను ఆస్వాదించడానికి మనసారా ఎదురుచూస్తానే గానీ! ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నన్ను అపరిమితమైన వాత్సల్యంతో స్వీకరించి పాలించావు; నీలో ఏ లోపాలను నేను వెతకలేను, నిన్ను మనసారా ఇలా మెచ్చుకుంటూ ఆరాధించడమే నాకు తెలుసు."
  
  
• మధుర భక్తి విశేషం:
  
  
  ఇక్కడ 'మోవి తేనె' అనేది సాక్షాత్తూ భగవత్-సంపర్కానందం లేదా భగవన్నామ అమృతం. భగవంతుడు జీవుడిని తనవాడిగా అంగీకరించి ఏలుకున్నప్పుడు (శరణాగతి ఫలించినప్పుడు), జీవునికి భగవంతుడి సర్వస్వమూ దివ్యంగానే కనిపిస్తుంది. ఆయన చేసినదంతా మంచే తప్ప అందులో దోషాలెంచడం (ఎగ్గులు ఎంచడం) ఉండదు. ఇది పూర్ణ శరణాగతిని, ఆనందానుభూతిని వ్యక్తం చేసే ముగింపు.