వాసుదేవ నీవు నెలవరివి

  "వాసుదేవ నీవు నెలవరివి మగుడునేల" అనే అధ్యాత్మ సంకీర్తన  జీవుడు సంసార చక్రంలో పడి కొట్టుమిట్టాడుతూ, తన అసలైన ఉనికిని, వచ్చిన మార్గాన్ని సైతం మరచిపోయి, అంతర్యామి అయిన వాసుదేవుని ముందు సంపూర్ణంగా శరణాగతి వేడుకొనే ఆర్తిని తెలియజేస్తుంది.

పల్లవి

"వాసుదేవ నీవు నెలవరివి మగుడునేల

యీసరి నీవద్దనుండే యెట్టైనఁ జేయవయ్యా॥"

•  తాత్పర్యం:

  ఓ వాసుదేవా! సమస్త భువనాలలో అంతర్యామివై వ్యాపించి, నా గుట్టుమట్లు అన్నీ ఎరిగిన నెలవరివి (అంతరంగ పరిచయస్తుడవు) నీవే. అలాంటప్పుడు ఇక నేనేదో ఆలోచించుకుని మాయా ప్రపంచం వైపు మళ్లడం ఎందుకు? ఈసారికి ఎలాగైనా నన్ను నీ సన్నిధిలోనే ఉంచుకొని, నీ చిత్తం వచ్చినట్లు నన్ను ఉద్ధరించు స్వామీ!

• ఆధ్యాత్మిక విశేషం:

  • నెలవరి: సర్వభూతముల హృదయంలో నివసించేవాడు 'వాసుదేవుడు'. జీవుని సంస్కారాలు, పాపపుణ్యాలు, బలహీనతలు అన్నీ పరమాత్మకు పూర్తిగా తెలుసు. అందుకే జీవుడు భగవంతుని దగ్గర ఏదీ దాచలేడు.

  • 'మగుడునేల' అనగా మరల ప్రాపంచిక భ్రమల వైపు తిరగడం ఎందుకు అని భావం. తన భారమంతా భగవంతుడిపై మోపి "నీ వద్దే ఉంచుకో, నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు చేయి" అని పలకడం 'భారన్యాస' శరణాగతికి పరాకాష్ఠ.

మొదటి చరణం

"మాయదెచ్చి నాబదుకు మనుజలోకాన వేసె

కాయము సంసార వార్ధిగడ్డపై వేసె

పాయపు నాతమకము భామలవలల వేసె

చాయ నేనుండి వచ్చినడ జాడెఱఁగనయ్యా॥"

•  తాత్పర్యం:

  నీ మాయ నా జీవితాన్ని తెచ్చి ఈ మనుష్య లోకంలో పడవేసింది. నా శరీరాన్ని సంసారమనే భవసాగరం ఒడ్డున విసిరేసింది. నా యౌవనపు కాంక్ష నన్ను స్త్రీల మోహపు వలలలో బంధించింది. వీటి మధ్య చిక్కుకుపోయి, అసలు నేను ఏ పరమపదం లేదా దివ్యమైన స్థానం నుండి వచ్చానో ఆ అసలు జాడనే పూర్తిగా మరచిపోయాను స్వామీ!

• ఆధ్యాత్మిక విశేషం:

  జీవాత్మ స్వతహాగా శుద్ధ చైతన్య స్వరూపం, పరమాత్మ అంశ. కానీ ప్రకృతి సంబంధమైన 'మాయ' వల్ల దేహాభిమానం పెంచుకుని పుట్టుకలు ఎత్తుతుంది. యౌవనంలో ఇంద్రియ వ్యామోహాల వలలో పడి, తన మూలస్థానమైన భగవద్ధామాన్ని మరిచిపోవడాన్ని (విస్మృతి) అన్నమయ్య ఇక్కడ ఆర్తితో వివరిస్తున్నారు.

రెండవ చరణం

"ఘనమైనయింద్రియాలు కర్మములవాత వేసె

మనసు సంసదయామనిలో వేసె

పనులెల్ల లంపటాల పయిఁ బక్కలా వేసె

కొనకెక్కె నేనె నాగురుతు గాననయ్యా॥"

•  తాత్పర్యం:

  నా బలమైన ఇంద్రియాలు నన్ను రకరకాల పాపపుణ్య కర్మల నోటికి బలిగా వేశాయి. నా మనస్సు సంసారమనే అంధకార రాత్రిలో (గాఢాంధకారంలో) పడిపోయింది. నేను చేసే పనులన్నీ ప్రాపంచిక ఆశలనే పడకల మీద ఆధారపడ్డాయి. ఈ లంపటాలు చివరకు పరాకాష్ఠకు చేరి, నన్ను నేనే గుర్తించలేని అయోమయ స్థితిలోకి నెట్టేశాయి స్వామీ!

• ఆధ్యాత్మిక విశేషం:

  • సంసదయామని (సంసార యామిని): సంసారాన్ని చిమ్మచీకటి రాత్రితో పోల్చారు. అజ్ఞానమనే చీకట్లో పడిన మనస్సు సత్యమైన పరమాత్మ తత్త్వాన్ని చూడలేదు.

  • నాగురుతు గాననయ్యా: ఇది ఆత్మవిస్మృతి. దేహమే 'నేను' అనుకోవడం వల్ల తన అసలైన జీవస్వరూపాన్ని (జ్ఞానానంద స్వరూపాన్ని) మరచిపోవడమే సంసార బంధం.

మూడవ చరణం

"అంచెల నాదినములు ఆఁకటి బారి వేసె

ముంచిన నాగుణములు మోహములు వేసె

యోంచఁగ శ్రీవేంకటేశ యెందెం దున్నాఁడనో

పొంచి నీకు శరణంటి బోధించవయ్యా॥"

•  తాత్పర్యం:

  వరుసగా గడిచే నా ఆయుష్షులోని దినాలన్నీ నిత్య ఆకలిని తీర్చుకునే తాపత్రయాలకే సరిపోతున్నాయి. నన్ను ఆవరించిన త్రిగుణాలు నన్ను తీవ్రమైన మోహాలలో ముంచెత్తుతున్నాయి. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! ఆలోచించి చూస్తే నేను ఎక్కడెక్కడ తిరుగుతూ పతనమై ఉన్నానో నాకే తెలియడం లేదు; అందుకే నీ పాదాల చెంత చేరి నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను, నాకు జ్ఞానాన్ని బోధించి రక్షించవయ్యా!

• ఆధ్యాత్మిక విశేషం:

  శరీర పోషణ (ఆకలి) మరియు ప్రకృతి త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల జీవిత కాలమంతా వ్యర్థమైపోతోందని అన్నమయ్య వాపోతున్నారు. జీవుడు తన అసహాయతను గ్రహించి "బోధించవయ్యా" అని పరమాత్మను జగద్గురువుగా భావించి వేడుకోవడం గీతలోని "శిష్యస్తేఽహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్" అనే అర్జునుని శరణాగతి భావాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది.