Search This Blog

Thursday, October 29, 2026

ఎటువంటి వేడుకలో యివి మీకే

 "ఎటువంటి వేడుకలో యివి మీకే తెలుసును" అనే శృంగార సంకీర్తన (కేదారగౌళ రాగం) శ్రీవేంకటేశ్వరుడు మరియు అలమేలుమంగల ప్రణయ విలాసాలను, సఖి (చెలికత్తె) స్వామితో చమత్కారంగా సంభాషించే నాయికా-నాయక భావనను అద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.


పల్లవి

"ఎటువంటి వేడుకలో యివి మీకే తెలుసును

చిటిపొటి మీ సుద్దులు చెప్పుకొనే మిపుడు॥"

  •  తాత్పర్యం:

    "స్వామీ! మీ ఇద్దరి (నీవు, అలమేలుమంగ) మధ్య జరిగిన వింతైన, వినోదభరితమైన సంగతులు మీకే తెలియాలి. మీ ముచ్చట్లను, సరస సల్లాపాలను మేము ఇప్పుడు ఎంతని వర్ణించగలం!" అని చెలికత్తె స్వామితో అంటోంది.

  • మధుర భక్తి విశేషం:

    మధుర భక్తిలో భక్తుడు తనను తాను 'సఖి' (దూతిక లేదా చెలికత్తె) గా భావించుకుంటాడు. జీవాత్మ-పరమాత్మల పరస్పర సంయోగాన్ని దర్శించి ఆనందించడం చెలికత్తె లక్షణం. స్వామి లీలలను దూరం నుంచి చూసి పరవశించడం ఇక్కడి విశేషం.

మొదటి చరణం

  •  తాత్పర్యం:

    "ఆ యువతితో (అలమేలుమంగతో) నీవు ఏకాంతంలో ఏం మాట్లాడావో గానీ, ఆమె ఆ మాటలను తలచుకుంటూ సిగ్గుతో తలవంచుకుని పెదవుల చివర చిరునవ్వులు చిందిస్తోంది. మీ అనురాగ బంధం, భోగాల నైపుణ్యం ఎటువంటిదో గానీ, ఆమె ముఖం నిండు కళతో వెలిగిపోతోంది."

  • మధుర భక్తి విశేషం:

    పరమాత్మ అనుగ్రహం పొందిన జీవుని ముఖంలో ఆధ్యాత్మిక తేజస్సు, ప్రసన్నత ఎలా వెల్లివిరుస్తాయో అన్నమయ్య ఇక్కడ లౌకిక శృంగారపు రీతిలో వర్ణించారు. భగవంతుని స్మరణ జీవాత్మకు నిరంతర ఆనందాన్ని (మోము కళదేరుట) ఇస్తుంది.

రెండవ చరణం

  •  తాత్పర్యం:

    "ఆమెను సమీపించి సరసాలాడినప్పుడు నీవు ఎటువంటి చిలిపి చేష్టలు చేశావో! ఆమె కారణం లేకుండానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతోంది. ఆమెను ఎంతగా లాలించి ఆమె మనసును కరిగించావో గానీ, నీపై ఉన్న ప్రేమతో పరవశించి ఉప్పొంగిపోతోంది."

  • మధుర భక్తి విశేషం:

    భగవంతుని ప్రేమ జీవుని అహంకారాన్ని, కాఠిన్యాన్ని కరిగించి వేస్తుంది (మనసు కరగజేయుట). పరమాత్మ సాన్నిధ్యం లభించినప్పుడు కలిగే వినయం, పరవశం ఇక్కడ వర్ణించబడ్డాయి.

మూడవ చరణం

  •  తాత్పర్యం:

    "కౌగిలిలో ఆమెను ఎంతగా మెప్పించావో గానీ, నీ పేరు ప్రస్తావనకు రాగానే ఆమె నిన్ను వేనోళ్ల కొనియాడుతోంది. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! ఆమెకు చనువిచ్చి ఆదరించి పరిపాలించావు; నీ ఆదరణతో, గౌరవంతో తృప్తిచెంది ఆమె ఇప్పుడు ఇంతటి ఆనందంతో వెలుగొందుతోంది."

  • మధుర భక్తి విశేషం:

    శ్రీవేంకటేశ్వరుడు 'పతి' (రక్షకుడు), జీవాత్మ 'సతి'. భగవంతునిలో సంపూర్ణంగా ఐక్యమవ్వడమే (కౌగిలి/శరణాగతి) జీవునికి అత్యున్నత మోక్షం. భగవంతుని కృప లభించిన భక్తుడు సర్వదా తృప్తిగా, సంతుష్టుడై (తనిసి) ఉంటాడని అన్నమయ్య ముగింపులో తెలియజేశారు.


No comments:

Post a Comment

కంటి మిదివో

  కంటి మిదివో   శృంగార సంకీర్తన రేకు సంఖ్య: 1324-4 సంపుటము: 23-142 రచయిత: తాళ్లపాక అన్నమాచార్య రాగము: శ్రీరాగం అవతారిక తిరుమల శ్రీనివాసు...