తలఁపులో కొట్టగొన

 

తలఁపులో కొట్టగొన

అవతారిక

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు రచించిన ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తనలో జీవునికి, పరమాత్మకు మధ్య గల అద్వైత భావనను, జగత్తు అంతటా నిండిన దైవ తత్త్వాన్ని ఎంతో అద్భుతంగా వివరించారు. మనసులోని ఆలోచనలైనా, కలలో కనిపించే ప్రపంచమైనా, మేలుకున్నప్పుడు చూసే సత్యమైనా అన్నీ ఆ పరమాత్మేనని, భగవంతుని మాయా వైభవాన్ని ఈ కీర్తన ద్వారా కవి మనకు బోధిస్తున్నారు.

పల్లవి

తలఁపులో కొట్టగొన దైవమే వున్నాఁడు తలఁచిన రూపులెల్లా తా నయ్యీనయ్యా॥

• తాత్పర్యం: మానవుని ఆలోచనల మూలంలో (కొట్టగొన) దైవమే నివసిస్తున్నాడు. మనం ఏయే రూపాలను తలచుకుంటామో, ఆ రూపాలన్నీ ఆ దైవమే అయి ఉంటున్నాయి.

• విశేషాలు: ఈ సృష్టిలో భగవంతునికి భిన్నమైనది ఏదీ లేదనే సర్వాంతర్యామిత్వాన్ని పల్లవిలో స్పష్టం చేశారు.

మొదటి చరణం

కలలో ప్రపంచము కంటి నే నొకటి వెలినున్న ప్రపంచవిధివలెనే కలనున్నవాఁడ నేనే వెలి నన్నువాఁడ నేనే తెలి(య?) మాబతుకు రెంట దెప్పరములయ్యా॥తలఁ॥

• తాత్పర్యం: నేను కలలో ఒక ప్రపంచాన్ని చూశాను; అది మెలకువలో బయట కనిపించే ప్రపంచం వలెనే ఉంది. కలలో ఉన్నవాడూ నేనే, బయట మెలకువలో ఉన్నవాడూ నేనే. ఈ రెండింటి మధ్య మా బతుకు ప్రయాణం ఎంత ఆశ్చర్యకరంగా (దెప్పరముగా) ఉందో కదా!

• విశేషాలు: కల, మెలకువ అనే రెండు అవస్థలలోనూ జీవుని అనుభూతిని వివరిస్తూ, ఈ మాయా జగత్తులో జీవన గమనాన్ని తాత్త్విక దృష్టితో పరిశీలించారు.

రెండవ చరణం

దేహమీఁడ నుండఁగానే దిక్కులకేఁగీ మనసు దేహముతో దిక్కులెల్లాఁ తిరిగినట్టే దేహములోవాఁడ నేనే దేహముపై వాఁడ నేనే వోహో మాజన్మములో నొకటి రెండయ్యా॥తలఁ॥

• తాత్పర్యం: ఈ శరీరంలోనే ఉన్నప్పటికీ మనసు మాత్రం క్షణంలో దూరపు దిక్కులకు ప్రయాణిస్తుంది; అలా మనసు వెళ్లడం వల్ల దేహంతోనే దిక్కులన్నీ తిరిగి వచ్చిన అనుభూతి కలుగుతుంది. శరీరంలో ఉన్నవాడూ నేనే, శరీరంపై (మనసు ద్వారా) వేరే చోట తిరుగుతున్నవాడూ నేనే. ఆశ్చర్యం ఏమిటంటే, మా జన్మ ఒక్కటే అయినా ఈ అనుభవాలు మాత్రం రెండుగా ఉంటున్నాయి.

• విశేషాలు: శరీరం, మనసుల ప్రవర్తనను ఉదాహరిస్తూ ఆత్మ యొక్క సర్వవ్యాప్త స్వభావాన్ని సులభంగా అర్థం చేయించారు.

మూడవ చరణం

కన్నులెదుట శ్రీవేంకటపతిఁ గొలిచెద కన్నుమూసి యాతనినే కమ్మర భావించెదను కన్నులోపల నేనే కన్నులవెలిని నేనే వున్నతి నీరెండును వొక్కటాయనయ్యా॥తలఁ॥

• తాత్పర్యం: కన్నుల ఎదురుగా ఉన్న శ్రీవేంకటపతిని నేను పూజిస్తాను; కన్నులు మూసుకున్నప్పటికీ మళ్లీ ఆయనే నా మనసులో భావిస్తాను. కంటి లోపల ఉండేవాడూ నేనే, కంటికి బయట కనిపించేవాడూ నేనే; ఈ ఉన్నతమైన రెండు స్థితులు కూడా ఆ పరమాత్మ రూపంలో ఒక్కటే అయి ఉన్నాయి.

• విశేషాలు: అంతర్ముఖుడై చూసినా, బహిర్ముఖుడై చూసినా కనిపించేది ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడేనని, జీవాత్మ పరమాత్మల ఐక్యతను చాటుతూ కీర్తనను ముగించారు.