ఊడిగపు చెలులార

 ఊడిగపు చెలులార వొద్దనుండి సేవించరో

రచన: తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యులు (రేకు: 93-6, సంపుటము: 17-502)

పల్లవి

ఊడిగపు చెలులార వొద్దనుండి సేవించరో

వేడుక లన్నియు నేఁడు వెల్లి విరులాయ ॥ఊడిగ॥

•  తాత్పర్యం: పరిచర్యలు చేసే చెలికత్తెలారా! స్వామి, అమ్మవార్ల చెంతనే ఉండి భక్తిశ్రద్ధలతో సేవలు చేయండి. ఈ పవిత్ర దినాన వారి దివ్య శృంగార వైభవాలు, సంబరాలన్నీ హద్దులు లేని ప్రవాహమై ఉప్పొంగి వికసిస్తున్నాయి.

• మధుర భక్తి విశేషం: భాగవత సేవలో 'సఖీ భావం' అత్యున్నతమైనది. దివ్య దంపతులైన శ్రీనివాసుడు, అలమేలుమంగల ఏకాంత లీలా విలాసాలను చూసి ఆనందించడం, ఆ ఆనందంలో తాము భాగస్వాములై కైంకర్యం (ఊడిగం) చేయడమే మధుర భక్తిలోని పరమ ప్రయోజనం. చెలులను పురమాయించే నెపంతో పెదతిరుమలాచార్యులు తన దాస్య-సఖీ భక్తిని ఇక్కడ చాటారు.

మొదటి చరణం

గోవర్ధనగిరెత్తిన గోవిందుని మీఁదటను

వావిరిఁ గురిసే జడివానలవలే

ఆవేళఁ బన్నీట నభిషేకము సేయఁగ

వేవేలు దెరఁగుల విభవము లమరె ॥ఊడిగ॥

•  తాత్పర్యం: పూర్వం గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తిన ఆ గోవిందునిపై ఇంద్రుడు ఎడతెగకుండా కురిపించిన జడివానల వలె, ఇప్పుడు సేవకులు స్వామిపై సుగంధభరితమైన పన్నీటితో అభిషేకం చేస్తున్నారు. ఆ సువాసనల జల్లుల నడుమ స్వామి వేలకొద్దీ రీతుల్లో దివ్య శోభలతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.

• మధుర భక్తి విశేషం: గోపాలుని రక్షకత్వాన్ని స్మరిస్తూనే, ఉగ్రమైన రాళ్ల వానను శృంగారమయమైన పన్నీటి జల్లులతో పోల్చడం చక్కని ఉపమ. భక్తుని ప్రేమ రసం భగవంతునిపై పన్నీరులా కురిసి, స్వామి అలసటను తీర్చి పరమానందాన్ని చేకూరుస్తుందనే అంతరార్థం ఇందులో దాగి ఉంది.

రెండవ చరణం

క్షీరాబ్దిలోపలి శ్రీవల్లభునిమీఁదట

చేరి సేసే అమృతాభిషేకమువలె

గారవానఁ జేసేటి కప్పురకాపమరెను

నేరుపులు హరికిని నిబిడము లమరె ॥ఊడిగ॥

•  తాత్పర్యం: పాలసముద్రంలో శేషశయనుడైన లక్ష్మీపతిపై ప్రీతితో అమృతాభిషేకం చేసినట్లుగా, స్వామికి ఎంతో అపేక్షతో చేసిన పచ్చకర్పూరపు లేపనం (కప్పురకాపు) శోభిల్లుతోంది. ఆ చల్లని ఉపచారాలతో శ్రీహరి అందచందాలు, నేర్పరితనం మరింత దట్టమై మనోహరంగా వెలుగొందుతున్నాయి.

• మధుర భక్తి విశేషం: శ్వేతవర్ణంతో సువాసనలు వెదజల్లే కర్పూరాన్ని అమృతంతో పోల్చారు. స్వామి దివ్యమంగళ విగ్రహాన్ని శీతలపరచే కర్పూర లేపనం జీవుని స్వచ్ఛమైన, నిర్మలమైన భక్తి సమర్పణకు సంకేతం. భగవంతుని సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదిస్తూ చేసే నిత్యోపచార కైంకర్య వైభవం ఇక్కడ గోచరిస్తుంది.

మూడవ చరణం

చీఁకటి దెగమ్రింగిన శ్రీకృష్ణుని మీఁదటను

ఆఁకలఁ దట్టుపుణుఁగమరె నిదే

కాఁకల శ్రీవేంకటేశు కౌఁగిట నలమేల్మంగ

యేఁకటతో గూఁడ గాను యిరవాయ సిరులు ॥ఊడిగ॥

•  తాత్పర్యం: సాక్షాత్తు చీకటిని సైతం కబళించగల మేఘశ్యాముడైన ఆ శ్రీకృష్ణుని (శ్రీవేంకటేశ్వరుని) నల్లని దేహంపై తావిలీనే పునుగు పూత చక్కగా అమరింది. విరహతాపాలు తీరేలా శ్రీవేంకటేశ్వరుని ప్రణయ కౌగిలిలో అలమేలుమంగ ఏకాగ్రతతో, తన్మయత్వంతో కలిసిపోగా, ఆ దివ్య సంయోగంతో సర్వ సంపదలు, లోక శుభాలు నిలకడగా స్థిరపడ్డాయి.

• మధుర భక్తి విశేషం: నల్లని శ్రీకృష్ణుని శరీర వర్ణాన్ని, పునుగు సుగంధాన్ని కలబోసి రమణీయంగా చిత్రించారు. నాయికా-నాయికలైన పరమాత్మ, జీవాత్మల సంపూర్ణ ఐక్యతే (కౌగిలి/కూటమి) మోక్షస్థితి. జగన్మాత అయిన అలమేలుమంగ శ్రీవేంకటేశ్వరుని వక్షస్థలంలో స్థిరపడినప్పుడే లోకానికి సర్వ ఐశ్వర్యాలు (సిరులు) సిద్ధిస్తాయనే విశిష్టాద్వైత లక్ష్మీ విశిష్టతను పెదతిరుమలాచార్యులు ఇక్కడ ముక్తాయింపుగా నిలిపారు.