ఈ సంకీర్తనలో అన్నమాచార్యుల వారు అలమేలుమంగ సౌందర్యాన్ని, యౌవన విలాసాలను ఒక నవ వసంత వనంతో (పూలతోటతో) పోలుస్తూ, శ్రీవేంకటేశ్వరునితో ఆమె జరిపే ప్రణయ సంయోగాన్ని అత్యద్భుతమైన రూపకాలంకార శైలిలో వర్ణించారు.
పల్లవి:
చిత్తజుని మోహపుశృంగారవనమో యీకె
పొత్తుల వసంతమాడే పురుషునితోడను॥
తాత్పర్యం:
ఈ నాయిక (అలమేలుమంగ) మన్మథుని మోహాన్ని రేకెత్తించే ఒక శృంగార వనమా అన్నట్లుగా విలసిల్లుతోంది. ఆ వనంలో పురుషోత్తముడైన శ్రీవేంకటేశ్వరునితో కలిసి ఆమె సఖ్యతతో వసంతోత్సవాన్ని (రసక్రీడను) ఆడుకుంటోంది.
మధుర భక్తి విశేషం:
నాయికను ఒక పచ్చని వసంత వనంగా, భగవంతుని ఆ తోటను ఆస్వాదించే ప్రియుడిగా భావించడం మధుర భక్తిలో అత్యున్నతమైన ప్రకృతి-పురుష తత్త్వానికి ప్రతీక. జీవుని అంతరంగం భక్తితో పుష్పించినప్పుడు పరమాత్మ అక్కడ విహరిస్తాడనే భావం ఇందులో దాగి ఉంది.
మొదటి చరణం:
పాయము మోసులువారెఁ బడఁతికుచములను
చాయవలపు కన్నుల జాజుకొనెను
చేయివాలెఁ గోరికలు చిగురులకొనగోళ్ళ
యీయెడ విభునివద్ద నింతిఁ జూడరమ్మా॥
తాత్పర్యం:
ఈమె స్తనాలలో నిండు యౌవనం మొలకలెత్తి విరబూసింది; ఆమె కన్నులలో ప్రేమ తళుకులు జాలువారుతున్నాయి; చిగురుటాకుల వంటి గోళ్ల కొసల ద్వారా కోరికలన్నీ చేష్టారూపంలో వ్యక్తమవుతున్నాయి. తన ప్రాణనాథుని చెంత ఒదిగి ఉన్న ఈ వనితను ఓ చెలులారా, చూడరమ్మా!
మధుర భక్తి విశేషం:
'మొలకలు ఎత్తడం', 'చిగురించడం' వంటి పదాల ద్వారా నాయికలో భగవత్ప్రేమ నవనవోన్మేషంగా వికసిస్తోందని తెలిపారు. పరమాత్మను చేరుకోవాలనే జీవాత్మ తపన ఆమె ప్రతి అంగంలోనూ శృంగార భావంగా తొణికిసలాడుతోంది.
రెండవ చరణం:
కొప్పునఁ గొనలుసాగెఁ గోమలితమకములో
కప్పురపుమాటలను గర్వము వూచె
పుప్పొడి రాలె సెలవిఁ బొలఁతికి సిగ్గులనె
చెప్పరాదు పానుపుపై చెలియభావములు॥
తాత్పర్యం:
ఆమె తొందరపాటు (తమకం) వల్ల తలకొప్పు ముడులు వీడి చివరలు సాగిపోతున్నాయి; పచ్చకర్పూరం లాంటి పరిమళభరితమైన ఆమె ముద్దుమాటల్లో ప్రియుడు తనవాడనే గర్వం ఉట్టిపడుతోంది; ఆమె చిరునవ్వుల పెదవుల నుండి పూల పుప్పొడి రాలుతున్నట్లుగా సిగ్గులు ఒలుకుతున్నాయి. శృంగార పాన్పుపై ఆమె ప్రదర్శించే అంతరంగ భావాలు మాటలలో వర్ణించలేనివి!
మధుర భక్తి విశేషం:
భగవంతుడు పూర్తిగా తన అధీనంలో ఉన్నాడన్న ధైర్యమే నాయిక చూపే 'గర్వం' (ప్రణయ గర్వం). భక్తునికి స్వామిపై ఉండే అపరిమితమైన చనువును, ఆరాధనా పారవశ్యాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. అలౌకికమైన ఆనందాన్ని అనుభవించే వేళ కలిగే భావోద్వేగాలను వర్ణనాతీతంగా చెప్పారు.
మూడవ చరణం:
భావరతి పంటవండె భామినిబింబపు మోవి
కైవశమై రాసికెక్కెఁగళలెల్లాను
యీవేళ శ్రీ వేంకటేశుఁ డింతియుఁ గూడఁగాను
దేవిదేవరవలె దిష్టమాయ నిదివో॥
తాత్పర్యం:
ఈ వనిత దొండపండు వంటి ఎర్రని పెదవులపై భావయుక్తమైన శృంగార రసపు పంట పండింది; ఆమె సర్వకళలు స్వామికి వశమై నిండుగా రాశిగా పోసినట్లు ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఈ శుభవేళ శ్రీవేంకటేశ్వరుడు, ఆ దేవేరి ఏకమై కలవడంతో, సాక్షాత్తు ఆదిదంపతులైన దేవీదేవతల వలె ఈ జంట ఎంతో దృఢంగా, చూడముచ్చటగా నిలిచింది.
మధుర భక్తి విశేషం:
అన్నమయ్య సంకీర్తనలలో శృంగార పరాకాష్ఠ ఎల్లప్పుడూ లక్ష్మీనారాయణుల నిత్య కల్యాణ సమైక్యతతో ముగుస్తుంది. జీవునిలోని భక్తి పరిపక్వమై 'పంట పండినట్లుగా' స్వామి అనుగ్రహాన్ని పొందుతుంది. పరమాత్మ, ప్రకృతి (శ్రీవేంకటేశ్వరుడు, లక్ష్మీదేవి) కలిసి లోకానికి మంగళాన్ని చేకూర్చే దివ్య లీలా దర్శనం ఇది.
No comments:
Post a Comment