Search This Blog

Tuesday, September 22, 2026

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా

అవతారిక

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల శృంగార సంకీర్తనలలో భక్తి, శృంగారాలు అద్భుతంగా సమ్మిళితమై ఉంటాయి. ఈ కీర్తనలో నాయకుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరునితో చెలి (చెలికత్తె లేదా భక్తురాలు)  నాయకుడిని ఒప్పించే సందర్భం కనిపిస్తుంది.

నాయకురాలైన నాయిక (తరుణి/ముదిత) నిన్ను విడిచిపెట్టి నిన్ను పొందడం కోసమే తపస్సు లాంటి విరహ వేదనను అనుభవించింది. ఇక ఆమెను మరింత పరీక్షించకుండా, ఆమె విరహ తాపాన్ని చల్లార్చడానికి ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహించు అని చెలికత్తె స్వామిని వేడుకుంటున్న సందర్భం ఇది. ఇందులో జీవాత్మ పరమాత్మను చేరడానికి పడే విరహ తాపమే గొప్ప తపస్సుగా, ఆపై కలిగే ఐక్యతే అసలైన యోగంగా మధుర భక్తి తత్వంతో వర్ణించబడింది.

పల్లవి

ఇదివో యింతట వరంబీవయ్యా

కదిసి ప్రత్యక్షంబు గావయ్యా చెలికి॥

  • తాత్పర్యం:

    ఓ స్వామీ! ఇకనైనా ఆలస్యం చేయకుండా ఈ చెలికి నీ దర్శన భాగ్యమనే వరాన్ని ఇవ్వు. ఆమెకు దగ్గరగా వచ్చి ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహించు.

  • విశేషాలు:

    "ఇదివో యింతట" అనడంలో భక్తురాలి విరహ వేదన ఇక భరించలేనంత స్థాయికి చేరిందని, తక్షణమే స్వామి స్పందించాలని చెలికత్తె తొందరపెడుతున్న ఆర్తి కనిపిస్తుంది.

  • మధుర భక్తి విశేషాలు:

    భక్తురాలు భగవంతుని కోసం పరితపించే స్థితిలో గురురూపంలో ఉన్న చెలికత్తె (ఆచార్యులు) మధ్యవర్తిగా వచ్చి భగవంతునితో భక్తురాలి కలయికను కోరే దశను ఇది సూచిస్తుంది.

చరణం 1

తరుణి నిన్నుఁ బెడఁబాసి తపము శాయఁగఁ దొడఁగె

విరహంపు నులిగురుల విరజడలతో

అరమోడ్పు కనుఁగొనల ఆనందములతోడ

బరువైన నిట్టూర్పు పవనముతోడ॥

  • తాత్పర్యం:

    ఈ యువతి నిన్ను విడిచిపెట్టి ఒక విధంగా తపస్సు చేయడమే మొదలుపెట్టింది. ఆమె విరహ వేదనతో చిక్కుపడిన జడలతో, ధ్యానంలో ఉన్నట్లుగా అరమోడ్పు కన్నులతో, నీ గురించిన ఆలోచనలతో వచ్చే ఆనందంతో, లోపలి నుంచి వచ్చే బరువైన నిట్టూర్పులనే గాలితో ఆ తపస్సును సాగిస్తోంది.

  • విశేషాలు:

    సాధారణ తపస్సులు చేసేవారు జడలు కట్టుకోవడం, మౌనంగా ఉండటం చేస్తారు. ఇక్కడ నాయిక నిన్ను కోరుకుంటూ చేసే విరహమే ఒక అచ్చమైన తపస్సుగా మారిపోయిందని అన్నమయ్య రూపకం చేశారు.

  • మధుర భక్తి విశేషాలు:

    భగవంతుని వియోగంలో జీవాత్మ పడే బాధ అంతా ఒక కఠినమైన తపస్సు లాంటిదే. ఆ విరహాగ్నిలో శరీరం, మనస్సు నిమగ్నం కావడం పరాత్పరుని కోసమే పరితపించే యోగసాధనకు మొదటి మెట్టు.

చరణం 2

ముదిత నినుఁ దలపోసి మునిమార్గమునఁ జెలఁగె

మొదదల నివ్వెరపాటుమోనంబుతో

వదలని పులకగముల వనవాసములతోడ

అదనెరఁగని నిరాహరంబుతోడ॥

  • తాత్పర్యం:

    ఈ  వనిత నిరంతరం నిన్నే తలచుకుంటూ మునుల మార్గాన్ని అనుసరిస్తోంది. మొదట్లో నివ్వెరపాటుతో కూడిన మౌనం, ఒళ్లంతా విడిచిపెట్టని పులకరింతలు, నిన్ను కానరాక ఇంటినే అరణ్యంగా భావించి చేసే వనవాసం, సమయం కూడా తెలియకుండా మానేసిన ఆహార నియమాలతో ఆమె నిజమైన మునిలా మారిపోయింది.

  • విశేషాలు:

    ఇక్కడ నాయిక యొక్క నిరాహార దీక్ష, మౌనం, పులకరింతలు అన్నీ లౌకిక జీవితాన్ని మరచిపోయి కేవలం దైవచింతనలో మునిగిపోయిన మునుల దీక్షలను తలపిస్తున్నాయి.

  • మధుర భక్తి విశేషాలు:

    భగవద్భక్తిలో లీనమైన భక్తునికి లౌకిక సుఖాల మీద, ఆహారం మీద కూడా ధ్యాస ఉండదు. అంతరంగంలో కలిగే దివ్యమైన అనుభూతి బాహ్య ప్రపంచాన్ని మరిపింపజేస్తుందనే ఆధ్యాత్మిక సత్యానికి ఇది ప్రతీక.

చరణం 3

ఉవిద నీతోఁగూడి యోగంబు సాధించె

వివరంబుతోడ శ్రీ వెంకటేశ

నవకమగు రతుల నానావిధంబులతోడ

కవగూడియున్న చిరకాలంబుతోడ॥

  • తాత్పర్యం:

    ఓ శ్రీవేంకటేశా! ఈ యువతి నీతో కలిసి అన్ని వివరాలతో కూడిన నిజమైన యోగాన్ని సాధించింది. ఎంతో అందమైన, రకరకాల శృంగార రతులతో (కలయికలతో), ఎప్పటి నుంచో కోరుకున్న చిరకాల సాన్నిహిత్యంతో ఆమె నిన్ను చేరుకుంది.

  • విశేషాలు:

    మొదటి రెండు చరణాలలో విరహ తపస్సును చెప్పిన కవి, చివరి చరణానికి వచ్చేసరికి ఆ తపస్సు ఫలించి శ్రీవేంకటేశ్వరునితో కలిగే సంయోగ సుఖాన్ని "యోగం" గా అభివర్ణించారు.

  • మధుర భక్తి విశేషాలు:

    జీవాత్మ పరమాత్మతో ఐక్యం కావడమే అసలైన 'యోగం'. భౌతికమైన శృంగార వర్ణన వెనుక జీవాత్మ పరమాత్మల కలయిక అనే అత్యున్నత అద్వైత భావన, మధుర భక్తి పరాకాష్ట ఇందులో దాగి ఉన్నాయి.

No comments:

Post a Comment

కంటి మిదివో

  కంటి మిదివో   శృంగార సంకీర్తన రేకు సంఖ్య: 1324-4 సంపుటము: 23-142 రచయిత: తాళ్లపాక అన్నమాచార్య రాగము: శ్రీరాగం అవతారిక తిరుమల శ్రీనివాసు...