శ్రీ తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల ఈ శృంగార సంకీర్తన లక్ష్మీ-నారాయణుల (శ్రీవేంకటేశ్వరుడు, అలమేలుమంగల) గాఢ సమాగమాన్ని, వారి రూపాలు పరస్పరం లీనమై ఏకత్వ భావన పొందిన అత్యున్నత అద్వైత-మధురభక్తి అనుభూతిని అత్యద్భుతంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.
పల్లవి
మగరూపు నాఁడురూపు మారుచుకొని రిద్దరు
సొగిసెద్దము చూపరే చూచుకొని రిద్దరు దామే
తాత్పర్యం: పురుష రూపాన్ని, స్త్రీ రూపాన్ని ఆ ఇద్దరూ పరస్పరం తారుమారు చేసుకున్నారు (ఒకరి రూపాన్ని మరొకరు మార్చుకున్నారు). వారి విలాసవంతమైన సౌందర్యాన్ని చూడటానికి అద్దం చూపించవలసిన పనే లేదు; వారిద్దరూ ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ తమ రూపాలనే ప్రతిబింబాలుగా దర్శించుకుంటున్నారు.
మధుర భక్తి విశేషాలు: ప్రణయపారవశ్యంలో బాహ్య భేదాలు పూర్తిగా కరిగిపోయాయి. నాయికా-నాయకుల మధ్య అభేద స్థితి ఏర్పడింది. జీవాత్మ-పరమాత్మలు సంపూర్ణంగా ఏకమైనప్పుడు ప్రకృతి-పురుష భేదం నశించి ఒకే అఖండానందం మిగులుతుందన్న పరమ తత్త్వాన్ని అన్నమయ్య పల్లవిలోనే సూచించారు.
మొదటి చరణం
కలికి కస్తూరి బొట్టు కాంతునినొసల నంటె
నిలువునామము పైపై నెలఁత కంటె
అలివేణికొప్పు జారి ఆతనికొప్పుపై వాలె
అలరె నీతని సిక ఆకెపాపటపైని
తాత్పర్యం: ఆ సుందరి నొసటిపై ఉన్న కస్తూరి తిలకం గాఢమైన ఆలింగనంలో ప్రియుడైన స్వామి నుదుటికి అంటుకుంది; అలాగే స్వామి తిరునామం ఆ నెలత నుదుటికి హత్తుకుంది. తుమ్మెదల వంటి నల్లని కురులు గల ఆ దేవి కొప్పు జారి ఆయన శిరోజాలపై వాలగా, స్వామి సిగముడి ఆ సుందరి పాపటపై చక్కగా ఒదిగి విస్తరించింది.
మధుర భక్తి విశేషాలు: తిరునామం-కస్తూరి బొట్టు, ఇద్దరి శిరోజాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోవడం బాహ్యంగా ప్రణయ కలయిక అయినప్పటికీ, అంతరార్థంలో భగవంతుని వైభవం జీవుడికి, భక్తుడి సర్వస్వం భగవంతునికి అంకితమై ఇద్దరి ఆనవాళ్లు ఒక్కటే అయ్యే 'సాయుజ్య' స్థితిని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
రెండవ చరణం
కుంకుమగుబ్బలపూఁతగురుతు విభుని కంటె
అంకెఁ బతిరొమ్ముబొచ్చు ఆకె కంటేను
కంకణాలగాజులచేయి ఘనునిసందిటఁ జిక్కె
అంకపు సాముల చేయి ఆకెసందిఁ జిక్కెను
తాత్పర్యం: ఆమె పాలిండ్లపై అలంకరించిన కుంకుమ లేపనపు గుర్తులు ప్రియుడైన స్వామి వక్షఃస్థలానికి అంటుకున్నాయి; అలాగే భర్త వక్షఃస్థలపు రోమాలు ఆమె శరీరానికి హత్తుకున్నాయి. రవణాల కంకణాలు, గాజులు గల ఆమె కోమలమైన హస్తం ఆ విభుని బాహువులలో చిక్కుకుపోయింది; యుద్ధాల్లో సమర్థమైన స్వామి భుజహస్తం ఆమె బాహువుల కౌగిలిలో బంధీ అయింది.
మధుర భక్తి విశేషాలు: లోకరక్షకుడై, అజేయుడైన పరమాత్మ భక్తుని ప్రేమపాశంలో పూర్తిగా చిక్కుకుపోతాడన్న 'భక్తపరాధీనత'ను ఇక్కడ చాటారు. పరమాత్మ వీరత్వాన్ని, నాయిక సుకుమారత్వాన్ని ఏకంచేస్తూ లక్ష్మీ-వేంకటేశ్వరుల అవిభాజ్య సంబంధాన్ని చిత్రించారు.
మూడవ చరణం
మట్టెలపాదము లవె మగిడె నాతనిమీఁద
నిట్టపెద్దపాదము నిలిచె నందు
యిట్టె శ్రీ వేంకటేశుఁ డింతిఁ గూడి పానుపుపై
పట్టపగ లిందరిని భ్రమయించి రిదివో
తాత్పర్యం: అందెలతో (మట్టెలతో) కూడిన ఆమె సున్నితమైన పాదాలు ఆయన శరీరంపైకి చేరాయి; త్రివిక్రముడై విశ్వాన్ని కొలిచిన ఆయన నిడుపాటి పెద్ద పాదాలు ఆమెపై ఒదిగాయి. ఈ విధంగా శ్రీవేంకటేశ్వరుడు శృంగార పాన్పుపై ఆ దేవిని కూడి, పట్టపగలే చూసేవారి కళ్లను ఆనంద భ్రమల్లో ముంచెత్తుతున్నారు.
మధుర భక్తి విశేషాలు: త్రివిక్రమ పాదాలతో ముల్లోకాలను దాటిన సర్వేశ్వరుడు, తన భక్తురాలైన లక్ష్మీదేవి ప్రేమవశీకరణానికి లొంగి పాన్పుపై కొలువుతీరాడు. వీరి శృంగార లీలలు లౌకికమైనవి కావు; అవి అలౌకికమైన భగవల్లీలలు. ఈ దివ్య లీలలు జగత్తును మాయా-భ్రమలలో, పరవశంలో ముంచెత్తుతాయని అన్నమయ్య ముగించారు.
No comments:
Post a Comment