భ్రమయకు చెలువుఁడ
శ్రీ తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, శ్రీవేంకటేశ్వరుడు అలమేలుమంగమ్మను చూసి పరవశించి భ్రమకు లోనవుతుంటే, చెలికత్తె ఆ స్థితిని చమత్కరిస్తూ వాస్తవాన్ని వివరిస్తున్నట్లు వర్ణించబడింది. స్వామివారికి తన దేవేరిపై గల అమితమైన ప్రేమను, ఆమె సౌందర్యాన్ని అన్నమయ్య అద్భుతమైన ఉపమానాలతో ఇక్కడ ఆవిష్కరించారు.
పల్లవి
భ్రమయకు చెలువుఁడ పలుమారు నీ
తమకపు పట్టపు తరుణినింతే
తాత్పర్యము
ఓ అందగాడా! (వేంకటేశ్వరా), నీవు పదే పదే భ్రమ పడవద్దు. నీ మోహానికి (తమకము) పాత్రురాలైన నీ పట్టపు రాణి ఇక్కడ ఉంది చూడు. ఆమెను చూసి ఏవేవో ఊహించుకుంటూ కలవరపడకు, ఆమె నీ ప్రియురాలైన అలమేలుమంగమ్మే.
విశేషాలు
నాయకుడు తన ప్రియురాలి సౌందర్యానికి ముగ్ధుడై, ఆమె అసలు మనిషా లేక మరేదైనా అద్భుతమా అని భ్రమపడటాన్ని అన్నమయ్య ఈ పల్లవిలో ఎత్తుకున్నారు.
మధుర భక్తి అంతరార్థం
పరమాత్మ తన శక్తి (ప్రకృతి) పట్ల చూపే ఆకర్షణను ఇది సూచిస్తుంది. భక్తుడు భగవంతుని సన్నిధిలో పొందే పరవశం వల్ల కలిగే ఒకానొక దివ్యమైన స్థితిని కూడా ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
మొదటి చరణం
నినుఁగని వొకచెలి నిలువునఁ గరఁగెనె
కనకపు బొమ్మే కాఁబోలు
అనువున నదిగాదయితే మెదలునా
మినుకన మెరచిన మెరుఁగింతే
తాత్పర్యము
నిన్ను చూడగానే ఒక చెలి (అలమేలుమంగ) నిలువునా కరిగిపోతోంది, బహుశా ఆమె బంగారు బొమ్మేమో అని నీవు భ్రమపడుతున్నావు. కానీ అది బంగారు బొమ్మ అయితే కదులుతుందా? కాదు, ఆమె ఆకాశంలో తళుక్కున మెరిసే మెరుపు తీగ వంటిది.
విశేషాలు
ఇక్కడ 'బంగారు బొమ్మ' (స్థిరత్వం), 'మెరుపు తీగ' (ప్రకాశం) అనే రెండు ఉపమానాలను ఉపయోగించి నాయిక సౌందర్యాన్ని, ఆమెలోని చలనాన్ని అన్నమయ్య పోల్చారు.
మధుర భక్తి అంతరార్థం
భగవంతుని దర్శనం కలగగానే భక్తుని హృదయం భక్తితో కరిగిపోతుంది. ఆ భక్తి భావం బంగారమంత స్వచ్ఛమైనదని, అది సాధకునిలో ఒక దివ్యమైన మెరుపును (జ్ఞానోదయాన్ని) కలిగిస్తుందని అంతరార్థం.
రెండవ చరణం
పొలిఁతి నీయెదుటఁ బులకించెనొరపు
గల పుష్పలతిక గాఁబోలు
తలఁచకుమటువలెఁ దగదట్లైతే
చెలఁగి పలుకునా చిలుకింతే
తాత్పర్యము
నీ ముందు ఉన్న ఈ సుందరి పులకించిపోతోంది. చూస్తుంటే ఇది పూలతో నిండిన తీగలా (పుష్పలతిక) అనిపిస్తోంది. అలా అనుకోకు, అది తీగ అయితే మాట్లాడుతుందా? ఆమె ముద్దులొలికే చిలుకలా మాట్లాడుతోంది చూడు.
విశేషాలు
సాత్విక భావాల వల్ల కలిగే శరీర రోమాంచాన్ని (పులకరింతను) పూసిన పూలతో పోల్చడం అన్నమయ్య సృజనాత్మకతకు నిదర్శనం. జడమైన తీగకు, చైతన్యవంతమైన చిలుకకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని ఇక్కడ చూపారు.
మధుర భక్తి అంతరార్థం
భక్తి పారవశ్యంలో భక్తుని శరీరం పులకించడం అనేది ఒక సహజ లక్షణం. భక్తుని నోట వచ్చే స్తుతి పాఠాలు చిలుక పలుకుల వలె భగవంతునికి ప్రీతికరంగా ఉంటాయని భావం.
మూడవ చరణం
పడఁతి నీయురముపై నెలకొనెనదె
కడఁగిన హరము గాఁబోలు
కడపట శ్రీవేంకటపతి గాదది
జడిసెటి నీ శ్రీసతి యింతే
తాత్పర్యము
శ్రీవేంకటేశ్వరా! నీ వక్షస్థలంపై నిలిచి ఉన్న ఆ పడతిని చూసి, అది నువ్వు ధరించిన ముత్యాల హారమేమో అని భ్రమపడుతున్నావేమో! కాదు స్వామీ, అది హారం కాదు, నిన్ను చూసి సిగ్గుతో, భయంతో నీ గుండెలకు హత్తుకుపోయిన నీ ప్రాణేశ్వరి మహాలక్ష్మి.
విశేషాలు
లక్ష్మీదేవి శ్రీనివాసుని హృదయాంతరాళంలో నివసిస్తుందనే (శ్రీవత్స చిహ్నం/వక్షస్థల నివాసిని) పురాణ గాథను అన్నమయ్య శృంగారభరితంగా ఈ చరణంలో ముగించారు.
మధుర భక్తి అంతరార్థం
భగవంతుడు తన భక్తుడిని తన హృదయానికి హత్తుకుంటాడని, భక్తుడికి అంతకన్నా కావలసిన ఆశ్రయం మరొకటి లేదని ఇక్కడ మధుర భక్తి మార్గం బోధిస్తోంది. ఆత్మ పరమాత్మలో విలీనమైపోవడమే అత్యున్నతమైన స్థితి.
No comments:
Post a Comment