ఇన్ని దేహములఁ బుట్టి యేమి గంటిమి

 "ఇన్ని దేహములఁ బుట్టి యేమి గంటిమి" 

​పల్లవి

​ఇన్ని దేహములఁ బుట్టి యేమి గంటిమి

వున్నతపు హరిదాస్య మొక్కటే కాక ॥

​తాత్పర్యము:

ఇన్ని రకాల శరీరాలలో (వివిధ జన్మలలో) పుట్టి మనం సాధించినది లేదా పొందినది ఏమిటి? మహోన్నతమైన శ్రీహరి దాస్యము (భగవంతుని సేవ) ఒక్కటే లభించవలసిన అసలైన ఫలము తప్ప వేరొకటి లేదు.

​విశేషాలు:

అనేక జన్మలెత్తినా భగవద్భక్తి లేకపోతే ఆ జన్మల వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదని అన్నమయ్య తేల్చిచెప్పారు. మానవ జన్మకు లేదా ఏ జీవి జన్మకైనా పరమార్థం ఆ శ్రీహరి సేవయే అని పల్లవిలో వివరించారు.

​ఒకటో చరణం

​హీనజంతువైననాఁడు యేనుగై పుట్టిననాఁడు

ఆనంద మొక్కటే అంగాలే వేరు

యీ నేటి యజ్ఞానము యీ జీవుల కొక్కలాగే

జ్ఞానమే యెక్కుడుఁ గాక సరిలేని దొకటే ॥

​తాత్పర్యము:

అత్యంత అల్పమైన చిన్న జీవిగా పుట్టినా, లేదా శరీరం పెద్దదైన ఏనుగుగా పుట్టినా ఆకలి తీరినప్పుడు లేదా సుఖం కలిగినప్పుడు పొందే ఆనందం ఒకటే, కేవలం శరీర అవయవాలు మాత్రమే వేరు. ఈ ప్రపంచంలో జీవులన్నింటికీ అజ్ఞానము అనేది ఒకే రకంగా ఉంటుంది. అందువల్ల దేహ పరిమాణం కంటే ఆత్మజ్ఞానమే అత్యంత శ్రేష్ఠమైనది, దానికి సాటి వచ్చేది మరొకటి లేదు.

​విశేషాలు:

శరీర పరిమాణాన్ని బట్టి ఆనందంలో గానీ, అజ్ఞానంలో గానీ తేడా ఉండదు. చిన్న జంతువైనా, పెద్ద ఏనుగైనా పొందే లౌకిక సుఖాలు ఒకటే. కానీ భగవంతుని తెలుసుకునే "జ్ఞానం" మాత్రమే జీవుడిని ఉత్తమ స్థితికి తీసుకెళ్తుంది.

​రెండో చరణం

​నరలోకభోగానకు నరకానుభవానకు

సరేకాని మిగులదు చనెఁ దొల్లె

గరిమ నేర్పడ నందు ఘనమేమి కొంచమేమి

హరిదాసుఁడై బ్రదుకుటదియే లాభము ॥

​తాత్పర్యము:

మనుష్య లోకంలో అనుభవించే భోగాలైనా, నరకంలో అనుభవించే బాధలైనా అనుభవించే సమయానికి సరిపోతాయి తప్ప చివరకు ఏదీ మిగలదు, కాలక్రమేణా గతించిపోతాయి. ఆ అనుభవాలలో ఏది గొప్ప, ఏది తక్కువ అని ఆలోచించడం వ్యర్థం. అన్నింటికంటే శ్రీహరికి దాసుడై (భక్తుడై) జీవించడమే మానవుడికి లభించే నిజమైన లాభం.

​విశేషాలు:

ఇహలోక సుఖాలు, పరలోక శిక్షలు రెండూ అనిత్యమైనవి. అనుభవించినంత కాలం ఉండి ఆ తర్వాత అంతరించిపోతాయి. కాబట్టి లౌకిక భోగాల వెనుక పడకుండా, హరిదాసుగా జీవితాన్ని గడపడమే శాశ్వతమైన శ్రేయస్సు అని ఇక్కడ ఉద్బోధించారు.

​మూడో చరణం

​బాలుఁడైన యప్పుడూను పండి ముదిసినప్పుడు

కాల మొక్కటే బుద్ధి కడు లేదు

ఆలకించి శ్రీవేంకటాధిపతి సేవించి

యేలికంటా మొక్కుచుండే దిదియే భాగ్యము ॥

​తాత్పర్యము:

చిన్న పిల్లవాడిగా ఉన్నప్పుడైనా, బాగా వయసు మళ్లీ ముసలివాడైనప్పుడైనా కాలం తన పని తాను చేసుకుపోతూనే ఉంటుంది, కానీ మనుషులలో నిజమైన వివేకం (జ్ఞాన బుద్ధి) కలగడం లేదు. అందుకే ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుని కళ్యాణ గుణాలను ఆలకించి, ఆయనను సేవించి, "స్వామీ! నీవే నా ప్రభువువు" అని నమస్కరిస్తూ ఉండడమే అందరికంటే గొప్ప అదృష్టం.

​విశేషాలు:

బాల్యం, వార్ధక్యం అని తేడా లేకుండా జీవిత కాలం కరిగిపోతుంది. వయసు మారినా జ్ఞానం కలగని మానవుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సేవలో తరిస్తేనే జన్మ ధన్యమవుతుంది. భగవంతుడిని స్వామిగా, యజమానిగా భావించి శరణు వేడడమే అసలైన భాగ్యమని అన్నమయ్య ముగించారు.