ఎత్తుకొన్న బహురూప

 తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారి ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తన పరమ అద్భుతమైనది. స్వామివారి ఉగ్ర, శాంత నారసింహ రూపాలను స్తుతిస్తూ... భక్తుల కోసం, లోక కల్యాణం కోసం భగవంతుడు ధరించిన ఈ నరసింహ అవతార వైభవాన్ని అన్నమయ్య ఎంతో ఆర్తితో, శరణాగతి భావంతో ఈ కీర్తనలో ఆవిష్కరించారు.

​

​కీర్తన - తాత్పర్యము, విశేషాలు

​పల్లవి:

​ఎత్తుకొన్న బహురూప మిఁక మరి మానరాదు

చిత్తగించి మన్నించు శ్రీనరసింహా ॥పల్లవి॥

​తాత్పర్యము: ఓ శ్రీనరసింహస్వామీ! లోక రక్షణ కోసం నీవు స్వయంగా పూనుకొని ధరించిన ఈ విలక్షణమైన నరసింహ రూపాన్ని (మృగ, నర కలయిక రూపం) ఇకపై నీవు వదలిపెట్టవద్దు. నా మొరను ఆలకించి, నన్ను దయతో క్షమించి మన్నించు.

​విశేషం: భగవంతుడు భక్తుడి కోసం స్తంభం నుండి ఉద్భవించిన ఆ వింత రూపాన్ని భక్తులు నిరంతరం చూడాలని కోరుకుంటారు. అందుకే అన్నమయ్య "ఈ రూపాన్ని మానవద్దు (వదలిపెట్టవద్దు)" అంటూ స్వామి వారి అద్భుత స్వరూపాన్ని ఇక్కడే వేడుకుంటున్నారు.

​చరణం 1:

​పట్టి ప్రహ్లాదునికై కంబములోన నుండితివి

గట్టిగా కనకదైత్యు ఖండించితివి

యిట్టి నీచేఁతలు విని యిందరుఁ గొల్చేరు నిన్ను

కట్టుకొంటి వింతపని ఘననారసింహా ॥ఎత్తు॥

​తాత్పర్యము: చిన్నపిల్వాడైన ప్రహ్లాదుని రక్షించడం కోసం నీవు స్తంభంలో దాగి ఉండి, సమయం రాగానే అందులో నుండి ఉద్భవించావు. ఎంతో బలవంతుడైన ఆ కనకదైత్యుడిని (హిరణ్యకశిపుడిని) గట్టిగా పట్టి చీల్చి చెండాడావు. ఓ ఘననారసింహుడా! నీవు పూనుకొని చేసిన ఇలాంటి అసాధారణమైన లీలలను వినే లోకంలోని వారందరూ నిన్ను ఎంతో భక్తితో కొలుస్తున్నారు.

​విశేషం: భక్తుడి మాటను నిలబెట్టడానికి భగవంతుడు స్తంభంలో ఉంటాడనే సత్యాన్ని, అలాగే హిరణ్యకశిపుని వధించిన ఉగ్ర లీలను అన్నమయ్య ఇక్కడ కొనియాడారు. భక్తుని రక్షించే స్వామి పరాక్రమాన్ని చూసే లోకం ఆయనను ఆశ్రయిస్తుందని చెప్పారు.

​చరణం 2:

​దేవతల మొరాలించి దీకొంటి వింతపనికి

చేవ నభయము లిచ్చి చేయె త్తితివి

దేవుఁడ వని యెఱiఁగి త్రిజగాలు మొక్కె నీకు

నీవల్లనే వచ్చె నిది నిత్యనారసింహా ॥ఎత్తు॥

​తాత్పర్యము: రాక్షస బాధలు భరించలేక దేవతలు పెట్టుకున్న మొరలను ఆలకించి, నీవు సాహసంతో ఈ కఠినమైన కార్యానికి (అవతారానికి) ఉపక్రమించావు. నీ పరాక్రమంతో వారందరికీ అభయప్రదానం చేస్తూ చేయి ఎత్తావు. ఓ నిత్యనారసింహుడా! నీవే సర్వేశ్వరుడవని తెలుసుకొని ముల్లోకాల వారు నీకు నమస్కరిస్తున్నారు. ఈ లోక రక్షణ అంతా నీ వల్లే సాధ్యమైంది.

​విశేషం: 'చేవ' అంటే పరాక్రమం లేదా బలం. భయాందోళనల్లో ఉన్న దేవతలకు, లోకానికి స్వామి తన అభయహస్తాన్ని ఇచ్చి కాపాడిన తీరును అన్నమయ్య ఇక్కడ అద్భుతంగా స్తుతించారు.

​చరణం 3:

​భూకాంతవిన్నపము పొంచి విని గురైతివి

శ్రీకాంత తొడమీఁదఁ జేకొంటివి

మీకును శ్రీవేంకటాద్రిమీఁదనే శరణంటిమి

దాకొనె మీమహిమలు దండినారసింహా ॥ఎత్తు॥

​తాత్పర్యము: భూదేవి చేసిన విన్నపాన్ని రహస్యంగా (లేదా శ్రద్ధగా) ఆలకించి, లోక భారమును దించడానికి సరైన లక్ష్యాన్ని (హిరణ్యకశిపుని వధను) ఎంచుకున్నావు. ఉగ్రరూపం చల్లారిన తర్వాత లక్ష్మీదేవిని (శ్రీకాంతను) నీ తొడపై కూర్చోబెట్టుకొని లక్ష్మీనరసింహుడిగా శాంత రూపాన్ని ధరించావు. ఓ దండి నారసింహుడా (గొప్ప నరసింహుడా)! నీ అపారమైన మహిమలన్నీ ఇప్పుడు ఈ శ్రీవేంకటాద్రి (తిరుమల కొండ) మీదే నిలిచి ఉన్నాయి. అందుకే మేము నిన్ను ఇక్కడే శరణు వేడుకుంటున్నాము.

​విశేషం: ఉగ్ర నరసింహుడు లక్ష్మీదేవి సమక్షంలో శాంతమూర్తిగా మారిన పరమ మనోహర ఘట్టాన్ని (లక్ష్మీనారసింహ తత్త్వాన్ని) అన్నమయ్య ఇక్కడ ప్రస్తావించారు. తిరుమల క్షేత్రంలో (అహోబిలం వంటి దివ్య క్షేత్రాలతో పాటు వేంకటాద్రిపై కూడా) వెలిసిన ఆ నరసింహ స్వామి మహిమలను కొనియాడుతూ, శరణాగతి చేయడమే జీవుడికి పరమావధి అని కీర్తన ముగించారు.