నిన్నుఁ గొలిచితేఁ జాలు

​తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్య విరచిత - ఆధ్యాత్మిక సంకీర్తన

​పల్లవి:

​నిన్నుఁ గొలిచితేఁ జాలు నీయంతవానిఁ జేతువు

పన్ని నారాయణ నీవు బ్రహ్మాదివంద్యుఁడవు ॥

​తాత్పర్యము: బ్రహ్మ, రుద్రాది దేవతలందరి చేత నమస్కరింపబడే ఓ నారాయణా! నిన్ను మనస్ఫూర్తిగా కొలిస్తే (సేవిస్తే) చాలు. నిన్ను ఆశ్రయించిన భక్తుడిని నీ అంతటివానిగా (నీతో సమానమైన వైభవం కలిగినవానిగా లేదా మోక్షాన్ని ఇచ్చి నీ చెంత చేర్చుకునేవానిగా) మారుస్తావు.

​విశేష వ్యాఖ్య: వైష్ణవ సంప్రదాయంలో 'సారూప్య, సాలోక్య' ముక్తులకు చాలా ప్రాధాన్యత ఉంది. భగవంతుడు తనను నమ్మిన సేవకుడిని కేవలం అనుగ్రహించడమే కాకుండా, తనతో సమానమైన స్థానాన్ని ఇస్తాడనే పరమౌదార్యాన్ని పెదతిరుమలాచార్యులు ఈ పల్లవిలో ప్రతిపాదించారు. భగవత్ సేవ ఒక్కటే పరమార్థం అనే శరణాగతి తత్త్వం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

​మొదటి చరణం:

​భూపతిఁ జేరితేఁ గొంత భూ మియ్యనోపుఁ గాని

యేపున నున్నతపద మియ్యలేఁడు

తీపుల నింద్రుని నారాధించితే స్వర్గమే కాని

యేపొద్దుఁ జెడని భోగ మియ్యలేఁడు ॥

​తాత్పర్యము: ఈ లోకంలో ఒక రాజును (భూపతిని) ఆశ్రయిస్తే ఆయన సంతోషించి కొంత భూమినో, ఐశ్వర్యాన్నో ఇవ్వగలడేమో కానీ, అంతకుమించిన శాశ్వతమైన ఉన్నత పదవిని ఇవ్వలేడు. అలాగే, ఎంతో ఇష్టంతో (తీపులతో) యజ్ఞయాగాదులు చేసి ఇంద్రుడిని ఆరాధిస్తే ఆయన స్వర్గసుఖాలను ఇవ్వగలడు కానీ, ఎప్పటికీ నశించిపోని (ఏపొద్దు చెడని) నిరంతర ఆనందాన్ని ప్రసాదించలేడు.

​విశేష వ్యాఖ్య: ఇక్కడ కవి లౌకిక పదవులను, స్వర్గ భోగాలను తాత్కాలికమైనవిగా తేల్చిచెప్పారు. పుణ్యకాలం ముగిసిపోగానే స్వర్గం నుండి కూడా జీవుడు తిరిగి భూమికి రావలసిందే (క్షీణే పుణ్యే మర్త్యలోకం విశంతి). కాబట్టి ఇంద్రుడి భోగాలు కూడా నశించేవే తప్ప శాశ్వతానందాన్ని ఇవ్వలేవని లోకసహజమైన ఉదాహరణతో వివరించారు.

​రెండవ చరణం:

​గరళకంఠు గొల్చితే కైలాస మీ నోపుఁ గాని

గరిమ ధ్రువపట్టము గట్టలేఁడు

సరి విరించిఁ గొల్చితే సత్యలోకమే కాని

విరజానది దాఁటఁగ వెళ్ళవేయలేఁడు ॥

​తాత్పర్యము: గరళాన్ని కంఠంలో దాచుకున్న ఆ శివుడిని కొలిస్తే ఆయన కైలాస నివాసాన్ని ఇవ్వగలడేమో కానీ, ధ్రువుడికి దక్కినటువంటి శాశ్వతమైన ఉన్నత స్థానాన్ని (ధ్రువపదాన్ని) ఇవ్వలేడు. అలాగే, బ్రహ్మదేవుడిని (విరించిని) పూజిస్తే ఆయన తన సత్యలోకానికి పంపగలడే తప్ప, సంసార పరిధిని దాటించి, వైకుంఠ సరిహద్దులోని 'విరజానది'ని దాటించి మోక్షాన్ని ఇవ్వలేడు.

​విశేష వ్యాఖ్య: ఈ చరణంలో వేదాంత పరమైన రహస్యం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం, లయకారుడైన శివుడు, సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మదేవుడు తమ తమ లోకాలైన కైలాస, సత్యలోకాలను ఇవ్వగలరు కానీ, ప్రకృత్యతీతమైన మోక్షాన్ని ఇవ్వలేరు. 'విరజానది' అనేది ప్రకృతి మండలానికి (సంసారానికి), పరమపదానికి (వైకుంఠానికి) మధ్య ఉండే సరిహద్దు నది. ఈ నదిని దాటించి జీవుడికి శాశ్వత విముక్తిని ప్రసాదించే శక్తి కేవలం శ్రీమన్నారాయణుడికి మాత్రమే ఉందని పెదతిరుమలాచార్యులు స్పష్టం చేశారు.

​మూడవ చరణం:

​అన్నిటా మాయాశక్తి నాశ్రయించి చూచితేను

నిన్ను నాశ్రయించక కాన్పించనీదు

కన్నులెదుట శ్రీవేంకటేశ నీ శరణంటే

యెన్నఁగా నీ విచ్చే యీవి యెవ్వఁడూ నీలేఁడు ॥

​తాత్పర్యము: లోకంలోని సర్వ శక్తులను, లౌకిక సాధనాలను లేదా మాయాశక్తిని ఎంతగా ఆశ్రయించినా, అది నిన్ను (పరమాత్మను) చేరనివ్వకుండా అడ్డుపడుతుందే తప్ప నీ స్వరూపాన్ని చూపించదు. కానీ, మా కన్నుల ఎదుట సాక్షాత్కరిస్తున్న ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నిన్ను నమ్మి "నీవే శరణు" అని వేడుకుంటే చాలు, నువ్వు ఇచ్చే ఆ మోక్షమనే గొప్ప వరాన్ని (ఈవిని) ఈ విశ్వంలో మరెవ్వరూ ఇవ్వలేరు.

​విశేష వ్యాఖ్య: ఇక్కడ కవి 'మాయ' యొక్క ప్రభావాన్ని చెప్తూ, భగవంతుని శరణాగతి వల్లనే ఆ మాయను దాటగలమని వివరించారు (మామేవ యే ప్రపద్యంతే మాయామేతాం తరంతి తే). ఇతర దేవతలు లేదా శక్తులు సంసార బంధాల్లో చిక్కుకునేలా చేస్తాయి, కానీ కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవమైన శ్రీవేంకటేశ్వరుడు ఒక్కడే శరణు కోరిన వెంటనే మాయను తొలగించి, సర్వోత్కృష్టమైన మోక్ష సామ్రాజ్యాన్ని అనుగ్రహిస్తాడని కీర్తనను మంగళాంతం చేశారు.