Search This Blog

Tuesday, May 19, 2026

చూచి వచ్చితి నీవున్న చోటికిఁ దోడితెచ్చితి

 అవతారిక (పరిచయం)

​ఈ సంకీర్తనలో ఒక సఖి (చెలికత్తె) శ్రీవేంకటేశ్వరుని వద్దకు వచ్చి, ఆయన కొరకు ఎదురుచూస్తున్న ఒకానొక దివ్య సుందరి (నాయకి) యొక్క అంగాంగ సౌందర్యాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు వర్ణిస్తోంది. "స్వామీ! ఆ సౌందర్యరాశిని నీ వద్దకు తోడుకొని వచ్చాను, ఇక ఆలస్యం చేయకుండా ఆమెను చేరదీసి వివాహమాడు" అని చెలికత్తె స్వామిని వేడుకుంటున్నట్లు అన్నమయ్య ఈ కీర్తనను రచించారు.

​పల్లవి

​చూచి వచ్చితి నీవున్న చోటికిఁ దోడితెచ్చితి

చేచేతఁ బెండ్లాడు చిత్తగించవయ్యా॥

​తాత్పర్యం:

ఓ వేంకటేశ్వరా! నిన్ను సేవించడానికి, నీవు ఉన్న చోటుని చూసి వచ్చాను. అంతేకాదు, నీ కోసమే తపిస్తున్న ఆ సుందరాంగిని కూడా నీ వద్దకు తోడుకొని వచ్చాను. స్వామీ! నా మనవి ఆలకించి, ఇక ఆలస్యం చేయకుండా నీ చేతులతో స్వయంగా ఆమెను వివాహమాడి (చేరదీసి) అనుగ్రహించు.

​మధురభక్తి అంతరార్థం:

ఇక్కడ నాయిక అంటే పరమాత్ముని కోసం పరితపించే జీవాత్మ, నాయకుడు పరమాత్ముడు. జీవాత్మ నేరుగా పరమాత్ముడిని చేరుకోలేదు. అందువల్ల, ఒక 'సఖి' (చెలికత్తె) మధ్యవర్తిగా ఉండి స్వామికి నాయిక ఆర్తిని విన్నవిస్తోంది. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో భక్తుని (జీవాత్మను) భగవంతునితో అనుసంధానం చేసే గురువు లేదా ఆచార్యుని పాత్రకు ఈ సఖి ప్రతీక.

​మొదటి చరణం

​...అంగి జవరాలు లావణ్యవతి యీకె

కలువకంటి మంచికంబుకంఠి

జలజవదన చక్రజఘన సింహమధ్య

తలిరుంబోడిచక్కఁదన మిట్టిదయ్యా॥

​తాత్పర్యం:

స్వామీ! ఈమె సుకుమారమైన అవయవములు కలది, నవయవ్వనంలో ఉన్నది, కాంతివంతమైనది. నల్లని కలువ పూలలాంటి కళ్లు కలిగినది, శంఖం వంటి అందమైన మెడ కలది. పద్మం వంటి ముఖము, చక్రం వంటి నిరుపమ శోభ గల కటిప్రదేశము, సింహం నడుము వలె సన్నని నడుము కలిగిన ఈ చిగురుబోడి అందం మాటలకు అందనట్టిదయ్యా!

​మధురభక్తి అంతరార్థం:

నాయిక యొక్క బాహ్య సౌందర్య వర్ణన నిజానికి సాధకునిలోని సాత్విక గుణాల ప్రతీక. పద్మ ముఖం, కలువ కన్నులు అనేవి భగవంతునిపై భక్తుడికి ఉండే నిర్మలమైన, ప్రశాంతమైన దృష్టిని సూచిస్తాయి. భగవద్భక్తితో నిండిన జీవాత్మ ఎంత పవిత్రంగా, సుందరంగా ఉంటుందో అన్నమయ్య ఇక్కడ అలంకారికంగా వివరించారు.

​రెండవ చరణం

​అలివేణి మిగులనీలాలక శశిభాల

మలయజగంధి మహమానిని యీకె

పెలుచుమరునివిండ్లబొమ్మలది చారుబింబోష్ఠి

కనితకుందరద చక్కందన మిట్టిదయ్యా॥

​తాత్పర్యం:

ఈమె తుమ్మెద రెక్కల వంటి నల్లని జడ కలది, నీలాల వంటి ముంగురులు, చంద్రుని వంటి నొసలు కలది. గంధపు చెట్ల పరిమళాలు వెదజల్లే దేహం కలది, గొప్ప మానవతి అయిన ఉత్తమ నాయిక. మన్మథుని విండ్ల వలె వంగిన కనుబొమ్మలు, దొండపండు వంటి పెదవులు, మొల్లమొగ్గల వంటి తెల్లని పళ్లు కలిగిన ఈమె చక్కదనం వర్ణనాతీతం స్వామీ!

​మధురభక్తి అంతరార్థం:

చంద్రుని వంటి నొసలు మానసిక ప్రశాంతతను, మలయజ గంధం (శ్రీగంధం పరిమళం) భక్తుడి సాధన వల్ల లభించే సత్ప్రవర్తన అనే సువాసనను సూచిస్తాయి. అన్య చింతనలు లేని, కేవలం భగవత్ ధ్యానంలోనే లీనమయ్యే ఉత్తమ భక్తురాలి (మహమానిని) గుణవిశేషాలే ఈ వర్ణనలు.

​మూడవ చరణం

​చెక్కుటద్దముల దిది శ్రీకారకర్ణములది

నిక్కుఁజనులరంబోరు నిర్మలపాద

గక్కన శ్రీవేంకటేశ కదిసె లతాహస్త

దక్కె నీ కీలేమచక్కందన మిట్టిదయ్యా॥

​తాత్పర్యం:

అద్దాల వంటి నునుపైన చెంపలు, 'శ్రీ' కారం చుట్టినట్లుండే అందమైన చెవులు, నిటారుగా ఉన్న వక్షోజములు, అరటి బోదెల వంటి తొడలు, స్వచ్ఛమైన పాదాలు కలిగిన సుందరి ఈమె. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! తీగ లాంటి చేతులు కలిగిన ఈ కొమ్మ వేగంగా నిన్ను చేరుకుంది. ఇక ఈమె అందచందాలన్నీ నీకే సొంతం, ఇంతటి రూపవతిని నీవు స్వీకరించవయ్యా.

​మధురభక్తి అంతరార్థం:

'కదిసె లతాహస్త' మరియు 'దక్కె నీకు' అనే మాటలు జీవాత్మ పరమాత్మలో లీనమవడాన్ని, అంటే పూర్ణ శరణాగతిని సూచిస్తాయి. చెవులు శ్రీకారం చుట్టినట్లు ఉండటం అంటే నిరంతరం భగవత్ లీలలను వినడం (శ్రవణం) అని భావం. సర్వస్వము భగవంతునికే అర్పించి, ఆయన పాదాలను ఆశ్రయించిన జీవాత్మను పరమాత్ముడు తనలో ఐక్యం చేసుకునే పరమావధిని అన్నమయ్య ఇక్కడ శృంగార ముసుగులో అద్భుతంగా పలికించారు.

No comments:

Post a Comment

ఇందరినేలితి విఁకనేలే

 అవతారిక (పరిచయం) ​ఈ సంకీర్తనలో సఖి నాయికతో అంటోంది: "ఓ చెలీ! నీవు శ్రీవేంకటేశ్వరుని మనసును పూర్తిగా గెలుచుకున్నావు. ఆయన ప్రేమ సామ్రాజ్...