కలదందే పో సర్వముఁ గలదు

 కలదందే పో సర్వముఁ గలదు

తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల వారు రచించిన ఈ అధ్యాత్మ సంకీర్తనలో మోక్షం అనేది ఎక్కడో సుదూర తీరాలలో లేదని, అది కేవలం హరి భక్తిలో మరియు మన అంతరంగంలోనే ఉందని చాలా స్పష్టంగా ప్రబోధించారు.

---

అవతారిక

నిజమైన మోక్షం బాహ్య ప్రపంచంలో వెతికితే దొరికేది కాదని, అది కేవలం శ్రీహరి శరణాగతి మరియు ఆత్మజ్ఞానం ద్వారా మాత్రమే లభిస్తుందని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వివరించారు. భగవంతుని సేవలోనే సర్వార్థాలు ఉన్నాయని ఆయన ఉద్ఘాటించారు.

---

కలదందే పో సర్వముఁ గలదు కామితార్థమునుఁ గలదు

కలదు గలదు శరణాగతులకు హరికైంకర్యంబున మోక్షము గలదు॥పల్లవి॥

తాత్పర్యము

శ్రీహరిని శరణు వేడి, ఆయనకు చేసే కైంకర్యం (సేవ) లోనే అంతా ఉంది. కోరుకున్న కోరికలన్నీ అక్కడే నెరవేరుతాయి. శరణు జొచ్చిన వారికి విష్ణు సేవ ద్వారా మోక్షం తప్పక లభిస్తుంది.

విశేషాలు

"కలదు గలదు" అని నొక్కి చెప్పడం ద్వారా అన్నమయ్యకు భగవంతునిపై ఉన్న అచంచలమైన నమ్మకం పల్లవిలో వ్యక్తమవుతోంది. మోక్షం అనేది ఒక నిశ్చితమైన స్థితి అని ఆయన భరోసా ఇస్తున్నారు.

---

ఆకాశంబున మోక్షము వెదకిన నందులోపలా లేదు

పైకొని తానెంత వెదకి చూచినా పాతాళంబున లేదు

యీకడ ధరలో మూలమూలలను యెందు వెదకినా లేదు

శ్రీకాంతుని మతిఁ జింతించి యాసలఁ జిక్కక తొలఁగిన నందే కలదు॥చరణం 1॥

తాత్పర్యము

ఆకాశంలో వెతికినా, పాతాళంలో వెతికినా లేదా ఈ భూమి మీద మూల మూలలా గాలించినా మోక్షం దొరకదు. ఎప్పుడైతే మనిషి ప్రాపంచికమైన ఆశలకు చిక్కకుండా, మనసులో లక్ష్మీనాథుడైన శ్రీహరిని నిరంతరం ధ్యానిస్తాడో, అప్పుడే ఆ మోక్షం లభిస్తుంది.

విశేషాలు

మోక్షం అనేది భౌగోళికమైన ప్రదేశం కాదు, అది ఒక మానసిక స్థితి. బాహ్య అన్వేషణ కంటే అంతర్మథనం ముఖ్యమని అన్నమయ్య ఇక్కడ స్పష్టం చేశారు.

---

కోటిజన్మములు యెత్తిన ముక్తికి కొన మొదలేమియుఁ గనరాదు

వాటపు సంసారములోఁ గర్మపువార్ధి యీఁదినాఁ గనరాదు

కూటువతో స్వర్గాది లోకములఁ గోరి వెదకినాఁ గనరాదు

గాఁటపు కేశవభక్తి గలిగితే కైవల్యము మతిఁ గానఁగవచ్చు॥చరణం 2॥

తాత్పర్యము

కోట్ల జన్మలు ఎత్తినా ముక్తి ఎక్కడుందో తెలియదు. ఈ సంసారమనే కర్మ సముద్రాన్ని ఎంత ఈదినా అది కనిపించదు. చివరికి స్వర్గాది లోకాల్లో వెతికినా ముక్తి దొరకదు. కానీ, గాఢమైన కేశవ భక్తి ఉంటే మాత్రం మోక్షాన్ని మనసులోనే దర్శించవచ్చు.

విశేషాలు

పుణ్యం చేస్తే స్వర్గం వస్తుంది కానీ ముక్తి రాదని, ముక్తికి ఏకైక మార్గం నిష్కామ భక్తి మాత్రమేనని అన్నమయ్య వివరించారు.

---

సకలశాస్త్రములు చదివినాఁ బరము చక్కటి మార్గము దొరకదు

వికటపు పలువేల్పుల నెందరిఁ గడువెదకి కొలిచినా దొరకదు

అకలంకుఁడు శ్రీవేంకటగిరిపతి అంతరంగమున నున్నాఁడనుచును

ప్రకటముగా గురుఁ డానతి‌ ఇచ్చిన పరము సుజ్ఞానము తనలో దొరకు॥చరణం 3॥

తాత్పర్యము

ఎన్ని శాస్త్రాలు చదివినా పరమాత్మను చేరుకునే సరైన మార్గం దొరకదు. రకరకాల ఇతర దేవతలను కొలిచినా ప్రయోజనం లేదు. నిష్కల్మషమైన శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు నీ హృదయంలోనే ఉన్నాడని గురువు బోధించినప్పుడు, ఆ జ్ఞానం వల్ల మోక్షం నీలోనే లభిస్తుంది.

విశేషాలు

ఇక్కడ గురువు యొక్క ప్రాముఖ్యతను అన్నమయ్య చెప్పారు. శాస్త్ర జ్ఞానం కంటే గురువు ఇచ్చే ఆత్మజ్ఞానమే గొప్పదని, ఆ పరమాత్మ మనలోనే ఉన్నాడన్న సత్యాన్ని ఈ చరణం చాటిచెబుతోంది.

---