నాయంతనే వుద్దండంబున

 అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -156
నాయంతనే వుద్దండంబున
ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం 05-02 -2026
అవతారిక
భగవంతుడు తన మహిమను దాచుకోవాలని చూసినా, ఆయన చిహ్నాలు మరియు భక్తుల పట్ల ఆయన చూపే కరుణ ఎలా బయటపెట్టేస్తాయో ఈ కీర్తనలో వివరించబడింది. స్వామివారి వైభవాన్ని గమనించిన భక్తుడు, ఆయనను శరణు వేడుకుంటూ చేసిన విన్నపం ఇది.

---

పల్లవి:
నాయంతనే వుద్దండంబున నీ నగరు చొచ్చి సోధించఁగ లేదు
పాయక నను మన్నించి యేలుకో నీ ప్రకాశ మౌట మేలు
తాత్పర్యము:
ఓ శ్రీనివాసా! నా అంతట నేను మొండితనంతో నీ కోవెలలోకి చొరబడి నిన్ను వెతకలేదు. నీ అంతట నీవే ప్రకాశిస్తూ నాకు కనిపించావు. కాబట్టి, నన్ను క్షమించి, నీ వాడిగా స్వీకరించి పరిపాలించు.
విశేషాలు:
భగవంతుడు లభించడం అనేది భక్తుడి ప్రయత్నం కంటే, దేవుని అనుగ్రహం వల్లే సాధ్యమని ఇక్కడ పెద తిరుమలాచార్యులు స్పష్టం చేశారు.

---

చరణం 1:
ధరలో నీ రూపము నీవే దాఁచుకొని యుండఁగను
గరుడధ్వజమే నీ గుఱుతు కనుపించెను నాకు
బిరుదులు వొగడే శృతులచేతనే పరరేఁగితి నేను
పరగిన నీ ప్రతాపతేజమె బయలుసేసె నిన్ను
తాత్పర్యము:
ఈ లోకంలో నీ రూపాన్ని నీవు రహస్యంగా దాచుకున్నావు. కానీ, నీ ఆలయం ముందున్న గరుడ ధ్వజమే నీ ఉనికిని నాకు చాటిచెప్పింది. వేదాలు నిన్ను రకరకాల బిరుదులతో స్తుతిస్తుంటే, ఆ ధ్వనికి నేను పరవశించి నీ వద్దకు వచ్చాను. నీ ప్రతాపమే నిన్ను లోకానికి వెల్లడి చేసింది.
విశేషాలు:
దేవుడు అదృశ్యంగా ఉన్నా, ఆలయ ధ్వజస్తంభం మరియు వేద ఘోష ఆయన ఉనికికి సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయని కవి చమత్కరించారు.

---

చరణం 2:
యెవ్వరికి నసాధ్యుఁడవై నీవు యేకతమున నుండఁగాను
రవ్వసేసి నిను నాకుఁ దెలిపెను రచనల నీ మహిమ
చువ్వన నీ విచ్చు వరదహస్తమె చొప్పుచూపఁగాఁ గంటిని
నివ్వటిల్లు నీ కరుణ యిందరికి నిన్నిటువలెనే ముంగిటఁ బెట్టె
తాత్పర్యము:
ఎవరికీ చిక్కకుండా నీవు ఏకాంతంగా ఉన్నప్పటికీ, నీ మహిమలే నిన్ను అందరికీ తెలిసేలా చాటుతున్నాయి. నీవు ఇచ్చే వరద హస్తమే (అభయ హస్తం) నాకు దారి చూపింది. నీ అపారమైన కరుణ నిన్ను అందరి ముంగిట నిలబెట్టింది.
విశేషాలు:
వరద హస్తం అనేది భక్తులకు భరోసా ఇచ్చే గుర్తు. భగవంతుని కరుణాగుణమే ఆయనను సామాన్య భక్తులకు కూడా సులభంగా చేరువ చేస్తోందని ఇక్కడ భావం.

---

చరణం 3:
శ్రీవేంకటగిరిపై రహస్యమునఁ జెలఁగుచు నుండఁగాను
భావింప నలమేల్మంగ సంపదలె పట్టిచ్చెను నీ ప్రభావము
దైవికమునఁ బ్రకటించిన తొంటి వుదారగుణము విని శరణు చొచ్చితిమి
యీవల నావల మీ చిహ్నములే యింత సేసె మిమ్ము
తాత్పర్యము:
శ్రీవేంకటాద్రిపై నీవు రహస్యంగా ఉన్నావు అనుకున్నాను. కానీ, నిన్ను వెన్నంటి ఉండే అలమేలుమంగమ్మ వైభవమే నీ ప్రభావాన్ని బయటపెట్టేసింది. నీకున్న పాత ఉదార స్వభావాన్ని వినే మేము నిన్ను శరణు వేడుతున్నాము. ఇక్కడ, అక్కడ అని తేడా లేకుండా నీ గుర్తులన్నీ నిన్ను మాకు సాక్షాత్కరింపజేస్తున్నాయి.
విశేషాలు:
పురుషోత్తముడైన విష్ణువును లక్ష్మీదేవి (సంపద) ద్వారా గుర్తించవచ్చని, ఆయన ఉదారతను నమ్మి శరణాగతి పొందడమే ఉత్తమమని కీర్తన ముగించబడింది.