కమలారమణ నీకల్పితపుమానిసిని

 కమలారమణ నీకల్పితపుమానిసిని.                               తాళ్లపాక అన్నమాచార్య విరచితమైన ఈ కీర్తన అత్యంత భక్తిరసభరితమైనది. ఇందులో అన్నమయ్య తనలోని లోపాలను ఒప్పుకుంటూ, పరమాత్మ ముందు తన వినయాన్ని చాటుకుంటారు. దీనిని "నైచ్యానుసంధానం" (తనను తాను తగ్గించుకుని భగవంతుడిని వేడుకోవడం) అంటారు.

ఈ కీర్తన ప్రతి చరణం భావం మరియు విశేషాలు 

పల్లవి

కమలారమణ నీకల్పితపుమానిసిని

తమితోడ నాదిక్కు దయఁ జూడవే

తాత్పర్యం: ఓ లక్ష్మీపతి (కమలారమణ)! నేను నీవు సృష్టించిన మనిషిని. నాపై కాస్త ప్రేమతో, దయతో నీ చూపును ప్రసరింపజేయి.

విశేషం: "నేను నీ సొత్తును, నీవు సృష్టించిన వాడినే కదా" అని భగవంతుడికి తనపై ఉన్న బాధ్యతను గుర్తుచేయడం ఇందులో కనిపిస్తుంది.

మొదటి చరణం

ఆరీతి బ్రాహ్మణుఁడ ననుటేకాని దేహము

కోరి యాచారమునకుఁ గొలుపదు

పేరు వైష్ణవుఁడననే పెద్దరికమే కాని

సారమైన మనసులో జ్ఞానమే లేదు

తాత్పర్యం: పైకి నేను బ్రాహ్మణుడిని అని చెప్పుకుంటున్నానే కానీ, నా శరీరం మాత్రం ఆచార వ్యవహారాలకు సహకరించడం లేదు. గొప్పగా 'వైష్ణవుడిని' అని పేరు పెట్టుకున్నాను కానీ, నా మనసులో దానికి కావలసిన అసలైన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం (సారము) లేదు.

విశేషం: కేవలం పుట్టుకతోనో, బాహ్య చిహ్నాలతోనో భక్తుడు కాలేమని, అంతర్గత శుద్ధి లేకపోతే అవి వ్యర్థమని అన్నమయ్య ఇక్కడ స్పష్టం చేస్తున్నారు.

రెండవ చరణం

చదివితిననియెడి చలపాద మింతే కాని                           అదన నందులోని ‌అర్థ మెఱఁగ

పదిరిసంసారమనే బహురూపమే కాని

చతురుఁదనాన నందు సమర్థుఁడఁ గాను

తాత్పర్యం: నేను బాగా చదువుకున్నాను అని పట్టుదలతో చెబుతాను కానీ, ఆ చదువులోని అసలైన పరమార్థం నాకు తెలియదు. ఈ సంసారమనే మాయలో ఎన్నో వేషాలు వేస్తున్నాను కానీ, ఆ సంసార బంధాల నుండి బయటపడే నేర్పు (చతురత) గానీ, సమర్థత గానీ నాకు లేవు.

విశేషం: గ్రంథ పఠనం వల్ల వచ్చేది పాండిత్యం మాత్రమే, కానీ అనుభవం ద్వారా వచ్చేదే జ్ఞానం. లోక రీతిలో బ్రతకడం వేరు, భగవంతుడిని తెలుసుకోవడం వేరు అని అన్నమయ్య వివరిస్తున్నారు.

మూడవ చరణం

దేవ మీభక్తుఁడననే తేజ మొకటె కాని

చేవమీర నినుఁ బూజించ నేరను

శ్రీవేంకటేశ నీచేతిలోనివాఁడ నేను

భావించి మఱి యేపాపము నెఱఁగను

తాత్పర్యం: ఓ దేవా! నేను నీ భక్తుడిని అని చెప్పుకుంటే వచ్చే గౌరవం తప్ప, మనస్ఫూర్తిగా నిన్ను ఎలా పూజించాలో నాకు తెలియదు. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! చివరికి నేను నీ చేతిలోని బొమ్మను (నీ వాడును). నిన్నే నమ్ముకున్నాను కాబట్టి, నాకు వేరే ఏ పాపాలు తెలియవు.

విశేషం: ఇక్కడ అన్నమయ్య సంపూర్ణ శరణాగతిని ప్రకటిస్తున్నారు. "నేను నీవాడిని" అని అప్పగించుకున్నప్పుడు, మన తప్పులను క్షమించి రక్షించాల్సిన బాధ్యత భగవంతుడిదే అనే అచంచల విశ్వాసం ఈ చరణంలో కనిపిస్తుంది.

ముగింపు:

ఈ కీర్తన ద్వారా అన్నమయ్య మనకు ఒక గొప్ప పాఠం చెబుతున్నారు. భగవంతుడి ముందు అహంకారం పనికిరాదు. మన లోపాలను మనం ఒప్పుకుని, నిష్కపటంగా ఆయనను శరణు వేడితే, ఆ వేంకటేశ్వరుడు తప్పక కరుణిస్తాడు.