నీవు గాఁగా నేను గాఁగా

 నీవు గాఁగా నేను గాఁగా 

అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -167

ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం 16-02 -2026

తాళ్లపాక చినతిరుమలాచార్యుల వారు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తన నాయకానాయికల మధ్య జరిగే ఒక రసవత్తరమైన సంవాదాన్ని, ముఖ్యంగా "పరకీయ" భావనతో కూడిన చమత్కారాన్ని తెలియజేస్తుంది. తన భర్తను (శ్రీవేంకటేశ్వరుని) పరస్త్రీలు ఆకర్షిస్తున్నారని ఆరోపించే ఒక ఇల్లాలుకు, మరో స్త్రీ( అలమేలు మంగ) ఇచ్చే ధీటైన సమాధానం ఈ కీర్తన సారాంశం.

---

పల్లవి

నీవు గాఁగా నేను గాఁగా నేఁటి కాయఁ బోయను

మీ వంటి చులుకనివారము మేమైతే మేటైనంతలేసిపనులు నేఁడౌను

తాత్పర్యము:

"నువ్వు నేనూ ఒకరికొకరం పోటీ పడి వాదించుకోవాల్సిన అవసరం ఈ రోజు ఏమొచ్చింది? మీలాగా మేమూ చులకన స్వభావం కలవారమైతే, ఈపాటికి పెద్ద గొడవే జరిగి ఉండేది" అని ఒక నాయిక అంటోంది.

విశేషాలు:

ఇక్కడ నాయిక తన హుందాతనాన్ని చాటుకుంటూనే, ఎదుటివారి అసహనాన్ని ఎత్తిచూపుతోంది. "నేనంత చులకన మనిషిని కాదు" అని చెప్పడంలో ఒక విధమైన ఆత్మాభిమానం కనిపిస్తుంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

జీవాత్మ పరమాత్మ కోసం పరితపించే క్రమంలో కలిగే అసూయ (Jealousy) లేదా మత్సరాన్ని ఇక్కడ సహజ సిద్ధమైన శృంగార భావనగా మార్చారు. స్వామి అనుగ్రహం అందరికీ సమానమే అని గ్రహించలేని అజ్ఞానాన్ని ఇది సూచిస్తుంది.

---

మొదటి చరణం

మంచిగందము నెఱపూఁత పూసుకొని మావాడ కాతఁడు రాఁగాపోఁగాఁ జూచి

పొంచులు మా యింటి పంచ నుందువట బోగాలవారమటే

ఎంచనేటికి తప్ప నీ మగఁడైతే యిలు వెళ్లకుండ నరికొట్టుకొని వల

పించవలెఁగాక వూరివారిమీఁద పొంచు లుండవచ్చునా వో చెలియ

తాత్పర్యము:

శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు మంచి గంధం పూసుకుని మా వీధిలో అటు ఇటు తిరుగుతుంటే, నువ్వు మా ఇంటి అరుగుల మీద పొంచి చూస్తున్నావట. మేమేమైనా భోగం వారమా? ఆయనే నీ మొగుడైతే, ఇంటి నుండి బయటకు రాకుండా ఆపుకోవాలి గాని, ఇలా ఊరి వారి మీద పడి నిందలు వేయడం ధర్మమా?

విశేషాలు:

ఇందులో జానపద ధోరణి కనిపిస్తుంది. "నిజంగా నీవాడైతే నీ దగ్గరే ఉంచుకో" అనే సవాలు ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

భగవంతుడు సర్వవ్యాపి. ఆయన అందరి హృదయాల్లోనూ సంచరిస్తుంటాడు. భక్తుడు భగవంతుని తనవాడే అని సొంతం చేసుకోవాలని చూస్తాడు కానీ, ఆయన విశ్వజనీనమైన ప్రేమను నిరోధించలేడు.

---

రెండవ చరణం

ఎమ్మెకాఁ డాతఁడు మా వీథి నిలుచుండి యెవ్వరితోనో మాటలాడఁగా విని

కొమ్మరో చూపెట్టుకొని వుందువట గుట్టు విడిచివున్నామా

అమ్మరో ఆతఁడు నీ మగఁడైతే ఆన లిడుకొని వుండవలెఁగాక

దిమ్మరికత్తెవై మా యింటిచుట్టూ తిరుగులాడ నాయమా

తాత్పర్యము:

అందగాడైన ఆయన మా వీధిలో నిలబడి ఎవరితోనో మాట్లాడుతుంటే, నువ్వు వేలెత్తి చూపిస్తూ మమ్మల్ని అవమానిస్తున్నావట. ఆయన నీ భర్తే అయితే, నీ మాట వినేలా ఒట్టు వేయించుకుని ఇంట్లోనే ఉంచుకోవాలి కదా! అంతేకానీ, ఇలా ఇళ్ళ వెంట తిరుగుతూ గొడవ చేయడం నీకు న్యాయమా?

విశేషాలు:

"దిమ్మరికత్తె" వంటి పద ప్రయోగాలు ఆనాటి వ్యవహారిక భాషలోని పరుషత్వాన్ని, ఆత్మరక్షణను తెలియజేస్తాయి.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

లోకంలో భగవంతుని లీలలు చిత్రవిచిత్రంగా ఉంటాయి. ఆ లీలలను తప్పుగా అర్థం చేసుకునే వారు సంసార వ్యామోహంలో పడి కొట్టుకుపోతారని, భగవంతుని నిజతత్వాన్ని గ్రహించలేరని ఇక్కడ అంతరార్థం.

---

మూడవ చరణం

నాయముగా అలమేల్మంగ వేంకటనాథుఁడు ననుఁ గూడి నవ్వినంతలోనె

వోయమ్మ నేఁజెల్ల వూర నాఁట చాట వున్న పనులవారమా

పాయక ఆతఁడు నీ పతియైతే పక్క పవ్వళించి వుండవలెఁ గాక

కాయని కాపులు పూయని పూతలు గట్టి కాపురాలు గుత్తగొందురటె

తాత్పర్యము:

వేంకటనాథుడు నాతో (అలమేల్మంగతో) కూడి నవ్వినంత మాత్రాన ఊరంతా చాటింపు వేస్తావా? మేము నీచమైన పనులు చేసేవారమా? ఆయన నీ భర్తే అయితే ఆయన పక్కన పడుకుని సుఖపడాలి గానీ, ఇలా పసలేని మాటలు చెబుతూ మా కాపురాలను విమర్శించడం సరికాదు.

విశేషాలు:

ఇక్కడ అలమేల్మంగ ప్రస్తావన ద్వారా ఇది దైవికమైన శృంగారమని కవి ముక్తాయించారు. "కాయని కాపులు పూయని పూతలు" అన్న సామెత లాంటి ప్రయోగం అద్భుతం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

జీవాత్మ పరమాత్మతో కలిసినప్పుడు కలిగే ఆనందం (బ్రహ్మానందం) అన్యులకు అర్థం కాదు. అది అనుభవించిన వారికే తెలుస్తుంది. బయటి లోకానికి అది వింతగా తోచవచ్చు.

---

క్షేత్రయ్య, సారంగపాణి కీర్తనలతో పోలిక

తాళ్లపాక కవుల శృంగార సంకీర్తనలు తరువాతి కాలంలో వచ్చిన క్షేత్రయ్య పదాలకు, సారంగపాణి కీర్తనలకు పునాది వంటివి.

• క్షేత్రయ్యతో పోలిక: క్షేత్రయ్య పదాలలో "మువ్వగోపాల" ముద్రతో నాయికల మధ్య ఇటువంటి వాదోపవాదాలు, "సామన్య" లేదా "పరకీయ" నాయికల ప్రస్తావన ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు: "ఎవ్వడే వాడు.. ఎందు వచ్చెనో గాని.." అన్న పదంలో నాయిక తన ఇంటి ముందుకు పరపురుషుడు రావడాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది. చినతిరుమలాచార్యుల ఈ కీర్తనలో ఉన్నట్లే, క్షేత్రయ్య పదాల్లో కూడా నాయిక యొక్క గడుసుతనం, చమత్కారం కనిపిస్తాయి.
• సారంగపాణి: సారంగపాణి పదాల్లో జానపద సొగసు, పచ్చిదనం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ కీర్తనలోని "దిమ్మరికత్తె", "పొంచులుండడం" వంటి వాడుక భాషా ప్రయోగాలు సారంగపాణి రచనలకు మార్గదర్శకాలుగా నిలిచాయి.

ముగింపు: ఈ కీర్తన భగవంతుని లీలా మానుష విగ్రహ తత్వాన్ని, భక్తుడికి భగవంతుడికి మధ్య ఉండే చనువును శృంగార రసంలో ముంచి అందిస్తుంది.

.