నన్నే పిలవవయ్య - నాతో నీకెగ్గు లేదు

 

అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -150

ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం  30-01 -2026

తాళ్లపాక చినతిరుమలాచార్యులు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, ప్రియుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని రాకకై వేచి చూసిన నాయిక, ఆయన ఆలస్యంగా రావడాన్ని గమనించి చేసే "ప్రణయ కోపాన్ని" (అలుకను) అత్యంత సహజంగా వర్ణించారు. సామాన్య లోకరీతిని దైవత్వానికి అన్వయిస్తూ సాగిన మధుర భక్తి రచన ఇది.

---

నన్నే పిలవవయ్య - నాతో నీకెగ్గు లేదు

వున్నవేళ నీవు లెస్స - వున్నదే చాలదా॥ పల్లవి ॥

తాత్పర్యము:

"స్వామీ! నన్నే పిలువు, నావల్ల నీకు వచ్చిన లోటేమీ లేదు. నువ్వు ఇప్పుడు ఇలా నా దగ్గరకు రావడమే గొప్ప విషయం, వచ్చిన ఈ సమయమే చాలు" అని నాయిక చమత్కారంగా అంటోంది.

విశేషాలు:

ఇక్కడ 'లెస్స' అంటే మేలు లేదా శుభం అని అర్థం. స్వామి రాక కోసం ఎదురుచూసి అలసిపోయిన నాయిక, ఆయన రాగానే తనలోని అసహనాన్ని సున్నితమైన ఎగతాళితో వ్యక్తపరుస్తోంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

జీవాత్మ పరమాత్మ కోసం నిరంతరం తపిస్తూ ఉంటుంది. భగవంతుడు ఎప్పుడు సాక్షాత్కరించినా, ఆ క్షణమే పరమానందమని, గడచిన కాలాన్ని పట్టించుకోకుండా ఆ ప్రస్తుత అనుభూతిని స్వీకరించాలని దీని అంతరార్థం.

---

అయ్యయ్యో యేపొద్దున ర - మ్మన్న నే రానా

దయ్యమా నా మోము చూడ - దగదా నీకు

ముయ్యక యెవ్వరి మో - ములు జూచితివో, మోవి

వయ్యలాయ చెక్కుజీరు - వారె వాతను॥ చరణం 1 ॥

తాత్పర్యము:

"అయ్యో! నువ్వు ఎప్పుడు రమ్మన్నా నేను రానా? నా ముఖం చూడటం నీకు ఇష్టం లేదా? ఎవరి ముఖాలు చూసి వచ్చావో గానీ, నీ పెదవి గాయపడి ఉంది, చెంపల మీద గోటి గాట్లు కనిపిస్తున్నాయి. వాటిని దాచలేవు కదా!" అని నాయిక నిలదీస్తోంది.

విశేషాలు:

నాయిక తన ప్రియుని శరీరముపై ఉన్న పరకాంత చిహ్నాలను (గోటి గాట్లు, పెదవి గాయాలు) చూసి ఓర్వలేక 'దయ్యమా' అని గారాబంగా తిడుతోంది. ఇది నాయకుని పరస్త్రీ సాంగత్యాన్ని సూచించే శృంగార వర్ణన.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

భక్తుడు భగవంతుని తనవాడిగానే భావించి చనువుతో నిందించడం (నిందాస్తుతి) ఇందులో కనిపిస్తుంది. భగవంతుడు సర్వవ్యాపి అని, ఆయనెక్కడికి వెళ్ళినా తనవాడే అన్న భావన ఇక్కడ వ్యక్తమవుతోంది.

---

అక్కట నీ కతలె - న్నైన నూకొనన

దక్కిన నాతోనె మాటాడ - తగదా నీకు

తక్కక యెవ్వతె వాకు - దాకెనో నీ మాటలు

పెక్కువాయ మేనలసె - పెను పండుగ లాయను॥ చరణం 2 ॥

తాత్పర్యము:

"కటకటా! నువ్వు ఎన్ని కథలు చెప్పినా నేను వింటాను కదా? నీకు దక్కిన నాతో మాట్లాడటానికి నీకు అభ్యంతరమా? ఎవరి మాటల తీపిలో మునిగిపోయావో కానీ, నీ శరీరం బాగా అలసిపోయి కనిపిస్తోంది. నీకు మాత్రం అది పెద్ద పండుగలా ఉంది" అని ఎత్తిపొడుస్తోంది.

విశేషాలు:

స్వామి అలసటను చూసి, ఆయన వేరేచోట గడిపి వచ్చారని నాయిక ధ్రువీకరించుకుంటోంది. 'ఊకొనన' అంటే ఉత్సాహంగా వినడం అని అర్థం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

భగవంతుడు భక్తుల కోర్కెలు తీర్చడంలో నిరంతరం శ్రమిస్తూ ఉంటాడని, ఆ శ్రమ భక్తులకు కైవల్యాన్ని ప్రసాదించే ఒక 'పెను పండుగ' వంటిదని భక్తుని భావన.

---

ఔనౌ నీ కౌగిట నేను - ఆడుమన్నట్టెల్లానాడనా?

కానుకలు నారతులు - గావా నీకు

తోననెవ్వతెనంటు - దొరలెనో, నీవు

కానరాక దాగె శ్రీవేం - కటనాథ రచ్చలోన॥ చరణం 3 ॥

తాత్పర్యము:

"అవునవును, నీ కౌగిలిలో నువ్వు ఎలా ఆడమంటే అలా ఆడేదాన్ని కానా? నా ప్రేమ నీకు కానుకలు, హారతులు కావా? ఏ సుందరి నీకు తగిలిందో కానీ, ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! ఇప్పుడు అందరి ముందు పడలేక ఇలా దాగుడుమూతలు ఆడుతున్నావు" అని ముగిస్తోంది.

విశేషాలు:

ఇక్కడ 'రచ్చలోన' అంటే నలుగురిలో లేదా బహిరంగంగా అని అర్థం. స్వామి తన తప్పు బయటపడుతుందన్న భయంతో దాక్కుంటున్నట్లు నాయిక వర్ణించడం చమత్కారంగా ఉంది.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

సర్వేశ్వరుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుడు భక్త సులభుడు. ఆయన భక్తుల హృదయాలలో దాగుడుమూతలు ఆడుతుంటాడు. చివరకు భక్తుడు తన సంపూర్ణ శరణాగతితో (ఆడుమన్నట్టు ఆడటం) ఆ స్వామిని పొందుతాడు.

---