ఎరుగడనగ వచ్చునా?

  "ఎరుగడనగ వచ్చునా? ఇదిగో వీడు" కి సంబంధించిన తాత్పర్యం మరియు మధుర భక్తి విశేషాలు . 

ఇందులో అలమేలుమంగమ్మ (నాయిక) తన చెలికత్తెలకు శ్రీవేంకటేశ్వరుని (నాయకుని) లీలలను, ఆయన తనను ఎలా ప్రసన్నం చేసుకున్నాడో వివరిస్తున్నట్లుగా ఉంటుంది.

పల్లవి

ఎరుగడనగ వచ్చునా? ఇదిగో వీడు - తాను

శిరసు వంచుక నుండగ - చెక్కు నొక్కె నిదిగో వీడు

 * తాత్పర్యం: "ఆయనకు ఏమీ తెలియదు (అమాయకుడు) అని అనవచ్చా? లేదు, ఇదిగో చూడండి.. నేను (కోపంతో లేదా సిగ్గుతో) తల వంచుకుని ఉంటే, నా చెంపను నొక్కి ఆటపట్టిస్తున్నాడు."

 * మధుర భక్తి: భగవంతుడు తన భక్తుల పట్ల అత్యంత చనువును ప్రదర్శిస్తాడు. భక్తుడు అలిగినా, మౌనంగా ఉన్నా, పరమాత్మ ఏదో ఒక రూపంలో తన స్పర్శను లేదా ఉనికిని చాటుతూనే ఉంటాడు. ఇక్కడ స్వామి చాతుర్యం, ప్రేమికుడి చమత్కారం కనిపిస్తాయి.

మొదటి చరణం

నూటికి మ్రొక్కిన మ్రొక్కులు - నొసలపైనుండగా

ఏటికే ఒడబరిచె- ఇదిగో వీడు

కాటుక కన్నుల నీరు - కదల నేనుండగా    నాటకపు బత్తితో - నవ్వించెనిదిగో వీడు

 * తాత్పర్యం: నేను వందలాది సార్లు మొక్కిన మొక్కుల ఆనవాళ్లు నా నుదుటిపై కనిపిస్తుండగానే, నన్ను ఎలా ఒప్పించాడో చూడండి! నా కాటుక కళ్ల నుండి నీరు కారుతున్నా (బాధలో ఉన్నా), తన నాటకపు భక్తితో (చమత్కారపు మాటలతో) నన్ను నవ్వించేశాడు.

 * మధుర భక్తి: భక్తుడు ఎన్ని కష్టాల్లో ఉన్నా, భగవంతుడు తన లీలతో ఆ బాధను మర్చిపోయేలా చేసి చిరునవ్వును కలిగిస్తాడు. "నాటకపు భక్తి" అనేది భగవంతుడు తన భక్తునితో ఆడే ప్రేమ నాటకాన్ని సూచిస్తుంది.

రెండవ చరణం

పట్టిన ఆనలు తన పాదాల మీదనుండగా

ఇట్టె పైపై తమకించె - నిదిగో వీడు

వట్టి కోపపు చెమట - వదల తానుండగా

గట్టిగ మర్మములెత్తి - కరిగించెనిదిగో వీడు!

 * తాత్పర్యం: నేను ఆయన పాదాల మీద ఒట్టు (ఆనలు) వేసినా సరే, అవేమీ పట్టించుకోకుండా నాపై ప్రేమిని కురిపిస్తున్నాడు. నాకు కోపంతో చెమటలు పడుతున్నా, నా మనసులోని గుట్టు (మర్మము) తెలుసుకుని, తన ప్రేమతో నన్ను కరిగించేస్తున్నాడు.

 * మధుర భక్తి: భక్తుడు పంతం పట్టి భగవంతుడిని దూరం పెట్టాలని చూసినా, భగవంతుడు తన కరుణతో భక్తుని మనసులోని అహంకారాన్ని లేదా కోపాన్ని కరిగించి తన వైపు తిప్పుకుంటాడు.

మూడవ చరణం

కుమ్మరించే సిగ్గులు - కుచములపై నుండగా

ఎమ్మెలతో కౌగిలించె - నిదిగో వీడు

 అమ్మురో శ్రీవేంకటప్ప-దలమేలుమంగను

సమ్మతితోను గూడి - చనవిచ్చెనిదిగో వీడు.

 * తాత్పర్యం: నాకు సిగ్గు ముంచుకొస్తున్నా, తన విలాసాలతో (ఎమ్మెలతో) నన్ను కౌగిలించుకున్నాడు. ఓ చెలియలారా! ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడు అలమేలుమంగనైన నన్ను ప్రేమతో కూడి, నాకు ఎంతో చనువునిచ్చాడు.

 * మధుర భక్తి: ఇది నాయికా-నాయకుల సంయోగ స్థితి. జీవాత్మ తన సిగ్గును, లోకజ్ఞానాన్ని విడిచి పరమాత్మలో విలీనం కావడాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. భగవంతుడు భక్తునికి ఇచ్చే అత్యున్నతమైన స్థానం "చనువు" (సాలోక్య, సామీప్య ముక్తి).

సారాంశం:

ఈ కీర్తనలో అన్నమయ్య 'ప్రణయ కలహం' (ప్రేమలో వచ్చే చిన్న చిన్న గొడవలు) ద్వారా భగవంతుని వాత్సల్యాన్ని వర్ణించారు. స్వామి తన భక్తురాలిని (అలమేలుమంగను) ఎలా అనునయించి, ఎలా తన వశం చేసుకున్నాడో ఇందులో చాలా సహజంగా చిత్రించబడింది.