నిండ నేగురు - నెలఁతలుండంగ
అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -157
ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం 07-02 -2026
శ్రీవేంకటేశ్వరుని చుట్టూ ఐదుగురు ప్రధాన దేవేరులు ఉన్నప్పటికీ, స్వామి వారిని విడిచి తన వద్దకు వచ్చి ప్రత్యేక అనురాగం చూపడంపై నాయిక కలిగే విస్మయాన్ని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వర్ణించారు. భగవంతుడు అపారమైన భక్తకోటిని కాదని, ఒక్కో భక్తునిపై చూపే అపరిమితమైన వాత్సల్యాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
పల్లవి
నిండ నేగురు - నెలఁతలుండంగ - నేనెంత యింపైతినే
కొండవంటి దొర - కొలువు మొక్కుమొక్కి - కొలఁదిగానే నడిపెనే
తాత్పర్యము:
నిండుగా ఐదుగురు (ప్రధాన నాయికలు) దేవేరులు చుట్టూ కొలువై ఉండగా, ఆ శ్రీనివాసునికి నేను మాత్రం ఎంతగా నచ్చానో కదా! కొండంతటి ఆ మహానుభావుడు నా దగ్గరకు వచ్చి, ఎంతో వినయంతో నమస్కరించి, నా ఇష్టాయిష్టాలను గమనిస్తూ చాలా పద్ధతిగా ప్రవర్తిస్తున్నాడే!
విశేషాలు:
ఇక్కడ 'ఏగురు' అంటే ఐదుగురు అని అర్థం. స్వామికి గల ముగ్గురు లేదా ఐదుగురు ప్రధాన దేవేరుల (శ్రీదేవి, భూదేవి, నీళాదేవి మొదలైనవారు) ప్రస్తావన ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. ఇంతమంది ఉన్నా తనపైనే స్వామి దృష్టి ఉండటం నాయిక అదృష్టం.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
భగవంతుడికి ప్రకృతి, మాయ వంటి ఎన్నో శక్తులు ఉన్నా, ఆయన తన భక్తుని సన్నిధిలో పారవశ్యం పొందుతాడు. తన సర్వవ్యాప్తత్వాన్ని పక్కన పెట్టి భక్తుడికి లొంగిపోవడం ఆయన సౌలభ్య గుణానికి నిదర్శనం.
మొదటి చరణం
ఏటికింత యెంచె నేనేమి (సేయగల) నేమి - బ్రాతే తనకును
మాట పంతంబులు మల్లడి పొందులు - మాయకాడు గదవె తాను
పాటిలేదే తనకు - పాదమేలంటీనె - (పాదతాకు కాంతనే)
ఆటదాననింతె- అమ్మకనేజెల్ల - అందచందము లెరుగడాయె
తాత్పర్యము:
ఆయన నన్ను ఇంతగా ఎందుకు ప్రేమిస్తున్నాడో? నేనేం చేయగలను? అంతా ఆయన ప్రేమే! ఆయన మాటకారి, పంతాలు పట్టేవాడు, ప్రేమలో మాయలు చేసేవాడు. తన స్థాయికి నా స్థాయికి అసలు పోలికే లేదు, అయినప్పటికీ ఆయనెందుకు నా పాదాలను తాకుతున్నాడో? నేనొక సామాన్య స్త్రీని, నా అందచందాల గురించి ఆయనకు తెలియదా ఏమిటి?
విశేషాలు:
స్వామి తన నాయిక పాదాలను తాకడం అనేది ఆయన పరమ ప్రేమాతిశయానికి గుర్తు. నాయిక తనను తాను తక్కువ చేసుకుంటూనే, స్వామి గొప్పతనాన్ని కొనియాడుతోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
జీవాత్మ తన అల్పత్వాన్ని గుర్తించినప్పుడు పరమాత్మ పాద సేవ చేయడానికి సిద్ధపడతాడు. భక్తుని అహంకారం తొలగినప్పుడు, దేవుడే భక్తుని వెన్నంటి ఉంటాడనే సత్యం ఇందులో ఉంది.
రెండవ చరణం
చలమేల చేసీనె - చక్కదనమేమో - (సటకాడు కదవే తాను)
అలపులసొలపుల - ఆసలవేసాల - అందగాడు కదవె తాను
తలపెంత మెత్తనో - తమ్ములము వేడీని - (తరితీపు సేయువాడె)
యిలువరుసలెంచ తా -నెంత నేనెంతనే-నేపాటి తెలియడటవే
తాత్పర్యము:
స్వామి నాపై ఎందుకు అలిగాడో? ఆయన అందం ముందు నా అందం ఎంత? ఆయన చమత్కారి. రకరకాల విన్యాసాలతో మురిపించే అందగాడు. ఆయన మనసు వెన్న కంటే మెత్తనైనది. నన్ను తాంబూలం అడుగుతూ ఎంతో ప్రేమను కురిపిస్తున్నాడు. వంశ గౌరవాలు, హెచ్చుతగ్గులు చూడకుండా ఆయనెక్కడ? నేనెక్కడ? అని ఆలోచించకుండా నాతో ఇంతటి సాన్నిహిత్యం నెరపుతున్నాడే!
విశేషాలు:
'తరితీపు' అంటే అమితమైన ఇష్టం. స్వామి తన సర్వజ్ఞత్వాన్ని పక్కన పెట్టి, సామాన్యునిలా తాంబూలం అడగడం ఆయన భక్త సులభత్వానికి నిదర్శనం.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
భగవంతుడు కుల, మత, హోదాల అంతరాలను చూడడు. భక్తితో సమర్పించే దేనినైనా (తాంబూలం వంటి అల్పమైన వస్తువైనా) ఆయన పరమ ప్రీతితో స్వీకరిస్తాడు.
మూడవ చరణం
ఎంత బత్తిచేసె - నేయేరతుల మించె - నేనేమెరుంగుదునే
రంతుల పంతాల - రాపుల తీపుల - రట్టుకాడు తాను గదవే
కాంతామణిరొ! - నన్ను - (కల్యాణమై) శ్రీవేం-కట నాథుడే గూడెనే
దొంతరగా నన్ను - దొరయురము పైనుంచు - దొరతనంబెరుగడటవె
తాత్పర్యము:
ఓ చెలియా! శ్రీవేంకటేశ్వరుడు నాపై ఎంతటి భక్తిని చూపుతున్నాడో? ఆయన రతి క్రీడల్లో నన్ను ఎలా ముంచెత్తుతున్నాడో నేనేం చెప్పను? ఆయన అల్లరి చేసేవాడు, పంతాలు పోయేవాడు. చివరకు ఆ శ్రీవేంకటనాథుడు నన్ను పెళ్ళాడి, నన్ను తన విశాలమైన రొమ్ముపై (వక్షస్థలంపై) నిరంతరం ఉంచుకున్నాడు. తన గొప్పతనాన్ని మర్చిపోయి నన్ను అంత ఎత్తున ఉంచాడంటే ఆయన గొప్పతనం ఏపాటిదో చూడు!
విశేషాలు:
శ్రీమహాలక్ష్మి స్వామి వక్షస్థలంలో ఉండటం జగత్ ప్రసిద్ధం. ఇక్కడ నాయిక (అలమేలుమంగ) కూడా స్వామి గుండెల్లో స్థానం సంపాదించుకోవడం ద్వారా తన జన్మ ధన్యమైందని భావిస్తోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
జీవాత్మ పరమాత్మలో సంపూర్ణంగా లీనం కావడమే ముక్తి. భక్తుడిని తన హృదయంలో దాచుకునే స్వామి, తన ఐశ్వర్యం కంటే భక్తుడిని ప్రేమించడమే మిన్నగా భావిస్తాడు.
ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం 07-02 -2026
శ్రీవేంకటేశ్వరుని చుట్టూ ఐదుగురు ప్రధాన దేవేరులు ఉన్నప్పటికీ, స్వామి వారిని విడిచి తన వద్దకు వచ్చి ప్రత్యేక అనురాగం చూపడంపై నాయిక కలిగే విస్మయాన్ని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వర్ణించారు. భగవంతుడు అపారమైన భక్తకోటిని కాదని, ఒక్కో భక్తునిపై చూపే అపరిమితమైన వాత్సల్యాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
పల్లవి
నిండ నేగురు - నెలఁతలుండంగ - నేనెంత యింపైతినే
కొండవంటి దొర - కొలువు మొక్కుమొక్కి - కొలఁదిగానే నడిపెనే
తాత్పర్యము:
నిండుగా ఐదుగురు (ప్రధాన నాయికలు) దేవేరులు చుట్టూ కొలువై ఉండగా, ఆ శ్రీనివాసునికి నేను మాత్రం ఎంతగా నచ్చానో కదా! కొండంతటి ఆ మహానుభావుడు నా దగ్గరకు వచ్చి, ఎంతో వినయంతో నమస్కరించి, నా ఇష్టాయిష్టాలను గమనిస్తూ చాలా పద్ధతిగా ప్రవర్తిస్తున్నాడే!
విశేషాలు:
ఇక్కడ 'ఏగురు' అంటే ఐదుగురు అని అర్థం. స్వామికి గల ముగ్గురు లేదా ఐదుగురు ప్రధాన దేవేరుల (శ్రీదేవి, భూదేవి, నీళాదేవి మొదలైనవారు) ప్రస్తావన ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. ఇంతమంది ఉన్నా తనపైనే స్వామి దృష్టి ఉండటం నాయిక అదృష్టం.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
భగవంతుడికి ప్రకృతి, మాయ వంటి ఎన్నో శక్తులు ఉన్నా, ఆయన తన భక్తుని సన్నిధిలో పారవశ్యం పొందుతాడు. తన సర్వవ్యాప్తత్వాన్ని పక్కన పెట్టి భక్తుడికి లొంగిపోవడం ఆయన సౌలభ్య గుణానికి నిదర్శనం.
మొదటి చరణం
ఏటికింత యెంచె నేనేమి (సేయగల) నేమి - బ్రాతే తనకును
మాట పంతంబులు మల్లడి పొందులు - మాయకాడు గదవె తాను
పాటిలేదే తనకు - పాదమేలంటీనె - (పాదతాకు కాంతనే)
ఆటదాననింతె- అమ్మకనేజెల్ల - అందచందము లెరుగడాయె
తాత్పర్యము:
ఆయన నన్ను ఇంతగా ఎందుకు ప్రేమిస్తున్నాడో? నేనేం చేయగలను? అంతా ఆయన ప్రేమే! ఆయన మాటకారి, పంతాలు పట్టేవాడు, ప్రేమలో మాయలు చేసేవాడు. తన స్థాయికి నా స్థాయికి అసలు పోలికే లేదు, అయినప్పటికీ ఆయనెందుకు నా పాదాలను తాకుతున్నాడో? నేనొక సామాన్య స్త్రీని, నా అందచందాల గురించి ఆయనకు తెలియదా ఏమిటి?
విశేషాలు:
స్వామి తన నాయిక పాదాలను తాకడం అనేది ఆయన పరమ ప్రేమాతిశయానికి గుర్తు. నాయిక తనను తాను తక్కువ చేసుకుంటూనే, స్వామి గొప్పతనాన్ని కొనియాడుతోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
జీవాత్మ తన అల్పత్వాన్ని గుర్తించినప్పుడు పరమాత్మ పాద సేవ చేయడానికి సిద్ధపడతాడు. భక్తుని అహంకారం తొలగినప్పుడు, దేవుడే భక్తుని వెన్నంటి ఉంటాడనే సత్యం ఇందులో ఉంది.
రెండవ చరణం
చలమేల చేసీనె - చక్కదనమేమో - (సటకాడు కదవే తాను)
అలపులసొలపుల - ఆసలవేసాల - అందగాడు కదవె తాను
తలపెంత మెత్తనో - తమ్ములము వేడీని - (తరితీపు సేయువాడె)
యిలువరుసలెంచ తా -నెంత నేనెంతనే-నేపాటి తెలియడటవే
తాత్పర్యము:
స్వామి నాపై ఎందుకు అలిగాడో? ఆయన అందం ముందు నా అందం ఎంత? ఆయన చమత్కారి. రకరకాల విన్యాసాలతో మురిపించే అందగాడు. ఆయన మనసు వెన్న కంటే మెత్తనైనది. నన్ను తాంబూలం అడుగుతూ ఎంతో ప్రేమను కురిపిస్తున్నాడు. వంశ గౌరవాలు, హెచ్చుతగ్గులు చూడకుండా ఆయనెక్కడ? నేనెక్కడ? అని ఆలోచించకుండా నాతో ఇంతటి సాన్నిహిత్యం నెరపుతున్నాడే!
విశేషాలు:
'తరితీపు' అంటే అమితమైన ఇష్టం. స్వామి తన సర్వజ్ఞత్వాన్ని పక్కన పెట్టి, సామాన్యునిలా తాంబూలం అడగడం ఆయన భక్త సులభత్వానికి నిదర్శనం.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
భగవంతుడు కుల, మత, హోదాల అంతరాలను చూడడు. భక్తితో సమర్పించే దేనినైనా (తాంబూలం వంటి అల్పమైన వస్తువైనా) ఆయన పరమ ప్రీతితో స్వీకరిస్తాడు.
మూడవ చరణం
ఎంత బత్తిచేసె - నేయేరతుల మించె - నేనేమెరుంగుదునే
రంతుల పంతాల - రాపుల తీపుల - రట్టుకాడు తాను గదవే
కాంతామణిరొ! - నన్ను - (కల్యాణమై) శ్రీవేం-కట నాథుడే గూడెనే
దొంతరగా నన్ను - దొరయురము పైనుంచు - దొరతనంబెరుగడటవె
తాత్పర్యము:
ఓ చెలియా! శ్రీవేంకటేశ్వరుడు నాపై ఎంతటి భక్తిని చూపుతున్నాడో? ఆయన రతి క్రీడల్లో నన్ను ఎలా ముంచెత్తుతున్నాడో నేనేం చెప్పను? ఆయన అల్లరి చేసేవాడు, పంతాలు పోయేవాడు. చివరకు ఆ శ్రీవేంకటనాథుడు నన్ను పెళ్ళాడి, నన్ను తన విశాలమైన రొమ్ముపై (వక్షస్థలంపై) నిరంతరం ఉంచుకున్నాడు. తన గొప్పతనాన్ని మర్చిపోయి నన్ను అంత ఎత్తున ఉంచాడంటే ఆయన గొప్పతనం ఏపాటిదో చూడు!
విశేషాలు:
శ్రీమహాలక్ష్మి స్వామి వక్షస్థలంలో ఉండటం జగత్ ప్రసిద్ధం. ఇక్కడ నాయిక (అలమేలుమంగ) కూడా స్వామి గుండెల్లో స్థానం సంపాదించుకోవడం ద్వారా తన జన్మ ధన్యమైందని భావిస్తోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
జీవాత్మ పరమాత్మలో సంపూర్ణంగా లీనం కావడమే ముక్తి. భక్తుడిని తన హృదయంలో దాచుకునే స్వామి, తన ఐశ్వర్యం కంటే భక్తుడిని ప్రేమించడమే మిన్నగా భావిస్తాడు.
No comments:
Post a Comment