సారె నాచే వెళ్ళనాడించఁగ
శ్రీ తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యుల వారు రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, పరమాత్మ అయిన శ్రీకృష్ణుని లీలలను చూసి ఒక భక్తురాలు (గోపిక/నాయిక) ప్రణయ గర్వంతో, సున్నితమైన నిందాపూర్వకమైన భక్తితో (నిందాస్తుతి) సంభాషిస్తోంది. తన ప్రాభవాన్ని చాటుకుంటూనే స్వామి సర్వవ్యాపకత్వాన్ని, భక్తవత్సలతను ఈ కీర్తనలో చమత్కారంగా వర్ణించారు.
పల్లవి
సారె నాచే వెళ్ళనాడించఁగ నేల
మేరతో నిలుపవయ్య మేటి నీ గుణములు॥
తాత్పర్యము:
ఓ కృష్ణా! పదే పదే నా చేత అన్ని విషయాలను స్పష్టంగా (వెళ్ళనాడు) చెప్పించడం నీకు ఎందుకు? గొప్పవైన నీ గుణాలను ఒక పద్ధతిలో (మేరతో) నీ దగ్గరే ఉంచుకో. నన్ను ఇలా నిలదీయవద్దు.
విశేషాలు:
"వెళ్ళనాడు" అంటే బయటపెట్టడం లేదా స్పష్టంగా చెప్పడం. స్వామి చేస్తున్న అల్లరిని లోకమంతా తెలిసేలా నేను చెప్పాలా? అని గోపిక ప్రశ్నిస్తోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
భగవంతుని లీలలు అగమ్యగోచరాలు. జీవాత్మ తన అంతరంగాన్ని ఆవిష్కరించుకోవడానికి తటపటాయిస్తున్నప్పుడు, స్వామి తన చిలిపి చేష్టలతో భక్తుని నోట నిజం చెప్పిస్తాడు.
మొదటి చరణం
కన్నవారిమానములు గనుగొన్న చూపులనే
పన్ని నన్నుఁ జూడకురా పచ్చిరోఁతలు
యిన్నిటా నీ కితవైతే నివి యింకఁ గొలనిలో
కన్నెలకు నీకుఁ దగుఁగాకరి యీ పనులు॥
తాత్పర్యము:
చూసిన వారందరి మానమర్యాదలు దోచుకునే నీ చూపులతో నన్ను చూడకు. ఇవి నాకు పచ్చి అబద్ధాలుగా, అసహ్యంగా తోస్తున్నాయి. నీకు ఇవే ఇష్టమైతే, వెళ్ళి ఆ యమునా నది కొలనులో స్నానం చేసే కన్నె పిల్లల దగ్గర నీ విన్యాసాలు ప్రదర్శించుకో. మాయావి అయిన ( కాకరి) నీ అల్లరి పనులన్నీ వారికే తగును.
విశేషాలు:
ఇక్కడ కృష్ణుడు గోపికల వస్త్రాలను అపహరించిన లీలను (వస్త్రాపహరణం) గుర్తు చేస్తూ, తనను మాత్రం గౌరవంగా చూడమని నాయకి కోరుతోంది.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
లౌకికమైన చూపులకు, ఆధ్యాత్మికమైన చూపులకు తేడా ఉంటుంది. జీవాత్మ తనపై స్వామి కరుణాదృష్టిని ప్రత్యేకంగా కోరుకుంటుంది.
రెండవ చరణం
సంగతి నెంగిలిమోవి చవిగొన్న నీ నోట
అంగవించి మాతో మాటలాడకువయ్య
వెంగలి యీపను లెల్ల వేడుకైతే నల్లనాటి
అంగడి కుబ్జకు నీకు నమరు నీచేఁతలు॥
తాత్పర్యము:
ఇతరుల అధరామృతాన్ని (ఎంగిలిమోవి) రుచి చూసిన నీ నోటితో అతిశయించి( అంగవించి) మాతో ప్రేమ మాటలు ఆడవద్దు. ఇటువంటి వెర్రి ( మూర్ఖపు) పనులన్నీ నీకు సరదాగా ఉంటే, ఆనాడు ఆ మధుర అంగడి వీధుల్లో నిన్ను మెప్పించిన ఆ కుబ్జ (త్రివక్ర) దగ్గర నీ ఆటలు సాగించుకో. మీ ఇద్దరికే ఈ పనులు నప్పుతాయి.
విశేషాలు:
ఇక్కడ "కుబ్జ" ప్రస్తావన వచ్చింది. భగవంతుడు కుబ్జను అనుగ్రహించిన విషయాన్ని భక్తురాలు ఇక్కడ తన 'అలక'కు సాధనంగా వాడుకుంది.
తాళ్లపాక పెదతిరుమలాచార్యుల వారు ఈ కీర్తనలో వాడిన "అంగడి కుబ్జ" అనే ప్రయోగం చాలా లోతైన చమత్కారాన్ని, సామాజిక నేపథ్యాన్ని మరియు భక్తి తత్వాన్ని కలిగి ఉంది.
'అంగడి' అంటే బజారు లేదా సంత అని అర్థం. 'కుబ్జ' అంటే కంసుని కొలువులో గంధం పూసే త్రివక్ర అనే స్త్రీ. "అంగడి కుబ్జ" అంటే వీధిలో (బజారులో) తిరుగుతూ గంధం అమ్ముకునే కుబ్జ అని ఇక్కడ అర్థం.
1. సామాజిక నేపథ్యం - చమత్కారం: శ్రీకృష్ణుడు మధురకు వెళ్ళినప్పుడు, రాజమార్గంలో (అంగడి వీధిలో) గంధం పాత్రలతో వెళ్తున్న కుబ్జను చూస్తాడు. ఆమె రాజవంశీకురాలు కాదు, ఒక సామాన్య సేవకురాలు. నాయిక (గోపిక) ఇక్కడ కృష్ణుడిని ఎత్తిపొడుస్తూ— "నీవు రాజమార్గంలో వెళ్తూ, పరిచయం లేని ఒక సామాన్య అంగడి కుబ్జతో సరసాలు ఆడి, ఆమె గంధాన్ని పూయించుకున్నావు. నీ ఇటువంటి 'చౌకబారు' చేష్టలు ఆమెకే తగుతాయి కానీ, నాలాంటి కులస్త్రీకి కాదు" అని ప్రణయ కోపాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది.
2. నైచ్య భావం (సున్నితమైన నింద): "అంగడి" అనే పదాన్ని వాడటం ద్వారా ఆమె తక్కువ స్థాయి కలిగినదని, అటువంటి ఆమెతో సాంగత్యం చేసే నీవు కూడా అదే స్థాయి వాడివని గోపిక కృష్ణుడిని నిందిస్తోంది. ఇది కేవలం పైకి కనిపించే నింద మాత్రమే (వ్యాజస్తుతి), లోపల మాత్రం స్వామి అందరినీ సమానంగా చూస్తాడనే మెప్పు ఉంది.
3. మధుర భక్తి అంతరార్థం:
అహంకార రాహిత్యం: భగవంతుడు రాజభవనాల్లో ఉండే వారికే కాదు, అంగడి వీధిలో తిరిగే సామాన్యులకు కూడా సులభంగా దొరుకుతాడు. కుబ్జ బాహ్యరూపంలో కురూపి (వంకర శరీరం కలది) అయినా, ఆమె భక్తిని చూసి స్వామి ఆమెను అనుగ్రహించాడు.
లోకాతీత ప్రేమ: భగవంతుని దృష్టిలో కులము, ధనము, రూపము ప్రధానం కావు. అంగడిలో తిరిగే కుబ్జ సమర్పించిన గంధాన్ని ఆయన స్వీకరించాడంటే, ఆయన 'భక్త పరాధీనుడు' అని అర్థం.
4. పెదతిరుమలాచార్యుల కవితా శైలి: అన్నమయ్య కుమారుడైన పెదతిరుమలాచార్యులు, తండ్రి బాటలోనే నడుస్తూ లోకరీతిని భక్తికి ముడిపెట్టారు. "అంగడి కుబ్జకు నీకు నమరు నీచేఁతలు" అనడంలో— "మీ ఇద్దరి జోడీ బాగుంటుంది, వెళ్ళి ఆమెతోనే నీ అల్లరి పనులు కానివ్వు" అనే ఒక విలక్షణమైన ' శృంగార' ధోరణి కనిపిస్తుంది.
"అంగడి కుబ్జ" అనేది భగవంతుని సామాన్య భక్తవత్సలతను గుర్తు చేస్తూనే, నాయకి తన ప్రత్యేకతను చాటుకోవడానికి వాడిన ఒక చమత్కార బాణం.
భగవంతుడు అందరి వాడైనప్పుడు, తనను మాత్రమే ప్రేమించాలనే భక్తుడి తపన ఇక్కడ 'అసూయ'గా కనిపిస్తుంది. ఇది ప్రేమలో ఒక ఉన్నత స్థితి.
మూడవ చరణం
అందరివలెనే గోరి నంటకుర నీవు నన్ను
విందవై కూడితివి శ్రీవేంకటేశుఁడ
కెందమ్మిరేకులలోనిగీరలు రుకుమిణిచే
నందుకొన్న యీ నీకు నాకెకునే తగునూ॥
తాత్పర్యము:
శ్రీవేంకటేశ్వరా! అందరినీ కోరినట్లుగా నన్ను తాకవద్దు. నీవు నాకు శ్రేష్ఠుడివయి (వింద - ప్రకరణార్థం) అయి నన్ను కూడావు. ఎర్ర తామర రేకుల లా నీ శరీరముపై ఉన్న ఆ గోటి గాట్లు రుక్మిణి దేవి నీకు ఇచ్చినవి. అటువంటి మహారాణి ప్రేమను పొందిన నీకు, నా వంటి సామాన్యురాలి సాంగత్యం తగునా? (అని చమత్కారం).
విశేషాలు:
రుక్మిణి దేవి ప్రస్తావన ద్వారా కృష్ణుడు సాక్షాత్తు పరమాత్మ అని, ఆయనకు పట్టమహిషులు ఉన్నారని తెలుస్తోంది. అయినప్పటికీ ఆయన సామాన్య భక్తురాలిని (గోపికను) అనుగ్రహించడం విశేషం.
మధుర భక్తి అంతరార్థం:
పరమాత్మకు భక్తకోటి అంతా భార్యల వంటివారే (పురుషోత్తముడు ఒక్కడే పురుషుడు). రుక్మిణి వంటి జ్ఞానసంపన్నులైన భక్తుల గుర్తులు ఉన్న స్వామి, తన వంటి అజ్ఞానిని కూడా చేరదీయడం స్వామి కరుణకు పరాకాష్ఠ.
No comments:
Post a Comment