తిరుమలయ్య విందు మంచిదే

తిరుమలయ్య విందు మంచిదే

అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -136

ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం  11 -01 -2026

అన్నమాచార్యుల వారు శ్రీవేంకటేశ్వరునిపై రచించిన ఈ శృంగార కీర్తనలో, స్వామివారు చెంచు జాతి కన్యపై మనసు పడటం, ఆమె ఇచ్చే అడవి కానుకల కంటే ఆమె సౌందర్యాన్నే కోరుకోవడం వంటి అంశాలను చమత్కారంగా వర్ణించారు. సామాన్యమైన లౌకిక ప్రేమగా కనిపిస్తున్నప్పటికీ, ఇందులో జీవాత్మ పరమాత్మల కలయిక అనే లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావం ఇమిడి ఉంది.

---

పల్లవి

తిరుమలయ్య విందు మంచిదే వుండంటే వుంటినమ్మ

సరవిలేని చెంచువారి సంతయేలె తనకును

తాత్పర్యము:

తిరుమల నివాసుడైన ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడు ఇచ్చే విందు చాలా బాగుంది. ఆయన ఉండమంటే నేను ఇక్కడే ఉండిపోయాను. అయితే, అసలు ఏమాత్రం పొంతన లేని, నాగరికత తెలియని ఆ చెంచువారి గుంపుతో (లేదా వారి సహవాసంతో) ఈయనకు పనేమిటో కదా!

విశేషాలు:

ఇందులో అన్నమయ్య ఒక సఖి లేదా భక్తురాలి కోణంలో స్వామిని సున్నితంగా దెప్పిపొడుస్తున్నారు. "విందు" అంటే ఇక్కడ స్వామి చూపులు, ఆయన సన్నిధి అని అర్థం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

పరమాత్మకు కులమత భేదాలు లేవు. నిష్కల్మషమైన భక్తి ఎక్కడ ఉంటే ఆయన అక్కడే ఉంటారు. చెంచువారిని ఆశ్రయించడం అంటే అర్థం — ఆడంబరాలు లేని అమాయకపు భక్తికి స్వామి లోనవుతారని చెప్పడం.

---

మొదటి చరణం

పరికిదండ పొగడదండ బండిగురిగింజదండ

బెరకులేని పికిలిదండ బలిదండలన్నియు

మెరసి కానుకియ్యబోతె మేనిదండలడిగెనమ్మ

మరల చెంచువారితోడి మాటలేలె తనకును

తాత్పర్యము:

చెంచు భామలు స్వామికి కానుకలుగా అడవిలో దొరికే పరికి పూల దండలు, పొగడ దండలు, గురిగింజల దండలు, పికిలి పిట్టల ఈకల దండలు ఎంతో ఆశగా తెచ్చి ఇచ్చారు. కానీ ఆయన ఆ దండలు వద్దు అని, ఆమె శరీరమనే తీగను (కౌగిలిని) దండగా కోరుతున్నాడు. ఈ చెంచువారితో ఆయనకు ఇన్ని మాటలు ఎందుకు?

విశేషాలు:

అడవిలో దొరికే సహజ సిద్ధమైన వస్తువుల వర్ణన ఇక్కడ అద్భుతంగా ఉంది. భౌతికమైన అలంకారాల కంటే భక్తుని ఆత్మీయ స్పర్శే దేవునికి ఇష్టమని భావం.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

మనం భగవంతునికి సమర్పించే బాహ్యమైన పూలమాలల కంటే, మన మనస్సును ఆయనకు అర్పించడమే (ఆత్మ నివేదన) శ్రేష్ఠమని దీని అంతరార్థం.

---

రెండవ చరణం

ముసురుతేనె జుంటితేనె ముదిరినట్టి పెరలతేనె

పొసఁగ మించు పూవుతేనె పుట్టతేనె లన్నియు

వొసఁగి కానుకియ్యబోతె మోవితేనె లడిగె నమ్మ

యెసఁగ చెంచువారి యెంగిలేఁటికమ్మ తనకును

తాత్పర్యము:

అడవిలో దొరికే జుంటి తేనె, పుట్ట తేనె, పూవుల తేనె వంటి రకరకాల స్వచ్ఛమైన తేనెలను ఆమె కానుకగా ఇస్తే, ఆయన అవేవీ వద్దు అన్నాడు. ఆమె పెదవులనే తేనెను (అధరామృతం) కోరుతున్నాడు. అసలు ఆ చెంచువారి ఎంగిలి ఆయనకు ఎందుకు?

విశేషాలు:

శృంగార భావనతో కూడిన ఈ వర్ణనలో స్వామివారి "వ్యామోహం" భక్తులపై ఆయనకు ఉండే అనంతమైన వాత్సల్యానికి ప్రతీక.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

తేనె మధురమైనది, కానీ భక్తుని నోటి నుండి వచ్చే భగవన్నామం అంతకంటే మధురమైనది. భక్తుని వాక్కు (మోవితేనె) పరమాత్మకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రం. భక్తుడు ఎంగిలి చేసినా (శబరి ఫలాల వలె) అది దేవునికి ప్రసాదమే అవుతుంది.

---

మూడవ చరణం

వెలగపండు జీడిపండు వెలలేని మోవిపండు

పలుకుదొండపండు పాలపండు కానుకిచ్చితే

చెలఁగి పక్కపండు మంట శ్రీవెంకటనాయకుఁడు

యెలమి కూడెనమ్మ చెంచు లేఁటికమ్మ తనకును

తాత్పర్యము:

వెలగపండ్లు, జీడిపండ్లు, దొండపండ్లు వంటి అడవి పండ్లను సమర్పిస్తే, శ్రీవేంకటేశ్వరుడు వాటన్నిటినీ వదిలి, ఆ చెంచుతలనే తన పక్కన (శయ్యపై) పండుకోమని కోరి ఆమెను ఏలుకున్నాడు. అసలు ఈ చెంచు భామతో ఆయనకు ఇంతటి అనుబంధం ఏమిటి?

విశేషాలు:

స్వామివారు సామాన్య ప్రజల దేవుడని, ముఖ్యంగా గిరిజనుల పట్ల ఆయనకు ఉండే ప్రత్యేక అనురాగాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ మంగళాంతం చేశారు.

మధుర భక్తి అంతరార్థం:

జీవాత్మ (చెంచుతై) తన సర్వస్వాన్ని (పండ్లు, దండలు) సమర్పించినప్పుడు, పరమాత్మ ఆమెను తనలో ఐక్యం చేసుకుంటాడు. లోకంలో  ఏ జాతిలో పుట్టినా, భక్తి ఉంటే పరమాత్మ సన్నిధి లభిస్తుందని ఈ కీర్తన సారాంశం.