నీకుగా మావారిలో

 నీకుగా మావారిలో 

అన్నమయ్య 30 వ సంపుటపు( ప్రత్యేక సంపుటపు) కీర్తనల తాత్పర్యము- విశ్లేషణ -161

ఆచార్యతాడేపల్లి పతంజలి వ్యాఖ్యానం 10-02 -2026
   అన్నమయ్య శృంగార సంకీర్తనల్లో ఈ కీర్తన లోకరీతిని (వ్యావహారిక అబద్ధాలను) ప్రస్తావిస్తూనే, చివరకు భగవంతుని పట్ల ఉండవలసిన అచంచలమైన శరణాగతిని తెలియజేస్తుంది.

---

అవతారిక
ఈ కీర్తనలో పరకీయానాయిక తన ప్రియుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని కోసం ఇంటివారితో ఆడే కపట నాటకాలను, చివరకు తన భక్తిని బహిరంగంగా ప్రకటించే వైనాన్ని అన్నమయ్య అద్భుతంగా వర్ణించారు. లోకనిందను భరిస్తూనే స్వామిని చేరుకోవాలనే తపన ఇందులో కనిపిస్తుంది.

---

పల్లవి
నీకుగా మావారిలో - నిచ్చ నిచ్చ బొంకగా
రాక యెంచేవో వచ్చేవో - రాయడేమి చెప్పరా

• తాత్పర్యము: ఓ శ్రీనివాసా! నీ కోసమని మా ఇంట్లో వారితో నేను ప్రతిరోజూ అబద్ధాలు ఆడాల్సి వస్తోంది. నా ఈ అవస్థను చూసి నువ్వు వస్తావో లేదో నీకే తెలియాలి. అసలు నీ మనసులో ఏముందో నాకు చెప్పరా!

• విశేషాలు: ఇక్కడ నాయిక తన విరహ వేదనను, ఎదురుచూపును "బొంకగా" (అబద్ధాలు ఆడటం) అనే మాట ద్వారా చాలా సహజంగా వ్యక్తపరిచింది.

• మధుర భక్తి అంతరార్థం: జీవుడు భగవంతుడిని చేరుకోవడానికి ప్రాపంచిక బంధాలైన కుటుంబం, సమాజం అనే అడ్డంకులను దాటడానికి ప్రయత్నించడం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.

---

మొదటి చరణం
ఉదుటు గుబ్బల మీద - నొత్తిన గోరట్టె జూచి
అదరించి వారు న - న్నడిగిరి
పొదలేటి తోటలోన - పువ్వులు గోయబోతే
అదరి ముదురు చేమంతి ముల్లు - జీరెనంటిరా

• తాత్పర్యము: నా వక్షస్థలంపై ఉన్న గోటి గాయాలను చూసి ఇంట్లో వారు నన్ను గద్దించి అడిగారు. అప్పుడు నేను భయపడకుండా, "తోటలోకి పువ్వులు కోయడానికి వెళ్ళినప్పుడు, పొరపాటున చేమంతి ముల్లు గీసుకుంది" అని అబద్ధం చెప్పాను.

• విశేషాలు: నాయిక తన శృంగార చిహ్నాలను కప్పిపుచ్చుకోవడానికి ప్రకృతిలోని వస్తువులను (ముల్లు) సాకుగా చూపడం అన్నమయ్య చమత్కారం.

• మధుర భక్తి అంతరార్థం: భగవంతుని అనుభూతి పొందిన భక్తుడిలో కలిగే మార్పులను బాహ్య ప్రపంచం ప్రశ్నించినప్పుడు, ఆ భక్తుడు లోకానికి అర్థమయ్యే రీతిలో సమాధానం చెప్పడమే ఇక్కడి ఆంతర్యం.

---

రెండవ చరణం
పవడంపు మోవి మీది - పంటి జాడలేవని
వివరించి మా వారు నన్ను - దిట్ట దొడగిరి
సవరంపు చిలుకతో - సారెకు ముద్దాడ బోతే
కవిసి మైదొండ చిలుక - కరిచె నంటిరా

• తాత్పర్యము: నా పెదవిపై ఉన్న పంటి గాయాల గురించి ఇంట్లో వారు నన్ను నిలదీసి తిట్టడం మొదలుపెట్టారు. అప్పుడు నేను "నేను పెంచుకున్న చిలుకను ముద్దాడబోతే, అది పొరపాటున నన్ను కరిచింది" అని వారికి బదులిచ్చాను.

• విశేషాలు: పెదవిని దొండపండుతో, చిలుక కాటును శృంగార సంకేతంగా పోల్చడం ఇక్కడ విశేషం.

• మధుర భక్తి అంతరార్థం: భగవన్నామ స్మరణ వల్ల భక్తుడి వాక్కులో (పెదవుల మీద) వచ్చే మార్పులను లోకం విమర్శించినా, భక్తుడు తన ఆనందాన్ని రహస్యంగా ఉంచుకోవడమే ఇక్కడి అంతరార్థం.

---

మూడవ చరణం
రాపు సేసి నీవు గూడిన - రతి సేతలెల్ల జూచి
కోపగించి మా వారు నన్ను - గొట్ట దొడగిరి
నీపాదమాన నౌభళ - నిలయ శ్రీవేంకటేశ
దాపగ నేరక నే నిన్ను - దగిలితి నంటిరా

• తాత్పర్యము: మనం కలిసి ఉన్న గుర్తులను చూసి మా వారు కోపంతో నన్ను కొట్టడానికి సిద్ధమయ్యారు. అప్పుడు నేను ఇక దాచలేక "ఓ అహోబిల నరసింహ! ఓ శ్రీవేంకటేశ్వర! నీ పాదాల మీద ఒట్టు, నేనే నిన్ను ఇష్టపడి చేరుకున్నాను" అని నిజం ఒప్పేసుకున్నాను.

• విశేషాలు: ఇక్కడ నాయిక "నీపాదమాన" అంటూ ప్రమాణం చేయడం ద్వారా తన భక్తిని, ప్రేమను బహిరంగం చేసింది. అహోబిల నరసింహస్వామిని, వేంకటేశ్వరుని ఒక్కరిగానే అన్నమయ్య దర్శించారు.

• మధుర భక్తి అంతరార్థం: ఇది సంపూర్ణ శరణాగతికి పరాకాష్ట. ఎన్ని కష్టాలు వచ్చినా, లోకం ఏమనుకున్నా సరే, చివరకు భగవంతుడే సర్వస్వం అని ప్రకటించే 'అనన్య భక్తి' ఇందులో కనిపిస్తుంది.

---

ఈ సంకీర్తనలో 'నీపాదమాన' అనే ప్రయోగం చాలా గొప్పది. అన్నిటినీ వదిలిపెట్టి, తన సర్వస్వాన్ని స్వామికి సమర్పించుకున్న నాయిక ఇందులో కనిపిస్తుంది. అలాగే 'ఔభళనిలయ' అంటే అహోబిల క్షేత్రంలో వెలసిన నరసింహస్వామి అని అర్థం. అహోబిలానికి 'ఔభళం' అనేది వ్యావహారిక నామమని శ్రీ గంధం బసవ శంకరరావుగారు  పేర్కొన్నారు.