వేసరితి మెట్ల
అవతారిక
ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య భవబంధాలలో చిక్కుకుని అలసిపోయిన జీవుని వేదనను శ్రీవేంకటేశ్వరునికి విన్నవిస్తున్నారు. సంసారంలోని కష్టనష్టాల నుండి విముక్తి ప్రసాదించి, తన దరి చేర్చుకోమని స్వామిని వేడుకోవడం ఈ కీర్తనలోని ప్రధానాంశం.
సంకీర్తన - వివరణ
పల్లవి
వేసరితి మెట్ల నీవెంటఁ దిరిగి
గాసిఁ బెట్టక మమ్ముఁ గావరాదా
తాత్పర్యము:
స్వామీ! నీ ఏడుకొండల మెట్లు ఎక్కి, నీ వెనుక తిరిగి తిరిగి నేను ఎంతో అలసిపోయాను. ఇకనైనా నన్ను కష్టపెట్టకుండా (గాసిపెట్టక) కరుణించి కాపాడవా?
విశేషాలు:
భక్తుడు భగవంతుని కోసం చేసే అన్వేషణలో కలిగే శారీరక, మానసిక శ్రమను అన్నమయ్య ఇక్కడ 'వేసరితి' (అలసిపోయాను) అనే పదంతో ఎంతో ఆర్తిగా వ్యక్తపరిచారు.
మొదటి చరణం
తీసితివి కోరికల తెగనీక పంచలకు
తోసితివి యింటింటఁ దోయఁదోయ
చేసితివి నీచేఁత చెల్లె నిఁకనైనను
ఆస నీపొందొల్ల మంపరాదా
తాత్పర్యము:
నా మనసులో కోరికల మీద కోరికలు పుట్టించి, అవి తెగకుండా చేస్తున్నావు. నన్ను ఒకరి పంచ నుండి మరొకరి పంచకు, ఇంటింటికి తిరిగేలా తోస్తున్నావు. నీవు చేయాలనుకున్నవన్నీ చేశావు, నీ ఆటలు సాగాయి. ఇకనైనా ఈ సంసారపు ఆశల నుండి నన్ను విడిపించి, నీ సన్నిధికి పంపించరాదా!
విశేషాలు:
మనుషులు ఆశల వెంట పడి ఒకరి ఆశ్రయం నుండి మరొకరి ఆశ్రయానికి (పంచలకు) తిరగడాన్ని అన్నమయ్య ఇక్కడ కళ్లకు కట్టినట్లు వివరించారు.
రెండవ చరణం
కట్టితివి కర్మముల కడదాఁక నాపదలఁ
బెట్టితివి దుఃఖములఁ బెనచిపెనచి
పట్టితివి చలము మము పాయనని యాస నీ-
విట్టైన గొంత సుఖ మియ్యరాదా
తాత్పర్యము:
నన్ను కర్మ బంధాలతో గట్టిగా కట్టేశావు. జీవితాంతం ఆపదలు కలుగుతూనే ఉండేలా చేశావు. ఒకదాని వెంట ఒకటిగా దుఃఖాలు నన్ను చుట్టుముట్టేలా (పెనచిపెనచి) చేశావు. నన్ను వదిలిపెట్టనని పంతం పట్టినట్లున్నావు. కనీసం ఇప్పటికైనా కొంచెం సుఖాన్ని ప్రసాదించవా స్వామీ!
విశేషాలు:
కర్మ సిద్ధాంతం ప్రకారం మనిషి పడే కష్టాలు భగవంతుని లీలగా భావిస్తూ, ఆ కష్టాల నుండి ఉపశమనం కావాలని వేడుకోవడం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.
మూడవ చరణం
కఱపితివి పాపములే కడఁగి నానావిధుల
నెఱపితివి దుర్దశలే నేర్పుమెరసి
తెఱఁ గొసంగియును శ్రీతిరువేంకటేశ్వరుని-
నెఱిఁగియును నెఱఁగలే మింక నేతెరువో
తాత్పర్యము:
నాకు పాపాలు చేయడమే నేర్పించావు. నీ నేర్పుతో నాకు రకరకాల దుర్దశలు కలిగేలా చేశావు. మోక్ష మార్గాన్ని (తెఱఁగు) చూపించినట్లే చూపిస్తావు, కానీ శ్రీవేంకటేశ్వరుడవైన నిన్ను పూర్తిగా తెలుసుకోలేకపోతున్నాను. నిన్ను గుర్తించినట్లే ఉండి, మళ్లీ మర్చిపోతున్నాను. ఈ సంసారం నుండి బయటపడే మార్గం ఏది స్వామీ?
విశేషాలు:
భగవంతుడు తెలిసినట్లే ఉండి తెలియకపోవడం (మాయ) అనే విషయాన్ని ఇక్కడ చర్చించారు. స్వామిని చేరుకోవడానికి సరైన మార్గం ఏది? అనే ప్రశ్నతో భక్తుడి తపనను అన్నమయ్య ముగించారు.
